II SA/Go 574/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-08-14
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Ireneusz Fornalik, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności cukrowej jest zasadna, gdy rolnik nie przedłożył wymaganych dokumentów w terminie, a organ nie ustalił precyzyjnie stanu faktycznego dotyczącego poprzednich wniosków o płatność?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej przyznania płatności cukrowej, stwierdzając, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie ustaliły precyzyjnie stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wykazały należytej staranności w prowadzeniu postępowania, w tym w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla sprawy.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych, w tym płatności cukrowej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności cukrowej z powodu niedostarczenia kopii umowy dostawy buraków cukrowych. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na upływ terminów do złożenia wymaganych dokumentów. Rolnik skarżył decyzje, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak precyzyjnego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania płatności cukrowej, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności cukrowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w części odmawiającej przyznania płatności cukrowej, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego P.B. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 8 maja 2012 r. P.B. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznane płatności na rok 2012, deklarując do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 9,50 ha oraz do uzupełniającej płatności podstawowej działki rolne o łącznej powierzchni 7,48 ha, ponadto wnioskując o przyznanie płatności cukrowej.
Decyzją z dnia [...] marca 2013r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskodawcy płatność na rok 2012 tytułem jednolitej płatności obszarowej kwotę w wysokości 6954,57 oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości 1584,26 zł. Jednocześnie organ odmówił przyznania P.B. płatności cukrowej.
W odniesieniu do przyznanych płatności organ wskazał, iż jednolitą płatność obszarową przyznano dla powierzchni 9,50 ha działek rolnych, zaś uzupełniającą płatność podstawową dla powierzchni 7,48 ha działek rolnych. Spełnienie warunków przyznania płatności oraz jej wysokość organ ustalił na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustalającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 str. 16, ze zm.) oraz art. 7 ust. 1a oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164).
Odnosząc się natomiast do odmowy przyznania płatności cukrowej, organ wskazał, iż w toku kontroli administracyjnej sprawy przedmiotowego wniosku stwierdzono nieprawidłowości polegające na tym, że rolnik nie dostarczył przynajmniej jednego załącznika - kopii umowy dostawy buraków cukrowych.
W związku z czym organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w tym przedmiocie (wezwanie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]) do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca stawił się w urzędzie i złożył korektę wniosku oraz akt notarialny - umowa darowizny z dnia [...] marca 2011 r. (Repertorium A numer [...]), który potwierdza darowiznę niezabudowanych działek rolnych: [...] dokonaną przez Z.B. na rzecz syna – P.B.. Jednakże - jak podkreślił organ - nie zostały złożone wymagane dokumenty, tj. kopia umowy dostawy buraków cukrowych.
Kierownik Biura Powiatowego w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust 1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, płatność cukrowa przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł:
- na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych, zgodnie z zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006 r., str. 1), albo
- na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006 r., str. 42).
Zgodnie z art. 24 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego płatność cukrowa przysługuje rolnikowi również w przypadku, gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą:
- z małżonkiem rolnika wnioskującego o przyznanie płatności cukrowej także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w dniu zawarcia umowy, ze spadkodawcą rolnika wnioskującego o płatność cukrową lub ze spadkodawcą małżonka rolnika wnioskującego o płatność cukrową, lub
- z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z przekazującym gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne.
Ponadto w myśl art. 24 ust. 4, ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego w przypadku, gdy rolnik albo jego spadkodawca/spadkodawca małżonka/małżonek/przekazujący gospodarstwo rolne/rozwiązany albo przekształcony rolnik nie występował w ubiegłych latach z wnioskiem o płatność cukrową, do wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. rolnik dołączyć powinien oryginał umowy lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez producenta cukru, kopię umowy dostawy buraków cukrowych z roku referencyjnego (2006/2007).
Odnosząc się do powyższych warunków Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że P.B. nie spełnia warunków przyznania płatności cukrowej określonych w art. 24 ust. 1, 1 a i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 - zwanej dalej: ustawą).
P.B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy przyznania mu płatności cukrowej.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż wymaganą kopię umowy na dostawę buraków cukrowych przedłożył organowi w dniu 22 lutego 2013 r. gdy stawił się na wezwanie organu, jednakże pracowniczka ARiMR nie przyjęła tego dokumentu. Podkreślił, iż złożył wniosek o przyznanie płatności cukrowej w oparciu o przepis art. 24 ust. 1 a cytowanej ustawy. Wprawdzie przedstawił wymaganą umowę, lecz poinformowano go, iż następstwo prawne nie dotyczy osób fizycznych, co uzasadnia odmowę przyznania płatności. Tymczasem odmówiono mu przyznania płatności z uwagi na nieprzedstawienie kopii umowy dostawy buraków cukrowych. Podkreślając nieetyczne działanie pracownika ARiMR podniósł, iż w wezwaniu do złożenia wyjaśnień nie określono w sposób precyzyjny o jakie brakujące dokumenty chodzi.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Odtwarzając stan prawny sprawy, organ wyjaśnił, iż materialnoprawną podstawę realizacji wnioskowanych przez stronę uprawnień do płatności reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Wskazując na uregulowania zawarte w art. 3 ust. 1-3 wskazał na zasady postępowania administracyjnego w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności, w tym wynikającą z ust. 3 zasadę, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz złożyć wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a zatem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Odnosząc się do zasad przyznawania płatności cukrowej organ powołał się na dyspozycję art. 7 ustawy, wskazując m. in. na termin składania wniosków oraz warunki, jakie musi spełniać rolnik ubiegając się o jednolitą płatność obszarową. A następnie stwierdził, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej
płatności oraz który zawarł:
1. na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) albo
2. na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) przysługuje płatność cukrowa.
Płatność cukrowa przysługuje również w przypadku gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą: 1) z małżonkiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w dniu zawarcia tej umowy lub 2) ze spadkodawcą rolnika wnioskującego o płatność cukrową lub ze spadkodawcą małżonka rolnika wnioskującego o płatność cukrową, lub 2a) z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1 lub 3) z przekazującym gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność cukrową lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne ( art. 24 ust. 1a ustawy).
Nadto wyjaśnił, iż w przypadku gdy rolnik albo spadkodawca rolnika albo spadkodawca małżonka rolnika nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności cukrowej, do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się oryginał umowy, o której mowa w ust. 1, albo kopię tej umowy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez producenta cukru (art. 24 ust. 4 ustawy).
Wnioski o przyznanie płatności cukrowej składa się na formularzach określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 215 - zwane dalej rozporządzeniem).
Organ lI instancji opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie wskazane powyżej przepisy prawa albowiem strona po raz pierwszy wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności cukrowej, zaś P.B. ubiegając się o płatność cukrową miał obowiązek wraz z wnioskiem o przyznanie płatności złożyć wskazane w § 11 ust. 6 pkt 1 i 3 rozporządzenia i art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy dokumenty tj. kopię umowy dostawy buraków cukrowych zawartą na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) albo kopię umowy dostawy buraków cukrowych zawartą na rok gospodarczy 2005/2006 z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) oraz umowę, na podstawie której grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego zostały przekazane rolnikowi ubiegającemu się o płatność cukrową albo małżonkowi tego rolnika, lub kopię takiej umowy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji oraz oświadczenie. Przy czym wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 wraz z w/w dokumentami powinien zostać złożony w terminie określonym w art. 18 ustawy tj. od 15 marca 2012 r. do 15 maja 2012 r.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że istnieje możliwość złożenia wniosku o przyznanie płatności obszarowej na rok 2012 wraz z dokumentami po terminie 15 maja 2012 r. jednakże nie później niż 25 dni kalendarzowych tj. do 11 czerwca 2012 r. Taką możliwość złożenia wniosku i dokumentów po wskazanym powyżej terminie reguluje art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. WE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65). Jednakże w sytuacji gdy opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Regulacja ta znajduje pełne zastosowanie w odniesieniu do dokumentów, umów oraz oświadczeń które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy.
Organ II Instancji podkreślił również, iż wymienione wyżej terminy, w tym i wymieniony w art. 18 ust, 2 cytowanej ustawy jest terminem materialno-prawnym co oznacza, że w przypadku jego upływu wygasają związane z nim uprawnienia. Termin materialno-prawny nie jest przywracalny. Skutki upływu terminu wynikające z przepisów bezwzględnie obowiązujących nie podlegają arbitralnej decyzji organów administracyjnych. Zmiana skutków terminu materialne- prawnego może być zmieniona tylko przez ustawodawcę w wyniku wydania aktu prawnego zmieniającego przepis ustanawiający ten termin.
Organ II instancji podniósł, że P.B. nie złożył do dnia 11 czerwca 2012r. wymaganych przez ustawę dokumentów tj. aktu notarialnego z dnia [...] marca 2011 r., oświadczenia oraz umów na dostawę buraków cukrowych stanowiących o kwalifikowalności do płatności cukrowej nie złożył. Pierwszy z dokumentów złożony został w dniu 22 lutego 2013 r,, natomiast umowy na dostawę buraków cukrowych w roku 2006 i
2006. zostały złożono dopiero w dniu 18 marca 2013 r.
Jednocześnie powołując się na przepisy § 3 ust. 1 rozporządzenia, jak również przepisy prawa wspólnotowego (art. 23 rozporządzenia 1122/2009) organ stwierdził, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za nie złożenie w terminie wymaganych przepisami prawa dokumentów. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek, od którego w kontekście obowiązujących przepisów prawa ( art. 355 § 2 k.c.) a także prawa wspólnotowego wymaga się należytej staranności.
Odnosząc się do treści odwołania, w tym zarzutów podniesionych w stosunku do pracownika ARiMR Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na przedmiotową sprawę. Jak już wskazano w uzasadnieniu niniejszej decyzji umowa dostawy buraków cukrowych powinna być złożona do dnia 11 czerwca 2012 r. a złożenie jej po wskazanym terminie nie skutkowałoby przyznaniem stronie płatności cukrowej.
Wnosząc skargę na powyższą decyzję P.B. zaskarżył ją w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 64 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu wezwania skarżącego do usunięcia stwierdzonego braku formalnego wniosku. W konsekwencji skarżący zwrócił się
> z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012 r. poz.270t ze zm. - dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, którą utrzymano w mocy zaskarżoną w części dot. odmowy przyznania P.B. płatności cukrowej decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Strona skarżąca kwestionuje prawidłowość ustaleń organów w zakresie oceny spełnienia przez nią warunków uzyskania spornej płatności cukrowej na rok 2012 r.
Dla oceny postępowania organów w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż płatność cukrową przyznaje się rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) albo na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) ( art. 24 ust. 1 pkt 1-2 ustawy). Istnieje również możliwość przyznania tej płatności w przypadku gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą: 1) z małżonkiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w dniu zawarcia tej umowy lub 2) ze spadkodawcą rolnika wnioskującego o płatność cukrową lub ze spadkodawcą małżonka rolnika wnioskującego o płatność cukrową, lub 2a) z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, lub 3) z przekazującym gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność cukrową lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne (art. 24 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), a także w sytuacji gdy rolnik albo spadkodawca rolnika, albo spadkodawca małżonka rolnika, albo poprzednik rolnika, o którym mowa w ust, 1a pkt 2a, nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności cukrowej (art. 24 ust 4 ustawy), lecz wówczas (w drugim z wymienionych przypadków) do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się oryginał umowy, o której mowa w ust. 1, albo kopię tej umowy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez producenta cukru.
Warunki odnoszące się do realizacji płatności, a dotyczące wniosku o płatność cukrową regulują przepisy rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 215), określając jakie załączniki należy złożyć wraz z wnioskiem, w każdym z tych przypadków.
Jednakże dla oceny, czy wnioskodawca wypełnił w sposób prawidłowy (zupełny) ciążące na nim obowiązki, w pierwszej kolejności, organ zobowiązany musi ustalić precyzyjnie stan faktyczny, w tym określić, czy wnioskodawca sam już ubiegał się o przedmiotową płatność, czy też ubiega się o nią pierwszy raz, a także, czy w sprawie nie zachodzi okoliczność opisana w ust. 1a art. 24 ustawy, a wreszcie, czy w sprawie nie zachodzi okoliczność określona także w ust. 4 tego artykułu. Ustalenia w tym zakresie determinują ocenę złożonego wniosku i jego kwalifikacje prawną. Jak wynika bowiem z powołanych wcześniej przepisów, w każdy z tych przypadków, obowiązki wnioskodawcy przedstawiają się odmiennie.
Ustaleń w tym przedmiocie nie można odnaleźć zarówno w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, jak również ich przeprowadzenia nie potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy dokumenty. Tym samym organ nie ustalił, na jakiej podstawie materialnoprawnej wnioskodawca mógł się ubiegać o przyznanie spornej płatności, a w
konsekwencji jakie warunki zobowiązany był spełnić. Ustalenie wskazanych okoliczności nie wykracza poza możliwości i kompetencje dowodowe organów administracji, tak stopnia podstawowego jak i odwoławczego, bowiem ustalenie faktu, czy Z.B. (darczyńca, a więc poprzednik prawny wnioskodawcy) ubiegał się o płatność cukrową mieści się w obowiązku organu odwołania się do posiadanej z urzędu wiedzy w tym zakresie (art. 77 § 4 k.p.a.). Niedopełnienie tego obowiązku stanowi zarówno o naruszeniu dyspozycji art. 3 ust 2 pkt 1, jak również dyspozycji art. 77 § 4 i art. 107 § k.p.a. Stojąc na straży praworządności, w rozpatrywanej sprawie, organ nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Organ poprzestał jedynie na ustaleniu, iż strona ubiega się o sporne świadczenie po raz pierwszy, co uznać należy w okolicznościach niniejszej sprawy za niewystarczające. Okoliczność ta w istocie uniemożliwia merytoryczną ocenę sprawy, bowiem jedynie prawidłowo, a więc zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ustalony stan faktyczny stanowić może podstawę do dokonania subsumpcji i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Jednocześnie zwrócić należy uwagę, iż działanie organu w sposób rażący narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zarówno określone w przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak również w przepisach prawa wspólnotowego, a w szczególności powołanej już Kraty, godząc w zasadę praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, obligujących organy do życzliwej wobec obywateli realizacji ciążących na nich obowiązków. Skoro zatem, jak sam organ wskazał, ustawodawca oznaczył terminy składania zarówno wniosków pierwotnych, jak również korekty do tego wniosku, których uchybienie skutkuje bezskutecznością podjętych czynności, obliguje to organ do nie mniejszej staranności w weryfikacji składanych wniosków, a w konsekwencji także podejmowanych wobec nich czynności. Wzywając stronę do złożenia wyjaśnień i przedłożenia stosownych dokumentów, kreuje po jej stronie przeświadczenie o znaczeniu tej czynności dla rozstrzygnięcia jej indywidualnej sprawy administracyjnej. Każde działanie organu w tym zakresie, zarówno o charakterze władczym, jak i informacyjnym, powinno być przemyślane i stanowić środek adekwatny do stwierdzonych okoliczności, dla osiągnięcia określonego celu (por. art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej). Wprawdzie strona ponosi odpowiedzialność za podejmowane przez siebie czynności faktyczne i prawne w toku postępowania administracyjnego, lecz to na organie spoczywa obowiązek udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy), wszelkie zaś czynności podjęte przez organ w zakresie udzielanych przez organ stronie wskazówek co do znaczenia podejmowanych działań, nie mogą prowadzić do pogorszenia jej sytuacji. Wnioskodawca stosując się bowiem do wytycznych pracowników organu, działa niewątpliwie w zaufaniu do kompetencji tego właśnie organu. Nie można się zatem zgodzić z organem, iż okoliczność udzielenia przez pracownika błędnych informacji nie może mieć znaczenia dla oceny w określonych okoliczności sprawy.
Płatność cukrowa przysługuje także przejmującemu gospodarstwo rolne, jeżeli przekazujący gospodarstwo rolne spełniał przesłanki do jej uzyskania.
Podniesiony w uzasadnieniu przez organ II instancji zarzut, że P.B. nie złożył do dnia 11 czerwca 2012 r. wymaganych przez ustawę dokumentów wskazując na brak aktu notarialnego z dnia [...] marca 2011 r., w istocie zarzut ten odnosi jedynie do płatności cukrowej, uznając pozostałe przyznane mu płatności jako następcy prawnemu (umowa darowizny) za spełniające warunki art. 7 ustawy.
Uczynione w toku postępowania przez organ wezwanie strony do złożenia wyjaśnień oraz dokumentów uchybiało dyspozycji art. 54 k.p.a. Jeżeli organ bowiem z własnej inicjatywy podjął czynności wyjaśniające, powinien czyniąc zadość dyspozycji art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisom art. 8 i 54 k.p.a., szczegółowo określić żądanie skierowane do strony, tak aby ta nie musiała zwracać się do pracownika organu o dodatkowej informacje dla zrozumienia intencji organu.
Postępowanie organu w ocenie skarżącego mogło wskazywać, że nie jest to brak formalny wniosku, a brak dowodu o którego dostarczenie organ go wzywał.
Ponadto wzywając stronę do przedłożenia w/w dokumentów, organ sam wykreował w przeświadczeniu wnioskodawcy wyobrażenie o dopuszczalności uzupełnienia złożonego w dniu 8 maja 2012 r. wniosku, uchybiając tym samym dyspozycji powołanego przez organ art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponadto w ten sposób organ całkowicie przerzucił na stronę obowiązek i konsekwencje ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego podstawę oceny kwalifikowalności złożonego wniosku o przyznanie płatności cukrowej.
Powyższe okoliczności w ocenie Sądu uzasadniają stwierdzenie, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, w części rozstrzygającej o odmowie przyznania płatności cukrowej P.B. na rok 2012 wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.), co obligowało do uchylenia obu tych rozstrzygnięć we wskazanym zakresie.
Rozpatrując sprawę ponownie, w celu jej rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, organ stopnia podstawowego obowiązany będzie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć dowody, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a następnie dokonać jego oceny pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego, uwzględniając przy tym uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
Zaskarżona decyzja, oraz decyzją ją poprzedzająca zostały uchylone jedynie w części, w jakiej strona zakwestionowała rozstrzygnięcie organu zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
10
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło