II SA/Go 575/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-12-16
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka – Trzebiatowski, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia należności składkowych, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym, jest uzasadniony, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przedawnienia należności składkowych nie jest uzasadniony, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony. Zawieszenie nastąpiło od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności (doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania), a następnie od dnia wydania decyzji ustalającej wysokość zadłużenia, aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Organy prawidłowo ustaliły, że należności nie uległy przedawnieniu.Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału ZUS wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Z.K. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP. Z.K. wniósł skargę, zarzucając przedawnienie składek. Organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów, wskazując na zawieszenie biegu przedawnienia. Po zażaleniu skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Z.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Z.K. na podstawie tytułów wykonawczych: - nr [...] z dnia [...] września 2016 r., obejmujący zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne za miesiące od maja 2013 r. do sierpnia 2013 r. wraz z odsetkami; - nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., obejmujący zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne za miesiące sierpień 2011 r. i wrzesień 2016 r. wraz z odsetkami; - nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., obejmujący zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące sierpień 2011 r. i wrzesień 2016 r. wraz z odsetkami; - nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., obejmujący zaległości w składkach na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące sierpień 2011 r. i wrzesień 2016 r. wraz z odsetkami.
W oparciu o powyższe tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny wystawił w dniu [...] kwietnia 2019 r., zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...], które w tym samym dniu skierował do banku [...]. Powyższe zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 2 kwietnia 2019 r., a ich odpisy wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 12 kwietnia 2019 r.
W dniu 16 kwietnia 2019 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło podanie Z.K. z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym powołując się na zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego o numerach: [...] oraz na art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.e.a.") wniósł skargę, zarzucając przedawnienie składek.
Pismem nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do sprecyzowania podania z dnia [...] kwietnia 2019 r., poprzez wskazanie czy stanowi ono skargę na czynność egzekucyjną, czy zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Odpowiadając na powyższe wezwanie, zobowiązany pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. poinformował organ egzekucyjny, że "Skarga w piśmie z [...]-04-2019 r. dotyczy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej".
W dniu [...] grudnia 2020 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że w przedmiotowej sprawie zawieszenie biegu przedawnienia nastąpiło zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej w skrócie: "u.s.u.s.") od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której Z.K. został zawiadomiony tj. od doręczenia w dniu 7 listopada 2016 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania zmierzającego do określenia wysokości zaległości za okres 8/2011, 09/2016. Organ zwrócił uwagę, iż w trakcie zawieszenia biegu przedawnienia zaległości, w dniu [...] lutego 2017 r. została wydana decyzja o stanie zadłużenia [...], która stała się przedmiotem postępowania sądowego w związku ze złożonym przez Z.K. odwołaniem. Na podstawie prawomocnej decyzji, zostały wystawione tytuły wykonawcze [...], które zostały zobowiązanemu doręczone w dniu 12 kwietnia 2019 r. W ocenie organu egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania przed wydaniem decyzji - to jest od dnia [...] listopada 2016 r. i będzie trwał do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Korzystając z przysługującego prawa, Z.K. w dniu 27 stycznia 2021 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie. Nie godząc się ze wskazanym rozstrzygnięciem. Zobowiązany rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucił nienależyte odniesienie do jego sytuacji materialnej, naruszenie przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności mających istotny wpływ na jej wynik. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację związaną z trudną sytuacją ekonomiczno-materialną, Z.K. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej w skrócie: "DIAS"), postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając postanowienie DIAS wyjaśnił, że na mocy art. 1 pkt 20 i pkt 21 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 2070), z dniem 30 lipca 2020 r. zmianie uległo brzmienie przepisów art. 33 i art. 34 u.p.e.a., regulujących odpowiednio podstawy i zasady zgłaszania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz tryb ich rozpatrywania. DIAS podkreślił jednocześnie, że w art. 13 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, ustawodawca wskazał, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy regulujące instytucję zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.
DIAS wskazał, że zgodnie z art 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., zobowiązanemu przysługuje prawo zgłaszania do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawę wrzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą stanowić okoliczności enumeratywnie wymienione w przepisie art. 33 § 1 powołanej ustawy. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny organu egzekucyjnego był zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku, zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należnych zobowiązań zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. z dniem podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, rozumianej jako doręczenie zobowiązanemu w dniu 7 listopada 2016 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należnych zobowiązań za okres 8/2011 i 09/2016. Ponadto, wskutek wydania decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o stanie zadłużenia, jej uprawomocnieniu się, wystawieniu oraz doręczenia zobowiązanemu w dniu 12 kwietnia 2019 r. odpisów tytułów wykonawczych o numerach [...] - bieg terminu przedawnienia należnych zobowiązań będzie trwał do zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W dalszej części uzasadnienia DIAS wyjaśnił, że zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynikają z uregulowań art. 24 ust. 4 u.s.u.s. W okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. termin ten wynosił 10 lat. Natomiast ustawą z dnia 16 września 201 i r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Ponadto zawarty w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy przepis przejściowy wskazuje, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawy, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Przy czym ust. 2 art. 27 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Z kolei przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm.). Zgodnie z art. 93 ust. 2 tej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Z brzmienia art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązującej do 31 maja 2004 r. oraz art. 107 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązującej od 1 czerwca 2004 r. wynika, że składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast w myśl art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, obowiązującej do 30 września 2006 r. oraz przepisu art. 30 ust. 2 tej ustawy, obowiązującego od dnia 1 października 2006 r., w zakresie poboru składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ich egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę oraz dodatkowej opłaty i grzywny z tytułu nieopłacenia składek w terminie stosuje się przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Dodać należy, że w świetle unormowali art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
DIAS zaznaczył, że postępowanie egzekucyjne w niemniejszej sprawie uwzględnia tytuły wykonawcze obejmujące należności składkowe (tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) Z.K. za okresy: sierpień 2011 r. oraz wrzesień 2016 r. Organ wskazał w związku z tym, że iż bieg terminu przedawnienia należności składkowych Z.K. za sierpień 2011 r. rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. Dla rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia w tym zakresie kluczowe znaczenie ma zatem cytowany powyżej art. 27 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców. W myśl wskazanego przepisu bieg terminu przedawnienia składek za wskazany okres, które powinny być opłacone do 12 września 2011 r., według "starych" przepisów, zakończyłby się [...] września 2021 r., a według "nowych przepisów" rozpoczął się [...] stycznia 2012 r. i zakończyłby się z dniem [...] stycznia 2017 r. Względniejsze dla zobowiązanego jest zatem zastosowanie, w odniesieniu do należności składkowych za okres sierpnia 2011 r. "aktualnych" przepisów - a, to oznacza, że należności te uległyby przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2017 r.
Oceniając kwestię czy - i ewentualnie od kiedy - bieg terminu przedawnienia tych należności uległ zawieszeniu, DIAS wskazał, że organ egzekucyjny, powołując przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stwierdził, że bieg tego terminu został zawieszony z dniem [...] listopada 2016 r. tj. od dnia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek rozumianej jako doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należnych zobowiązań za sierpień 2011 r. oraz wrzesień 2016 r. DIAS zaznaczył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym "czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony, z których treści czy uzasadniania wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia zaległości. Za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek można uznać takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 198/20). Niewątpliwie - zdaniem DIAS - za taką czynność, która zmierzała do wyegzekwowania należności w przedmiotowej sprawie można uznać wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] określającej Z.K. wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie .zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 2011 do września 2016 r. W następstwie ww. decyzji, po jej uprawomocnieniu się, organ rentowy zyskał uprawnienie do wystawienia na jej podstawie tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Takie uprawnienie dla organu rentowego wynika z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 131). W myśl tego przepisu egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Decyzja wymiarowa zaś dotycząca składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne obejmuje należności, których obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa. W związku z tym przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stanowi podstawę do uznania, że bieg terminu należności objętych postępowaniem egzekucyjnym mógł ulec zawieszeniu z dniem 7 lutego 2017 r. (data wydania ww. decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek). W rozważanej sprawie wskazywane przez organ egzekucyjny zawiadomienie z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 2011 r. do września 2016 r. doręczone Z.K. w dniu 7 listopada 2016 r. stanowi natomiast okoliczność skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia ww. należności na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s., od dnia 7 listopada 2016 r. Stosownie do brzmienia ww. przepisu w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Z dyspozycji tego przepisu wynika wyraźnie, że w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. DIAS podkreślił, że Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia sygn.. akt zwrócił uwagę, że "W pojęciu decyzji ustalającej obowiązek opłacania składek mieści się decyzja, której przedmiotem jest stwierdzenie wymiaru zadłużenia składkowego, jak w rozpoznawanej sprawie, równoznaczne ze stwierdzeniem obowiązku opłacenia składek w określonej kwocie". Mając zatem na uwadze, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności składkowych za okresy od sierpnia 2011 r. do września 2016 r. nastąpiło z dniem [...] listopada 2016 r., stosownie do art. 24 ust. 5f u.s.u.s., a następnie od dnia 7 lutego 2017 r. stosownie do art. 24 ust. 5b ustawy systemowej i z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne zawieszenie to trwa nadal w myśl ww. przepisów. DIAS stwierdził zatem, że zaległości objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. - nie uległy przedawnieniu. Tym samym zarzut zgłoszony w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Na powyższe postanowienie DIAS Z.K. wniósł skargę. Zarzucił nienależyte odniesienie do jego sytuacji materialnej, naruszenie przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności mających istotny wpływ na jej wynik, pozbawienie środków na utrzymanie konieczne, a także podniósł zarzuty oraz argumentację związaną z trudną sytuacją ekonomiczno-materialną. Wyjaśnił, iż nie posiada majątku, a dochody, które uzyskuje z pozarolniczej działalności gospodarczej, nie wystarczają na utrzymanie konieczne. Zdaniem skarżącego w jego przypadku wystąpiła przesłanka ważnego interesu osoby zobowiązanej, gdyż po uiszczeniu należności nie będzie dysponował żadnymi środkami niezbędnymi dla zachowania podstawowych potrzeb życiowych.
Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowienia organów administracji publicznej, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie (decyzja) podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Postępowanie egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie uwzględnia tytuły wykonawcze obejmujące należności składkowe, tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, skarżącego za sierpień 2011 r. oraz wrzesień 2016 r.
Z uwagi na podniesiony jako podstawowy w niniejszej sprawie zarzut przedawnienia należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz uwzględniając, że ich wymagalność dotyczy ww. okresów, wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - zmieniającego treść art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Ponieważ bieg przedawnienia spornych należności składkowych za sierpień 2011 r., rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma art. 27 powyższej ustawy regulujący zagadnienia intertemporalne. Zgodnie z jego ust. 1, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 2 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zatem zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 przywołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub 10 - letniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Oznacza to, że należności skarżącego za sierpień 2011 r. uległyby przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2017 r. (za wrzesień 2016 r. – we wrześniu 2021 r.). Założenie to ma charakter warunkowy. Zakłada ono, że dla wnioskodawcy korzystniejsze jest rozwiązanie określone w art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (art. 27 ust. 1 tej ustawy prowadzi do wniosku, że 5-letni okres przedawnienia skończy się w styczniu 2017 roku).
Zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ust. 5f tego przepisu stanowi natomiast, że w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że zawiadomienie z dnia [...] października 2016 r. nr [...] (doręczone skarżącemu w dniu 7 listopada 2016 r.), wydane na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 83 ust. 1 i art. 32 u.s.u.s., o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FP, na które składają się składki za sierpień 2011 r., należało uznać za zawiadomienie przeddecyzyjne w rozumieniu art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Zatem niewątpliwie wobec późniejszego zakończenia ww. postępowania decyzją ZUS z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] (doręczoną skarżącemu w dniu 13 lutego 2017 r.), określającą wysokość należności skarżącego z tytułu składek oraz faktem, że decyzja ta stała się prawomocna po zakończeniu wszczętych przez skarżącego postępowań przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym (wyrok z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. akt [...]), należało uznać, że doręczenie dnia 7 listopada 2016 r. zawiadomienia z dnia [...] października 2016 r. nr [...] o wszczęciu postępowania odniosło skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności.
Organy prawidłowo zatem przyjęły, że bieg przedawnienia był zawieszony od dnia wszczęcia postępowania, tj. od chwili doręczenia skarżącemu dnia 7 listopada 2016 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności składkowych z dnia [...] października 2016 r. nr [...], przeddecyzyjnego w rozumieniu art. 24 ust. 5f u.s.u.s., a następnie od dnia [...] lutego 2017 r., stosowanie do art. 24 ust. 5b ustawy systemowej i z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zawieszenie to trwa nadal (od dnia niekwestionowanego doręczenia tytułów wykonawczych, tj. od dnia [...] kwietnia 2019 r. bieg przedawnienia został ponownie zawieszony ze względu na treść art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i zawieszenie trwa do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego).
Podsumowując stwierdzić należy, organy prawidłowo rozpoznały zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jednoznacznie wyjaśniając, że istnieje przedmiot postępowania, a należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu wskutek zawieszenia jego biegu. Właściwe ustalenia organów dotyczące przedawnienia znalazły stosowne odzwierciedlenie w kompletnych aktach sprawy i prawidłowych uzasadnieniach postanowień.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które wzięte pod uwagę z urzędu mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło