II SA/Go 577/06

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-02-22

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Joanna Brzezińska, Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu zasiłku celowego, wydana w ramach uznania administracyjnego, może być kwestionowana przez sąd z uwagi na wysokość przyznanego świadczenia, jeśli organ prawidłowo ocenił sytuację materialną wnioskodawcy i dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi?
Ratio decidendi
Sąd nie może wkraczać w sferę uznania administracyjnego organu przyznającego zasiłek celowy, w tym określać jego wysokości, jeśli ustawa pozostawia to w gestii organu. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego jest uzależniona nie tylko od sytuacji materialnej wnioskodawcy, ale także od możliwości finansowych organu oraz liczby innych potrzebujących osób. Jeśli postępowanie było zgodne z prawem, a organ prawidłowo ocenił przesłanki do przyznania świadczenia, sąd nie ma podstaw do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu mu zasiłku celowego w wysokości 100 zł. Skarżący zarzucił organom niedopełnienie obowiązków dowodowych, odmowę przyznania mieszkania chronionego, nieopracowanie programu wychodzenia z bezdomności i niezawarcie kontraktu socjalnego. Organ I instancji przyznał zasiłek, wskazując na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że zasiłek celowy służy zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, twierdząc, że uniemożliwia mu ona przezwyciężenie bezdomności, bezrobocia i bezradności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.S. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Z.A. kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek VAT oraz 3,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant Magdalena Bernacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawa ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata Z.A. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług oraz kwotę 3,50 ( trzy złote pięćdziesiąt groszy ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., działając z upoważnienia Burmistrza, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 7 pkt 4, art. 8, art. 39 ust. 1-2, art. 3 ust. 4 i art. 106 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a, przyznał W.S. pomoc w postaci zasiłku celowego w wysokości 100 zł w maju 2006r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano że, jak wynika z poczynionych ustaleń wywiadu środowiskowego z dnia [...].05.2006 r., W.S. osiąga dochód w wysokości 161, 40 zł, przy kryterium dochodowym wynoszącym 461,00 zł na osobę. Ponadto organ wyjaśnił, że wysokość przyznanego świadczenia wynika z ograniczonych możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej, który jest zobowiązany do racjonalnego gospodarowania budżetem i takim wydatkowaniem środków, aby w ciągu roku zabezpieczyły potrzeby jak największej ilości osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.S., domagając się jej uchylenia, jednocześnie zarzucił Ośrodkowi Pomocy Społecznej, że nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność spełnienia przez niego warunków do uznania go za osobę bezdomną oraz odmówił przyznania mieszkania chronionego i zapewnienia w nim odpowiednich warunków, opracowania indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności jak i zawarcia kontraktu socjalnego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zmianami), utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W treści uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy przysługuje w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej i może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl art. 2 ust. 1 i 3 ust. 1 cyt. ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że jeżeli pomoc przyznano i rozstrzygnięcie wydano w wyniku postępowania zgodnego z przepisami proceduralnymi, to organ odwoławczy nie ma podstaw do kwestionowania takiej decyzji. Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez W.S., który wniósł o jej uchylenie z uwagi na to, iż rozstrzygnięcia organów zarówno I jak i II instancji uniemożliwiają mu przezwyciężenie bezdomności, bezrobocia i bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zmianami), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać ( art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ). Poza sporem pozostaje, że W.S. jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, bez dochodu. Mając na uwadze trudną sytuację życiową skarżącego organ zasadnie uznał, że zostały spełnione przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem skargi stanowił przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, przy czym zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z dyspozycją ust. 3 wskazanego wyżej art. 39 osobom bezdomnym i innym osobom nie mającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Sąd rozpoznając skargę nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącego, należy jednak pamiętać, iż decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydana jest w ramach uznania administracyjnego, co wynika z treści cytowanego wyżej przepisu art. 39, a zatem oznacza to, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi się liczyć z tym, że organ odmówi przyznania świadczenia lub jego rozmiar będzie różny od tego, który strona określiła we wniosku. Zarówno wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza przyznającą określone świadczenie dla strony, Sąd nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji wyznaczonych przez ustawę organów i określać wysokość przyznawanej pomocy w tych przypadkach, w których ustawodawca pozostawił uznaniu organów, gdyż tylko one, dysponując środkami finansowymi, mogą udzielać świadczeń. Wyznacznikiem ustalenia wysokości świadczenia jest nie tylko ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy i cel na jaki ma być ono przeznaczone, ale też możliwości finansowe organów pomocy społecznej co jest zgodne z dyspozycją art. 3 ust. 4 wyżej cytowanej ustawy o pomocy społecznej. Dlatego też w świetle obowiązujących przepisów oraz na podstawie przedstawionych akt administracyjnych brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) oddalenie skargi, jednocześnie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej zasądzono wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Grażyna Staniszewska Ireneusz Fornalik Joanna Brzezińska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło