II SA/Go 58/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-03-13
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego, który został nabyty na terytorium Polski, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego, nawet jeśli został on nabyty na terytorium Polski, podlega karze pieniężnej zgodnie z art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd podkreślił, że kara pieniężna ma charakter prewencyjny i wychowawczy, a jej wysokość powinna być adekwatna do ilości wprowadzonego do obrotu środka, przy czym sytuacja majątkowa i rodzinna strony może być brana pod uwagę przy wnioskowaniu o ulgi w wykonaniu kary, a nie przy jej ustalaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na P.M. kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego w postaci substancji zawierającej 4-CEC. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, argumentując, że nabył środek na terytorium Polski, a nie przywiózł go z zagranicy, co jego zdaniem wyłączało zastosowanie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podnosił również, że kara jest rażąco surowa ze względu na jego trudną sytuację materialną i rodzinną oraz niewielką ilość wprowadzonego do obrotu środka.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego oddala skargę.
20 lipca 2017 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) wpłynął wniosek prokuratora Prokuratury Okręgowej z [...] lipca 2017 r., znak: [...] o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez P. M. środka zastępczego o nazwie 4-CEC.
W uzasadnieniu wniosku prokurator podał, iż Prokuratura Okręgowa Wydział I Śledczy nadzoruje postępowanie przygotowawcze [...] przeciwko m.in. P.M. i P.Ł. podejrzanym o czyn z art. 56 ust. 1 i 3 i inne z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W trakcie czynności w sprawie, podczas przeszukania [...] października 2017 r. u P.Ł. ujawniono i zabezpieczono białą krystaliczną substancję, której wstępne badanie przy użyciu testera do wykrywania narkotyków dało wynik pozytywny na obecność metamfetaminy.
W celu potwierdzenia uzyskanego wyniku całość zabezpieczonej substancji przesłano do Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji Otrzymana opinia z przeprowadzonych badań [...] pozwoliła na ustalenia, że zabezpieczona substancja to środek o nazwie 4-CEC, który można uznać za środek zastępczy. Zabezpieczoną substancję sprzedawaną jako "dobry kryształ", P.Ł. nabył od P.M., w celu dalszej dystrybucji.
Do wniosku załączono wyłączony z akt Prokuratury Okręgowej Wydział Śledczy [...] materiał dowodowy w postaci: kserokopii postanowienia o wyłączeniu materiałów do odrębnego prowadzenia z [...] maja 2017 r., kserokopii protokołu przeszukania z [...] stycznia 2017r. wraz ze spisem i opisem rzeczy, kserokopii oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną, kserokopii protokołu użycia testera narkotykowego, kserokopii protokołów (przesłuchania podejrzanego P.Ł. z [...].01.2017 r., [...].01.2017 r., [...].01.2017 r., [...].02.2017 r., [...].04.2017 r., kserokopii protokołów przesłuchania podejrzanego P.M. z [...].04.2017 r., kserokopii protokołu konfrontacji z [...].04.2017 r. kserokopii opinii kryminalistycznej z [...].04.2017 r., kserokopii wykazu dowodów rzeczowych, kserokopii postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych, dowód nr 9 - kopertę papierową z białą krystaliczną substancją.
PPIS pismem znak [...] z dnia [...] października 2017 r. zawiadomił na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze. zm.) P.M. o wszczęciu z urzędu postępowania w trybie art. 44 b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017r., poz. 783) w zakresie podejrzenia wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych oraz powiadomił o możliwości składania w przedmiotowej sprawie wyjaśnień oraz w trybie art. 10 § 1 ww. ustawy o prawie strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych w tej sprawie dowodów i materiałów. Następnie pismem znak [...] z dnia [...].10.2017 r. wezwał P.M. do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie ww. postępowania administracyjnego, a w szczególności o ustosunkowanie się do materiałów zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową (m.in. protokoły przesłuchań, protokół konfrontacji) oraz postanowieniem nr [...] z [...].10.2017 r. włączył do postępowania akta sprawy Prokuratury Okręgowej znak: [...] zawierające: kserokopię protokołu przesłuchania z dnia [...].04.2017r., kserokopię protokołu konfrontacji z dnia [...].04.2017r., kserokopię opinii kryminalistycznej nr [...] z [...].04.2018 r.
Pismem znak: [...] z [...].11.2017 r. PPIS zawiadomił strony o przedłużeniu terminu zakończenia przedmiotowego postępowania do czasu uzyskania opinii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji.
Dnia [...].12.2017 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wpłynęła opinia nr [...] z zakresu chemii z [...].12.2017 r. Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, w której biegły z zakresu badań chemicznych stwierdził, w dowodowej krystalicznej substancji koloru beżowego, poddanej badaniom w Laboratorium Kryminalistycznym KWP, oznaczonej nr 7, obecność 4-CEC (4-chloroetkatynonu), który nie jest wymieniony w załącznikach do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, natomiast jest wymieniony w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2017r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1582) w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych. Substancja krystaliczna zawierająca 4-CEC (4-chloroetkatynon) stanowi środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt. 27 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005r, o przeciwdziałaniu narkomanii.
Pismem znak: [...] z [...].01.2018 r. PPIS postanowił o włączeniu do przedmiotowego postępowania kserokopii protokołu przesłuchania P.Ł. z [...].01.2017 r. zawartego w aktach sprawy przesłanych przez Prokuraturę Okręgową
Dnia [...].02.2018 r. PPIS, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez P.M. wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 4 pkt 27, art. 52a ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, wymierzającą P.M. karę pieniężną w kwocie 50 000,00 zł za wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego w postaci krystalicznej substancji, w której stwierdzono obecność 4-CEC (4-chloroetkatynonu) z rygorem natychmiastowej wykonalności na mocy art. 52a ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Pełnomocnik strony pismem z [...].02.2018 r. złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub zmianę zaskarżonej decyzji i wymierzenie P.M. kary w minimalnej możliwej kwocie, oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, [...].04.2018 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: PWIS) wydał decyzję nr [...], orzekającą o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien prawidłowo zawiadomić strony o przedmiocie prowadzonego postępowania, zapewnić stronom czynny udział w tym postępowaniu, a następnie wydać decyzję kończącą postępowanie uwzględniając uwagi zawarte w decyzji.
PPIS pismem znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w trybie art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w związku z art. 44b ust. 1 ww. ustawy oraz pouczył o możliwości składania stosownych wyjaśnień i przysługującym stronom prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Pismem znak: [...] z 03.07.2018r. PPIS wezwał strony do złożenia pisemnych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.
Dnia 13.07.2018 r. do PPIS wpłynęło pismo znak: [...] z [...].07.2018 r. pełnomocnika skarżącego o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska o braku podstaw do wymierzenia P.M. kary na mocy art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W piśmie pełnomocnik P.M. wskazał na złą sytuację osobistą i materialną strony, będącej jedynym żywicielem rodziny, mającej na utrzymaniu żonę w ciąży oraz niespełna dwuletniego syna. Pełnomocnik podał ponadto, iż żona skarżącego nie otrzymuje w Polsce żadnych świadczeń socjalnych ponieważ jest Ukrainką nieposiadającą polskiego obywatelstwa zaś P.M. jest jedynym żywicielem rodziny, na którym spoczywa obowiązek utrzymania żony, dziecka, a w niedługim czasie kolejnego dziecka. Opiekuje się on ponadto umierającą, chorą na raka matką oraz niepełnoletnim bratem. Rodzina nie może liczyć na pomoc ojca, który porzucił bliskich wiele lat temu i nie ma z nim żadnego kontaktu. Również siostra skazanego nie może pomóc w opiece nad matką czy bratem ponieważ jest ustanowiona opiekunem swojej teściowej i nie ma warunków, żeby pomagać również swojej matce czy bratu. W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania i niewymierzanie kary na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a w razie uznania zasadności jej nałożenia o wymierzenie wobec P.M. kary w minimalnym jej wymiarze. Do pisma załączono:
- kserokopię umowy zlecenia, zawartej w dniu [...].04.2018r. pomiędzy A , a P.M., na pracę na stanowisku operatora maszyn budowlanych w okresie od [...].04.2018r. do [...].12.2018r. z wynagrodzeniem 13,70 zł/h,
- kserokopię karty leczenia szpitalnego matki skarżącego (data przyjęcia i wypisu [...].05.2018i\),
- kserokopię powiadomienia o nadaniu numeru PESEL, z dnia [...].09.2018 r. dotyczącego syna P.M.,
- kserokopię paszportu żony P.M.,
- kserokopie karty przebiegu ciąży żony skarżącego.
Pismem znak: [...] z [...].07.2018r. PPIS zawiadomił strony o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz pouczył o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożeniem ostatecznych wniosków i żądań.
[...] sierpnia 2018 r. PPIS wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 4 pkt 27, art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, wymierzającą P.M., karę pieniężną w kwocie 50 000,00 zł za wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego w postaci krystalicznej substancji, w której stwierdzono obecność 4-CEC (4-chloroetkatynonu) z rygorem natychmiastowej wykonalności na mocy art. 52a ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania i stan faktyczny sprawy oraz wskazał m.in., że na podstawie przedstawionych przez Prokuraturę Okręgową materiałów dowodowych stwierdzono bezspornie, że P.M. złamał zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych, tym samym podlega karze pieniężnej. Ponadto podał, że ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. dopalacz). Tym samym art. 44b ust. 1 i art. 52a ww. ustawy są ze sobą powiązane, gdyż każdy kto łamie zakaz wytwarzania, przywozu łub wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych podlega karze pieniężnej wymienionej w art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Dodatkowo organ I instancji wyjaśnił, że kara w wysokości 50 000 zł. będzie adekwatna do ilości wprowadzonego do obrotu środka zastępczego sprzedawanego na nielegalnym rynku substancji psychoaktywnych pod potoczną nazwą "dopalacze", zawierającego związek 4-CEC (4-chłoroetkatynon), który wykazuje działanie psychoaktywne, a jego zażycie stanowić może zagrożenie dla życia lub zdrowia człowieka jako następstwo wystąpienia silnych efektów toksycznych, w szczególności upośledzenia (funkcji układu sercowo-naczyniowego z granicznymi zaburzeniami skutkującymi utratą przytomności z zatrzymaniem krążenia). W związku z tym wymierzona kara na poziomie 5% dopuszczalnego wymiaru sankcji administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzenie przez P.M. do obrotu środka zastępczego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego realizuje założenia ustawodawcy tj. stanowi odczuwalną dolegliwość finansową wobec wprowadzającego do obrotu środek zastępczy stwarzając w ten sposób potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi,
13 września 2018 r. do PWIS wpłynęło odwołanie z [...].09.2018 r. P.M. od ww. decyzji PPIS. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż P.M. przywiózł z Holandii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 kg amfetaminy oraz 100 g metamfetaminy, podczas gdy są to błędne ustalenia, a w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową ustalono, iż P.M. dokonał jedynie obrotu ww. substancjami, w szczególności, w protokole przesłuchania z [...].04.2017 r. P.M. nie wyjaśnił, że wskazane wyżej substancje przywiózł z Holandii,
- obrazę art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary 50.000,00 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środka zastępczego w postaci krystalicznej substancji, w której stwierdzono obecność 4-CEC, podczas gdy P. M. nie dokonał wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej wskazanego wyżej środka, a jedynie dokonał obrotu tym środkiem, co nie podlega karze na podstawie ww. przepisu,
- rażącą surowość orzeczonej kary polegającej na wymierzeniu kary 50.000,00 zł podczas gdy ilość, którą P. M. dokonał obrotu nie była znaczna, a nadto z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną i rodzinną kara ta jest dla P. M. zbyt wysoka i niemożliwa do zapłacenia.
Pełnomocnik strony ponadto wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub o zmianę zaskarżonej decyzji i wymierzenie P.M kary w minimalnej możliwej kwocie oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji.
PWIS decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PPIS. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 9 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt.2 ww. ustawy w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego jest w stosunku do państwowego powiatowego i państwowego granicznego inspektora sanitarnego - państwowy wojewódzki inspektor sanitarny.
W chwili rozpatrzenia niniejszego odwołania przedmiotowy środek zastępczy w postaci krystalicznej substancji, w której stwierdzono obecność 4 - CEC (4-chloroetkatynonu), będący nową substancją psychoaktywną, znajdującą się w wykazie nowych substancji psychoaktywnych, stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. (Dz.U.2018. poz. 1591) w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających, oraz nowych substancji psychoaktywnych, traktowany jest według ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 20.07.2018 r, (Dz.U.2018. poz. 1490) identycznie jak środek odurzający, który jest objęty postępowaniem karnym. Jednakże w przedmiotowym postępowaniu brany jest pod uwagę stan prawny na dzień zdarzenia, albowiem jak potwierdza orzecznictwo sądowe decyzja wydana w trybie art. 52 a. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ma charakter deklaratoryjny. Powyższe potwierdza wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 13.02.2013 r. sygn. SA/Go 915/12, min.in. którym sąd stwierdził, iż w odniesieniu do decyzji wymierzającej karę pieniężną uznać należy, że stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązał się (powstał) z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego. Taka decyzja administracyjna ma niewątpliwie charakter deklaratoryjny, konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza niejako jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa.
Zdaniem PWIS organ I instancji prawidłowo, tj. w trybie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wszczął postępowanie w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w związku z art. 44b ust. 1 ww. ustawy, a następnie wydał decyzję w sprawie na podstawie art. 52a ww. ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutu pełnomocnika strony polegającego na błędnym przyjęciu przez organ I instancji, iż P. M. przywiózł z Holandii na terytorium Rzeczypospolitej Połskiej 1 kg amfetaminy oraz 100 g metamfetaminy, PWIS wyjaśnił, iż w protokole przesłuchania podejrzanego z [...].04.2017 r., godz. 10:15, dostarczonym w aktach z Prokuratury Okręgowej. sygn. [...] P. M. zeznał "ponad dwa i pół roku temu wróciłem z Holandii i około półtora roku temu nabyłem kilogram amfetaminy i 100 gram metamfetaminy. Zakopałem to na polu za elektrownią. Leżało to tam parę miesięcy i w międzyczasie przychodził do mnie do garażu P. Ł.... Ja ogólnie wiedziałem, że on handluje jakimiś dopalaczami i zaproponowałem mu czy nie chciałby wziąć coś taniej ode mnie. Ł. się zgodził, umówiłem się z nim, że będzie mi płacił po 19 zł za 1 gram amfetaminy. Ja kupiłem to za 15 000,00 zł. Metamfetaminę kupiłem za 4 000,00 zł. Ogólnie nie wiem jak często przychodził... Przy ostatnim razie, jak on chciał kolejną setkę amfetaminy, ja już nie miałem, zawiązałem mu 100 g metamfetaminy. On tego na początku nie chciał ale oddałem mu to po tej samej cenie za jaką to kupiłem, bo nie miałem co z tym zrobić... " Z przywołanej powyżej wypowiedzi strony wynika, iż ww. substancje w tym przedmiotowe 100 g metamfetaminy (zawierające w swoim składzie 4-CEC - potwierdzone badaniami laboratoryjnymi) P.M. zakupił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie miał miejsca przywóz przedmiotowej substancji, który zgodnie z art. 4 pkt 21 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii definiowany jest jako każde wprowadzenie na obszar celny Unii Europejskiej środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Omyłka organu I instancji nie ma znaczenia w sprawie, gdyż postępowanie toczy się w kierunku wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego.
Ponadto pełnomocnik skarżącego w odwołaniu wskazał, iż organ I instancji, w postępowaniu wobec P. Ł., wymierzył za podobny czyn karę 20 000,00 zł, a ilość środka, jaką przypisuje się P.M. nie jest znaczna i sprzedaży dokonał on jednorazowo na rzecz wyżej wskazanego P. Ł., który powyższy środek rozprowadził. PWIS w związku z tym wskazał, że ocena przez organ odwoławczy wysokości kary pieniężnej nałożonej na P.Ł. nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, w związku z czym argument ten nie może skutkować zmniejszeniem wysokości kary pieniężnej nałożonej na P.M. za wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego w postaci krystalicznej substancji, w której stwierdzono obecność 4-CEC (4-chloroetkatynonu), tym bardziej, że organ I instancji w swojej decyzji wskazał dlaczego zasadnym jest wymierzenie skarżącemu kary 50 000 zł.
Zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Gdy zakaz ten jest naruszony zastosowanie ma art. 52a ust. 1, który stanowi, że kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Zgodnie z art. 4 pkt. 34 ww. ustawy, przez "wprowadzanie do obrotu" należy rozumieć udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Powyżej przywołana definicja, w związku z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, obejmuje każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie - niezależnie od tego czy odbiorca tych środków jest ich konsumentem czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta. Niezależnie również od tego czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. Powyższe potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 lutego 2017r. sygn. akt: IV SA/G1 674/16, dotyczący przesłanek kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych "W procesie dekodowania treści normatywnej art. 52a u.p.n., nie powinno się odwoływać do poglądów judykatury czy doktryny ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7. u.p.n. Pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4pkt 34 u.p.n., oznacza udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Z punktu widzenia normy art. 52a u.p.n. obojętne jest zarówno to, czy dane udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy, a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ją stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Tym samym karze pieniężnej podlega zarówno prowadzący sklep, jak i zatrudniony w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej. Rola i status poszczególnych osób może mieć natomiast znaczenie przy ustalaniu wysokości kary".
Jednocześnie PWIS zauważył, że dodatkowe kryterium na które wskazuje pełnomocnik strony, polegające na dodaniu do art. 52 a § 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii określenia "na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" jest jak najbardziej zasadne w polskim ustawodawstwie, obowiązującym tylko na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na którym obowiązuje zgodnie z art. 44b ust. 1 ww. ustawy, zakaz wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych.
Pod pojęciem środka zastępczego stosownie do art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,w brzmieniu obowiązującym w momencie wszczęcia postępowania w sprawie, należy rozumieć "produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego łub substancji psychotropowej w takich samych celach jak środek odurzający łub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów".
Bezsporne jest, że wprowadzona przez P. M. do obrotu, z tytułu którego wymierzona została przez PPIS. kara, krystaliczna substancja stanowiła środek zastępczy, czego potwierdzeniem jest opinia Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji nr [...] z [...] grudnia 2017r.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 02.06.2015 r. sygn. akt II OSK 2684/13 "pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o których mowa art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oznacza udostępnienie ich odpłatnie łub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 u.p.n. wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. dopalacz). Prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nie odpłatnie, środka zastępczego",
W protokole przesłuchania podejrzanego z dnia [...].04.2017 r., godz. 10:15, dostarczonym w aktach z Prokuratury Okręgowej. Sygn. akt [...] P.M. zeznał "....Leżało to tam parę miesięcy i w międzyczasie przychodził do mnie do garażu P. Ł. (...) Ja ogólnie wiedziałem, że on handluje jakimiś dopalaczami i zaproponowałem mu czy nie chciałby wziąć coś taniej ode mnie. Ł. się zgodził, umówiłem się z nim, że będzie mi płacił po 19 zł za 1 gram amfetaminy... On tego na początku nie chciał ale oddałem mu to po tej samej cenie za jaką to kupiłem, bo nie miałem co z tym zrobić..."
W oparciu o powyższe nie ma zatem wątpliwości, że skarżący wprowadził do obrotu przedmiotowy środek zastępczy, ponieważ sam się do tego przyznał. .
Mając powyższe na uwadze PWIS uznał, iż organ I instancji bezspornie wykazał, iż biała, krystaliczna, zbrylona substancja, o masie 68,90 g, którą P. M. sprzedał P.Ł., a która została znaleziona podczas przeszukania miejsca zamieszkania P.Ł. i ujęta w spisie rzeczy pod pozycją nr 7, wstępnie zbadana przez funkcjonariusza Komendy Wojewódzkiej Policji testerem narkotykowym, wskazującym na zawartość metamfetaminy, a następnie poddana badaniom w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w którym stwierdzono w ww. substancji obecność 4-CEC (4-chloroetkatynonu) jest środkiem zastępczym. Opinia ta została potwierdzona przez biegłego z zakresu badań chemicznych Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, który stwierdził, iż dowodowa krystaliczna substancja kolom beżowego zawierająca 4-CEC (4-chloroetkatynon), stanowi środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt. 27 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Podkreślić należy także, że zgodnie z dyspozycją art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, minimalny wymiar kary pieniężnej nakładanej w związku z wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych wynosi 20 000 zł, zaś jej wysokość w konkretnym przypadku, w zależności od ilości wytworzonego lub wprowadzanego do obrotu środka zastępczego, może wynieść maksymalnie 1 000 000 zł. Zdaniem PWIS wymierzona skarżącemu przez PPIS kara jest adekwatna do popełnionego czynu i jego okoliczności. Jak bowiem wynika z akt sprawy P. M. wprowadził do obrotu 100 g środka zastępczego zawierającego substancję psychoaktywną 4-CEC (4-chloroetkatynon), którego wartość, według wyjaśnień strony złożonych w Prokuraturze Okręgowej, wynosi ok. 4 000 zł, zatem nałożona przez PPIS w kara w wysokości 50 000 zł. jest adekwatna do ilości wprowadzonego do obrotu środka zastępczego i stanowi jedynie 5% maksymalnego wymiaru kary. Organ I instancji uzasadnił też dlaczego wymierzył skarżącemu taką a nie inną karę i PWIS uzasadnienie to popiera.
Odnosząc się ponownie do wyjaśnień odwołującego dotyczących jego trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej PWIS wyjaśnił, że zgodnie z art. 189 k § 1 i § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257), organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez:
1) odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;
2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;
3) umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części;
4) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części.
W przypadku umorzenia zaległej administracyjnej kary pieniężnej umorzeniu podlegają także odsetki za zwłokę w całości lub takiej części, w jakiej została umorzona zaległa administracyjna kara pieniężna.
Jeżeli zatem strona wykaże przesłanki do zastosowania ulgi w wykonaniu kary pieniężnej, może wystąpić z wnioskiem o zastosowanie ulgi, przy czym z wnioskiem takim strona może wystąpić, gdy decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej stanie się ostateczna.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.M. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż P. M. przywiózł z Holandii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 kg amfetaminy oraz 100 g metaamfetaminy, podczas gdy są to błędne ustalenia, a w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową ustalono, iż P.M. dokonał jedynie obrotu w/w substancjami, w szczególności, w protokole przesłuchania z dnia [...].04.2017 r. P. M. nie wyjaśnił, że wskazane wyżej substancje przywiózł z Holandii,
2. obrazę art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie P. M. kary 50.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środka zastępczego w postaci krystalicznej substancji, w której stwierdzono obecność 4-CEC, podczas gdy:
a) P. M. nie dokonał wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej wskazanego wyżej środka, a jedynie dokonał obrotu tym środkiem, co nie podlega karze na podstawie w/w przepisu,
b) w razie przyjęcia zasadności nałożenia kary na P.M. wymierzona wobec niego kara w wysokości 50.000zł jest rażąco surowa albowiem ilość środka nie była znaczna, skarżący nie był wcześniej karany ani sądownie ani administracyjnie, a jego sytuacja rodzinna i osobista przemawia za ewentualnym wymierzeniem kary w najniższym wymiarze.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie,
ewentualnie o:
2. zmianę zaskarżonej decyzji i wymierzenie kary w minimalnej możliwej kwocie,
Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji było uznanie, że P. M. sprowadził przedmiotową substancję na teren Rzeczypospolitej Polskiej z Holandii. Dowodem na potwierdzenie tej okoliczności miał był protokół przesłuchania w Prokuraturze Okręgowej z [...].04.2017 r. Z protokołu tego, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, wynika jednoznacznie, iż P.M. nabył środki odurzające na terytorium Polski. Osobą wprowadzającą w/w środki do obrotu na terytorium Polski była więc osoba, od której P. M. te środki nabył a nie on sam.
Mając powyższe na uwadze – zdaniem skarżącego - uznać należy, iż organ I instancji niewłaściwie zastosował przepis art. 52a §1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii albowiem wymierzył skarżącemu karę w sytuacji, gdy jego działanie nie nosił znamion wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej. W ocenie skarżącego analizując treść norm prawnych zawartych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii należy w pierwszej kolejności przyjąć domniemanie, iż ustawa ta jest wewnętrznie spójna. Art. 4 ust 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii definiuje pojęcie wprowadzenia do obrotu jako "udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych", Będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji art. 52a § 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zawiera w swojej treści dodatkowe kryterium a mianowicie "Kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną". Gdyby w treści tej normy ustawodawcy chodziło o karanie wprowadzania do obrotu środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, na każdym etapie tego obrotu, dodatkowe kryterium w postaci doprecyzowania, iż wprowadzenia ma dotyczyć terytorium Rzeczypospolitej, nie byłoby konieczne. Skoro ustawodawca zdecydował się na rozróżnienie treści normy wskazanej w art. 52a §1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii od definicji wskazanej w art. 4 ust 34 ustawy, to analiza treści tego przepisu prowadzi do konkluzji, iż działanie opisane w tym przepisie nie może być tożsame z zachowaniem opisanym w art. 4 ust 34 ustawy. Dodanie określenia "na terytorium Rzeczypospolitej", biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy rozumieć jako przywóz tych środków na terytorium Rzeczypospolitej a następnie wprowadzenie go do obrotu. Dalszy obrót tym środkiem, przez kolejne osoby, nie podlegałby więc karze pieniężnej na podstawie art. 52a § 1 ustawy.
Biorąc pod uwagę fakt, że P.M. nie przywiózł przedmiotowych środków do Polski, a nabył je na terytorium Rzeczypospolitej, uznać należy, iż nałożenie na niego kary pieniężnej na podstawie art. 52a § 1 ustawy o przeciwdziałanie stanowi obrazę tego przepisu.
Niezależnie od powyższego, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, skarżący wskazał, iż wymierzona P. M. kara jest rażąco surowa. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ilość środka, jaką przypisuje się P. M. nie jest znaczna, a sprzedaży dokonał jednorazowo. P. M. nie był również nigdy wcześniej karany, w szczególności nie nakładano na niego wcześniej kar pieniężnych na podstawie art. 52a § 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Skarżący zaznaczył, że organ I instancji, w innym postępowaniu, wobec P. Ł., wymierzył za podobny czyn dużo niższą karę - 20.000zł. P. Ł. został skazany tym samym wyrokiem co P. M., a środek odurzający, który sprzedał P. M. w całości kupił i rozprowadził P.Ł. Wobec tego kara wymierzona P. M. nie powinna być wyższa niż ta wymierzona P. Ł.
Dodatkowo skarżący podniósł, iż nadal aktualne pozostają wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej i rodzinnej P. M., która jest aktualnie bardzo zła. P. M. nie ma stałej pracy, wykonuje jedynie prace na podstawie umowy zlecenia oraz prace dorywcze, z czego miesięcznie osiąga dochód około 2.000-2.500zł zł. P. M. nie ma żadnych oszczędności ani majątku, który mógłby spieniężyć. Jest żonaty, ma dwoje dzieci - syna K.M. ur. 09.2016 r. oraz urodzoną we wrześniu 2018 r. córkę. P. M. ma więc na utrzymaniu niepracująca żonę oraz dwójkę dzieci. Oprócz tego P.M. pomaga i opiekuje się swoją matką, która jest bardzo poważnie chora na chorobę nowotworową. Matka P. M. choruje na nowotwór złośliwy z licznymi przerzutami. Ma m. in. wyciętą kość ramienia, macicę, pierś, ma przerzuty do wątroby i nerek. Oprócz matki P. M. opiekuje się również swoim bratem - 15- letnim K.M. Dotychczas bratem opiekowała się matka jednakże z powodu drastycznego pogorszenia się stanu zdrowia nie jest już w stanie tego zrobić i sama wymaga pomocy. W związku z tym P. M. opiekuje się aktualnie żoną w ciąży, schorowaną matką i niepełnoletnim bratem. Wszystkie te okoliczności – zdaniem skarżącego – przemawiają za obniżeniem wymierzonej kary pieniężnej do możliwie najniższej wysokości w granicach minimum ustawowego.
Odpowiadając na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Powyższe oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zatem sądy administracyjne nie są władne - czego domaga się skarżący - uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie czy też zmienić zaskarżoną decyzję i wymierzyć karę w minimalnej możliwej kwocie.
Skarga rozpoznana w świetle przywołanych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że krystaliczna substancja, którą - według organów - skarżący wprowadził do obrotu, stanowi środek zastępczy, bowiem potwierdzeniem tego jest opinia Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji z [...] grudnia 2017 r. Spór dotyczy natomiast tego czy skarżący wprowadził do obrotu środek zastępczy oraz czy organ pierwszej instancji ustalając wysokość kary za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego, naruszył treść art. 52a ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani.
Rozstrzygając ten spór należy wskazać, że organ inspekcji sanitarnej prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakikolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego. Zgodnie z treścią art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł podlega ten kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną.
Słusznie wskazał organ odwoławczy, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" jest jak najbardziej zasadne w polskim ustawodawstwie, obowiązującym tylko na terytorium Polski, na którym obowiązuje, zgodnie z art. 44b ust. 1 ww. ustawy, zakaz wytwarzania, przewozu i wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Nie oznacza ono jednak braku podstaw do nałożenia kary w sytuacji gdy środek zastępczy został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wbrew zatem stanowisku skarżącego, dokonał on wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego. To oznacza, że zarzuty sformułowane w punktach 1 oraz 2 a) skargi okazały się nieuzasadnione.
Skarżący podnosi w skardze, że wymierzona wobec niego kara w wysokości 50 000 zł jest rażąco surowa albowiem ilość środka nie była znaczna, skarżący nie był wcześniej karany ani sądownie ani administracyjnie a jego sytuacja rodzinna i osobista przemawia za ewentualnym wymierzeniem kary w niższym wymiarze.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, kara za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego wynosi od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Ustalając wysokość tej kary organ inspekcji sanitarnej – zgodnie z ust. 3 tego przepisu – uwzględnia w szczególności ilość wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Zatem czynnikiem determinującym wysokość kary jest ilość wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Inne kwestie, takie jak niekaralność sprawcy, jego sytuacja rodzina czy majątkowa, brane są natomiast pod uwagę w postępowaniu karnym oraz w przypadku złożenia wniosku o udzielenie ulgi (złożonego w trybie art. 189k § 1 i § 2 K.p.a.). Wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii sankcji administracyjnej (w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł) z tytułu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego ma natomiast na celu szybkie reagowanie na pojawiające się zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Skarżący - jak wynika z akt sprawy - wprowadził do obrotu 100 g środka zastępczego, którego wartość wynosi około 4 000 zł. Nie jest to zatem ilość nieznaczna. Zatem kara w wysokości 50 000 zł, która - jak słusznie wskazał organ - stanowi 5% maksymalnego wymiaru kary, jest adekwatna do ilości wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Organy wskazały zatem, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej – zgodnie z art. 52a ust. 3 ustawy – kierowały się ilością wprowadzonego do obrotu środka zastępczego ale także miały na uwadze funkcje i cele sankcji administracyjnej jaką jest kara pieniężna uregulowana w tym przepisie. Miarkując wymiar kary pieniężnej w dopuszczalnym zakresie od 20.000 do 1.000.000 zł organy przyjęły, że w świetle ustalonego stanu faktycznego adekwatną dolegliwością będzie określenie wysokości tej kary na kwotę 50.000 zł, tj. 5% maksymalnego wymiaru kary. Taka dolegliwość spełnia funkcję prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Należy podkreślić, że celem każdej sankcji (kary) ma być jej aspekt wychowawczo-zapobiegawczy realizujący się zarówno w odniesieniu do samego sprawcy czynu (tak by nałożona kara była na tyle dolegliwa, aby zniechęcała sprawcę do ewentualnej recydywy), jak też ogółu społeczeństwa (poprzez z jednej strony odstraszanie potencjalnych "naśladowców" od popełnienia czynu zakazanego, a z drugiej poprzez kształtowanie poczucia sprawiedliwości, obowiązywania i skutecznego egzekwowania norm prawa). W ocenie Sądu określona przez organy inspekcji sanitarnej kara pieniężna za wprowadzanie przez skarżącego do obiegu środka zastępczego - w opisanych realiach sprawy - realizuje ww. założenia, tj. stanowi odczuwalną dolegliwość finansową wobec skarżącego za naruszenie przepisów ustawy i stwarzanie tym samym potencjalnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi.
W takim stanie rzeczy Sąd, działając w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło