II SA/Go 581/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-02-03
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Joanna Brzezińska, Anna Juszczyk - Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku opłaty podwyższonej za składowanie odpadów bez decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, możliwe jest zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości, w części opłaty przewyższającej wysokość opłaty zwykłej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata podwyższona, w części przewyższającej wysokość opłaty zwykłej, może podlegać umorzeniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, chyba że przepisy Prawa ochrony środowiska stanowią inaczej. Organy administracji obu instancji nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych ani prawidłowej wykładni przepisów, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Spółka Komunalna Sp. z o.o. wniosła o umorzenie opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w II i III kwartale 2003 r., naliczonej z powodu braku decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Marszałek Województwa odmówił umorzenia, uznając, że nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umorzenia zaległości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Spółka Komunalna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty podwyższonej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 1.610 zł (tysiąc sześćset dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Marszałek Województwa, na podstawie art. 281 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn.zm.), po rozpoznaniu wniosku Spółki Komunalnej Sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2004 r., odmówił umorzenia podwyższonej opłaty za składowanie odpadów w II i III kwartale 2003 r. naliczonej za brak decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska.
W uzasadnieniu, w oparciu o przepis w art. 281 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazano, że do umorzenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, lecz regulacje prawne zawarte w Prawie ochrony środowiska (Dział IV), dlatego też
w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia podnoszone przez stronę argumenty dotyczące jej sytuacji finansowej oraz wskazujące na ważny interes publiczny uzasadniający umorzenie opłaty podwyższonej. W ocenie organu strona, żądając umorzenia zaległości, nie wypełniła znamion ustawowych określonych w dziale IV ustawy Prawo ochrony środowiska (brak warunku odroczenia opłat oraz terminowej realizacji przedsięwzięcia, którego zakończenie miałoby usunąć przyczynę naliczania opłat podwyższonych).
Spółka Komunalna Spółka z o.o. odwołała się od powyższej decyzji wskazując, iż nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji, zgodnie z którym w przypadku opłat podwyższonych strona nie może skorzystać z dobrodziejstwa umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej na podstawie przepisu art. 67 Ordynacji podatkowej.
Dokonując analizy przepisów działu IV ustawy Prawo ochrony środowiska strona wskazała, iż terminowo realizowała opłaty podstawowe za korzystanie ze środowiska w spornym okresie od [...] stycznia do [...] lipca 2003 r. Spółka nie występowała o odroczenie terminu, gdyż instrukcja eksploatacji składowiska odpadów była w ostatniej fazie jej opracowania i zatwierdzenia przez starostę, zatem brak było podstaw do zastosowania art. 318 ww. ustawy. Jednakże w jej ocenie, na podstawie art. 319 ust. 3 ustawy, organ winien opłatę podwyższoną umorzyć w związku z realizacją wskazanych w odwołaniu zadań
z zakresu ochrony środowiska.
Ponadto strona powołała się na interpretację przepisów zastosowaną przez Ministerstwo Środowiska w piśmie z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] skierowanym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa wskazując, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące możliwości odroczenia terminu płatności należności, zaniechania ustalenia zobowiązania i poboru należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę mogą znaleźć zastosowanie do należności ponoszonej w ramach opłat podwyższonych w części
w jakiej odpowiada ona wysokości "opłaty zwykłej".
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając w trybie odwoławczym, na podstawie art. 281 ust. 2 w związku z art. 276 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ drugiej instancji podzielił pogląd organu pierwszej instancji
o wyłączeniu w przedmiotowej sprawie stosowania instytucji umorzenia zobowiązania według przepisów Ordynacji podatkowej, na podstawie przepisu art. 281 ust. 2 ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że opłatą podwyższoną w rozpatrywanej sprawie, w myśl art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest opłata w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania i to tej wielkości dotyczy wyłączenie stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Kolegium nie podzieliło także resortowego stanowiska w tej materii
w zakresie podziału opłaty podwyższonej na dwie części – "opłatę podstawową" oraz "zwyżkę" ponad część opłaty podstawowej, gdyż przepisy nie przewidują takiego podziału.
Powyższą decyzję Spółka Komunalna Spółka z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 281 ust. 2 Prawo ochrony środowiska przez przyjęcie, że do opłaty podwyższonej nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa odnośnie umorzenia zaległych zobowiązań w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony oraz art. 293 ust. 1 ww. ustawy poprzez wadliwe naliczenie opłaty podwyższonej za umieszczenie odpadów na składowisku bez decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa .
Podobnie jak w odwołaniu strona skarżąca wskazała, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Marszałek Województwa władny był umorzyć opłatę podwyższoną w części w jakiej odpowiada ona opłacie zwykłej. Ponadto Spółka zakwestionowała wysokość opłat podwyższonych za składowanie odpadów w II i III kwartale 2003 r. naliczonych przez organ pierwszej instancji za brak decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska (odpowiednio 359 % oraz 337 % opłaty podstawowej), uznając je za rażąco wysokie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto odnosząc się do zarzutu niewłaściwego wyliczenia należnych opłat podwyższonych organ wskazał, iż strona skarżącą w postępowaniu przed organami administracji publicznej zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji nie kwestionowała wysokości opłaty podwyższonej, a przedmiotem postępowania była wyłącznie kwestia umorzenia należnej opłaty podwyższonej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisem
§ 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r.
w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego
i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy,
w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Przystępując do rozpoznania skargi należy podkreślić, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ww. ustawy).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporna między stronami pozostaje okoliczność, iż w związku z korzystaniem przez skarżącą spółkę ze środowiska niezgodnie z obowiązującymi przepisami do dnia 27 lipca 2003 r. (tj. bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska), zobowiązana ona była do naliczenia we własnym zakresie i uiszczenia opłaty podwyższonej, zgodnie z przepisem art. 293 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U z 2001 r. Nr 62, poz. 627 z późn.zm.), w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Spółka Komunalna Spółka
z o.o. wystąpiła do Marszałka Województwa o umorzenie lub znaczne zmniejszenie opłaty podwyższonej za składowanie odpadów bez decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska za okres od [...] stycznia 2003 r. do [...] lipca 2003 r. z uwagi na trudną sytuację finansową firmy oraz ważny interes publiczny.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] stycznia 2005 r. o odmowie umorzenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w II i III kwartale 2003 r. naliczonej za brak decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji środowiska stanowił przepis art. 281 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym do ponoszenia opłat podwyższonych nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa dotyczących m.in. umarzania zaległych zobowiązań, chyba że przepisy działu IV stanowią inaczej.
Podnosząc, że dział IV ustawy Prawo ochrony środowiska określa w sposób kazuistyczny procedurę postępowania oraz przesłanki materialne odraczania, zmniejszania oraz umarzania podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska, których strona nie wypełniła (brak wcześniejszego odroczenia opłaty jak również terminowej realizacji przedsięwzięcia), przy jednoczesnym stwierdzeniu, że zgodnie
z ww. przepisem w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, organ pierwszej instancji orzekł, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowej opłaty podwyższonej. Ponadto organ wskazał, że bezprzedmiotowe jest powoływanie się w sprawie na stanowisko dotyczące umarzania opłat ekologicznych wynikające z pisma Ministerstwa Środowiska - Departamentu Instrumentów Ochrony Środowiska z dnia 21 maja 2004 r., gdyż stosowanie normy prawnej wynikającej z art. 67 Ordynacji podatkowej jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy mamy do czynienia
z należnością podstawową w ramach opłaty podwyższonej w części w jakiej odpowiada ona wysokości opłaty "podstawowej". Dodając jednocześnie, iż w trakcie postępowania wykazano wnioskodawcy, brak zastosowania tej możliwości
w przedmiotowej sprawie.
Orzekając w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w pełni podzieliło wskazany wyżej pogląd o wyłączeniu stosowania w rozstrzyganej sprawie instytucji umorzenia zobowiązania według przepisów Ordynacji podatkowej, zgodnie z przepisami art. 281 ust. 2 w związku z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu odwołania opartego na stanowisku resortowym organ wskazał, iż czym innym jest ponoszenie opłaty podwyższonej (art. 293 ust. 1) w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każda dobę składowania, czym innym zaś opłaty tzw. podstawowej za składowanie odpadów, będącej odrębną należnością. Zdaniem organu podawana interpretacja bezpodstawnie posługuje się niewystępującymi w przepisach prawa pojęciami opłaty "w części podstawowej" oraz "zwyżki" ponad część opłaty podstawowej. W ocenie organu nie ma także potrzeby dokonywania podziału na części dwóch odrębnych opłat, z których jedna konsekwentnie w ustawie jest określana jako "opłata podwyższona" i to właśnie w odniesieniu do niej ustawa wyraźnie wyłączyła stosowanie Ordynacji podatkowej co do umorzenia. Jednocześnie Kolegium uznało prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji w powyższym zakresie.
W ocenie Sądu ustalenia organów administracji obydwu instancji stanowiące podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a wykazane w jego uzasadnieniu, nie dają wystarczającej podstawy do jednoznacznej oceny czy w przedmiotowej sprawie zastosowano właściwa normę prawa materialnego oraz czy dokonano prawidłowej jej subsumcji do stanu faktycznego sprawy.
Opłaty za korzystanie ze środowiska, obok administracyjnych kar pieniężnych oraz zróżnicowanych stawek podatków oraz innych danin służących celom ochrony środowiska stanowią środki finansowo-prawne ochrony środowiska (art. 272 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zgodnie z przepisem art. 274 ust. 5 ww. ustawy, wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ich ilości i rodzaju, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składania odpadów.
Opłata podwyższona, zgodnie z przepisami ww. ustawy nie jest opłatą jednorodną zarówno w zakresie wysokości stawek jak też sposobu jej obliczania. Przykładowo, zgodnie z przepisem art. 292, podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 100% (500 %) w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów oraz na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Natomiast w myśl przepisu art. 293 ust. 1 ww. ustawy za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania, z zastrzeżeniem ust. 3-5.
Na tej podstawie należy stwierdzić, iż mimo braku ustawowej definicji "opłaty podwyższonej" zasadna jest interpretacja strony skarżącej (oparta na stanowisku Ministerstwa Ochrony Środowiska), zgodnie z którą opłata podwyższona jako określona przez ustawodawcę "krotność" zwykłej opłaty za korzystanie ze środowiska jest korelatywnie z nią związana i przewyższa ją w określonej części. W ten sposób zasadniczo można zatem wyodrębnić w jej ramach "część" odpowiadającą opłacie zwykłej, którą podmiot zobowiązany byłby ponosić gdyby posiadał wymagane uprawnienia lub decyzje oraz opłatę podwyższoną ponad wysokość opłaty zwykłej. Także wykładnia językowa zwrotu "opłata podwyższona" wskazuje, że jest to nadal opłata podstawowa (z tego samego tytułu – za korzystanie ze środowiska) zwiększona o pewną kwotę (na skutek niedopełnienia ustawowego wymogu uzyskania decyzji lub pozwolenia).
W ocenie Sądu dla właściwej wykładni przepisu art. 281 ustawy Prawo ochrony środowiska, którego brzmienie w dacie orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie mogło powodować wątpliwości interpretacyjne co do zakresu wzajemnych relacji przepisów tej ustawy oraz Ordynacji podatkowej, niezbędne jest dokonanie całościowej interpretacji normy prawnej.
W dacie orzekania przez organy administracji w przedmiotowej sprawie przepis art. 281 ust. 1 stanowił zasadę, iż do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Jednocześnie w ust. 2 od powyższej zasady ustanowiono wyjątek wskazując, że do ponoszenia opłat, o których mowa w art. 276 ust. 1, oraz administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczących odroczenia terminu płatności należności, zaniechania ustalenia zobowiązania, zaniechania poboru należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę, chyba że przepisy działu IV stanowią inaczej.
Zatem wyłączenie stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa m.in.
w zakresie umarzania zaległości oraz odsetek za zwłokę oraz wprowadzenie w tym zakresie odpowiednich wymogów i trybu ustawy Prawo ochrony środowiska, jako norma o charakterze wyjątku powinna być każdorazowo interpretowana ściśle. Jednakowoż stwierdzenie to, w kontekście omówionej wyżej konstrukcji "opłat podwyższonych", uzasadnia zaaprobowanie wykładni przepisu art. 281 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którą ograniczone stosowanie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.) dotyczy wyłącznie opłaty podwyższonej ponad wysokość opłaty zwykłej, gdyż jedynie do tego podwyższenia mają zastosowanie szczególne procedury odraczania, zmniejszania
i umarzania należności, zawarte bezpośrednio w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Powyższe stanowisko Sądu, znajduje także oparcie w działaniach legislacyjnych ustawodawcy, który dostrzegając potrzebę doprecyzowania i uściślenia ww. regulacji prawnej, na mocy przepisu art. 1 pkt 97 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 954), nadał omawianemu przepisowi art. 281 ust. 2 brzmienie: "Do ponoszenia opłat, o których mowa w art. 276 ust. 1, w części, w jakiej przewyższają one kwotę opłaty, jaką ponosiłby podmiot korzystający ze środowiska w przypadku, gdyby posiadał pozwolenie albo inną wymaganą decyzję, nie stosuje się przepisów ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących odroczenia terminu płatności należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę, chyba że przepisy działu IV stanowią inaczej."
Podkreślić należy, iż kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
W ocenie Sądu niedostateczne ustalenia faktyczne wskazane w decyzjach organów obu instancji, odmawiających umorzenia wnioskowanej przez stronę opłaty podwyższonej, mogą rodzić uzasadnione wątpliwości strony skarżącej jako adresata indywidualnego aktu administracyjnego, co do prawidłowości zastosowanej wykładni przepisu art. 281 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Okoliczności powyższe, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały w trakcie postępowania należycie wyjaśnione, a także z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 Kpa rozważone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie
z tym przepisem uzasadnienie faktyczne każdej decyzji administracyjnej powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych nie spełnia uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które w dowolny sposób ograniczyło się do powtórzenia ustaleń organu pierwszej instancji bez przeprowadzenia właściwej analizy charakteru przedmiotowej opłaty podwyższonej w kontekście przepisu art. 281 Prawa ochrony środowiska. Negując stanowisko strony o możliwości umorzenia opłaty podwyższonej w części przewyższającej opłatę zwykłą organy obu instancji nie wskazały w swoich decyzjach, czy opłata podwyższona za składowanie przez Spółkę Komunalną Sp. z o.o. odpadów w II i III kwartale 2003 r. naliczona za brak decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, jest opłatą sumującą się zarówno z części odpowiadającej opłacie zwykłej, jak opłaty podwyższonej, co umożliwiałoby zastosowanie do tej drugiej przepisów Ordynacji podatkowej, czy też jest wyłącznie opłatą przewyższającą należność podstawową uiszczaną odrębnie.
Należy jednocześnie podkreślić, iż skoro indywidualna sprawa administracyjna jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu, to w tej decyzji winny znaleźć odzwierciedlenie wszystkie motywy rozstrzygnięcia. Nie do przyjęcia jest zatem pomijanie w uzasadnieniu decyzji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnień poprzez ich wcześniejsze "wykazanie" stronie w korespondencji prowadzonej w ramach postępowania.
Mimo istotnych braków w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, które pozbawiły stronę rzeczywistej realizacji jej podstawowych praw w postępowaniu administracyjnym, jak też naruszyły jego kodeksowe zasady (art. 7, 8 Kpa) organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, również pominął wskazaną wyżej, istotną dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię. Takie istotne braki uzasadnienia stanowiącego integralną część decyzji oraz dowolność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowią naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Nie jest bowiem możliwe dokonanie oceny czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, czy we właściwy sposób ocenił materiał dowodowy,
a w konsekwencji czy wydana decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem.
Prowadząc ponownie postępowanie organ odwoławczy, rozpoznając sprawę merytorycznie winien szczegółowo ustalić charakter opłaty "podwyższonej", o której umorzenie wnioskowała strona skarżąca i stosownie do dokonanych ustaleń ocenić, czy w konkretnej sytuacji faktycznej żądanie strony jest uzasadnione, zgodnie
z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Ponadto wyjaśnienia wymaga także zakres orzekania organów (odmowa umorzenia opłat podwyższonych za II i III kwartał 2003 r.) w stosunku do treści wniosku strony skarżącej o umorzenie lub znaczne zmniejszenie opłat za okres od [...] stycznia 2003 do [...] lipca 2003 r. Organ drugiej instancji, w ramach posiadanych kompetencji (art. 138 Kpa), winien usunąć ewentualne stwierdzone naruszenia prawa (zarówno materialnego jak i procesowego) popełnione przez organ pierwszej instancji. Wydając decyzję administracyjną organ odwoławczy obowiązany jest także należycie ją uzasadnić, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisie art. 107 § 3 Kpa, mając na względnie zasady wyrażone w art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wadliwego naliczenia opłaty podwyższonej za umieszczenie odpadów na składowisku bez decyzji zatwierdzającej instrukcję jego eksploatacji, należy wskazać, iż zarzut powyższy nie był zgłaszany
w postępowaniu przed organami administracji, ponadto na podstawie akt sprawy ustalono, że wysokość opłaty podwyższonej nie była wcześniej kwestionowana przez stronę skarżącą w jakimkolwiek trybie. Jak wskazano bowiem, Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zgodności z prawem konkretnej decyzji administracyjnej rozstrzygającej określoną sprawę administracyjną, jak też postępowania administracyjnego ją poprzedzającego. Skoro powyższe zagadnienie nie było objęte postępowaniem zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i faktycznie nie stanowiło jej przedmiotu, brak jest podstaw do dokonywania w tym zakresie samodzielnych ustaleń przez sąd administracyjny.
Z tych powodów należało uznać, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, przy czym naruszenia te miały wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gorzowie Wlkp., na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn.zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Po myśli art. 152 orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Jednocześnie na podstawie art. 200 oraz art. 205 ww. ustawy, Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej, zgodnie z wnioskiem złożonym do protokołu rozprawy, zwrot poniesionych kosztów postępowania – wpisu od skargi w kwocie 1610 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło