II SA/Go 581/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-10-02
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Maria Bohdanowicz, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane i czy może skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie o nałożeniu obowiązku przedstawienia oceny technicznej dotyczącej robót budowlanych?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż stroną jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wobec braku interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej w tym postępowaniu, organ prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane jego zażaleniem.Stan faktyczny
S.K., właścicielka nieruchomości sąsiedniej, zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o interwencję w sprawie samowolnych robót budowlanych na działce sąsiadów G. i Z.D. Organ nałożył na właścicieli działki obowiązek przedstawienia oceny technicznej dotyczącej wykonanych robót. S.K. złożyła zażalenie na to postanowienie, które zostało umorzone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powodu braku jej statusu strony postępowania. S.K. wniosła skargę do WSA w Gorzowie Wielkopolskim.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
UZASADENIENIE
Pismem z dnia [...] września 2012r. S.K. (właścicielka nieruchomości oznaczonej numerem [...]) zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o interwencję w sprawie prac polegających na rozbiórce pokrycia dachu obiektu znajdującego się działce nr [...] (sąsiadującej z jej nieruchomością), której właścicielami są G. i Z.D.. Dodatkowo w kolejnym piśmie S.K. zgłosiła fakt dokonania przez w/w właścicieli sąsiedniej działki samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków gospodarczych z przeznaczeniem na budynki mieszkalne. W związku z powyższym PINB podjął czynności kontrolne (w tym kontrola z dnia [...] września 2013 r. nie została zakończona z uwagi na sprzeciw właściciela nieruchomości).
Na skutek złożonej przez S.K. skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania PINB w przedmiotowej sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków wraz z wykonaniem w nich robót budowlanych WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 17/14 wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. zobowiązał PINB do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Sąd uznał, iż dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy konieczne jest jedynie przeprowadzenie czynności kontrolnych na działce nr [...], przy czym zwrócił uwagę, iż PINB jako organ nadzoru budowlanego (jak każdy organ administracji publicznej) dysponuje środkami dyscyplinującymi osoby uchylające się od udostępnienia przedmiotu oględzin. Sąd wskazał, iż PINB zastosować podczas kontroli przeprowadzonej [...] września 2013 r. sankcję w postaci kary, o której mowa w art. 88 § 1 kpa. Działanie organu Sąd ocenił jako niesprawne i opieszałe stwierdzając dopuszczenie się przez organ przewlekłość postępowania, która nie miała charakteru rażącego.
W związku z zawartymi w w/w wyroku wskazaniami PINB pismem z dnia [...] maja 2014 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie robót budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia obejmujących prace wykonane względem obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] PINB powołując się na art. 81c ust. 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2013r. poz. 1409 z późniejszymi zmianami) nałożył na G.D. i Z.D. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 1 września 2014r. oceny technicznej ustalającej, czy roboty budowlane obejmujące prace (przebudowa poddasza budynku mieszkalnego wraz ze wstawieniem dwóch okien dachowych, wychodzących bezpośrednio na działkę o numerze ewidencyjnym gruntu [...]; remont dachu budynku gospodarczego, polegający na wymianie i wzmocnieniu konstrukcji dachu oraz wymianie pokrycia z dachówki cementowej na blachę dachówkopodobną; wykonanie instalacji c.o. dla potrzeb grzewczych budynku mieszkalnego, wraz z montażem kotła w budynku gospodarczym) wykonane względem obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...], przy granicy z działką o numerze ewidencyjnym gruntu [...] zrealizowano w sposób prawidłowy (zgodny z warunkami technicznymi) oraz umożliwiając bezpieczne użytkowanie.
Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że zakres przedmiotowych robót budowlanych, obejmujących przebudowę poddasza budynku mieszkalnego wraz ze wstawieniem dwóch okien dachowych, remontu dachu budynku gospodarczego, wykonanie instalacji centralnego ogrzewania dla potrzeb grzewczych budynku mieszkalnego, wraz z montażem kotła w budynku gospodarczym, względem obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...], przy granicy z działką o numerze ewidencyjnym gruntu [...] należy zakwalifikować jako roboty budowlane, stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, wymagające pozwolenia na budowę. W związku z tym PINB stwierdził, że w celu dokonania właściwego rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym prowadzonym w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane, zachodzi potrzeba nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia oceny technicznej zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła S.K., wnosząc o uchylenie go. Skarżąca zarzuciła "niedopracowanie" wydanego rozstrzygnięcia pod kątem art. 71 ustawy Prawo budowlane oraz sprzeczność z wyrokiem WSA z dnia 19 lutego 2014 r., stanowiskiem WINB wyrażonym w pismach z dnia [...] maja i [...] grudnia 2013 r. Dodatkowo strona zgłosiła szereg zastrzeżeń do przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli (oględzin) przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem żalącej w skarżonym postanowieniu zatajono samowolnie wykonane jej zdaniem prace.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 144 kpa orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż art. 81c ustawy Prawo budowlane przyznaje organom administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym.
Organ stwierdził, iż otrzymane informacje oraz dokumenty nie zawsze będą wystarczające dla prawidłowego ocenienia przez organy stanu sprawy, dlatego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego organ, na podstawie ust. 2 w/w artykułu, może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Nałożenie takiego obowiązku następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
WINB wskazał, iż postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania.
Organ zaznaczył, iż działania organów podejmowane w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlanego mają na celu tylko i wyłącznie ustalenie stanu faktycznego sprawy, a wydane postanowienie ma charakter dowodowy i podejmowane jest w ramach toczącego się już postępowania. WINB podkreślił, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zakresie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny bądź ekspertyzy technicznej jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego - zgodnie z art. 17 ustawy jest nim: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant lub kierownik budowy albo kierownik robót - oraz właściciel łub zarządca obiektu budowlanego. Do podmiotów tych, jak wskazał organ, nie należy właściciel sąsiedniej nieruchomości i to nawet, jeśli jest inicjatorem postępowania, któremu ma służyć ekspertyza lub ocena techniczna przedłożona w następstwie postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Na potwierdzenie w/w tezy WINB przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że S.K., która wniosła zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014r. nie była i nie jest uczestnikiem procesu budowlanego związanego z robotami budowlanymi obejmującymi prace wykonane w obiektach budowlanych zlokalizowanych na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...], nie jest również jego właścicielem ani zarządcą. Natomiast skarżąca jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej - działki o numerze ewidencyjnym gruntu [...]. W związku z powyższym organ stwierdził, że S.K. nie posiada interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa w przedmiocie nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązku dostarczenia oceny technicznej dotyczącej robót budowlanych, których nie była inwestorem, nie uczestniczyła w procesie budowy (jako kierownik budowy lub robót, bądź inspektor nadzoru inwestorskiego albo projektant), jak również nie posiada prawa do obiektów, w którym roboty wykonano, wynikającego ze stosunku własności lub zarządu.
WINB wyjaśnił, iż uczestnicy postępowania naprawczego prowadzonego we właściwym trybie Prawa budowlanego, inni niż podmioty wymienione w rozpatrywanym art. 81c ust. 2, mogą odnieść się do ustaleń zawartych w przedłożonym dowodzie - ocenie technicznej bądź ekspertyzie technicznej, w ramach postępowania zasadniczego prowadzonego w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa.
Organ dodał, iż bez wpływu na jego stanowisko pozostaje okoliczność, iż PINB przesłał do wiadomości skarżącej odpis zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2014r. Reasumując organ stwierdził, iż postępowanie w sprawie zażalenia wniesionego przez S.K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014r. należało uznać za bezprzedmiotowe i tego umorzyć. WINB wskazał, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący środek odwoławczy nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa (patrz: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 05.07.1998r. sygn. akt OPS 16/98 - OPSA 1999/4/119). Jednocześnie organ podał, iż wskazane okoliczności powodują brak możliwości odniesienia się tutejszego organu do zarzutów zażalenia i wniesionych żądań.
S.K. złożyła na powyższą decyzję skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. uznając ją za niezgodną z prawem. Skarżąca wskazała na błędne stanowisko organów dotyczące zakresu wykonanych przez właścicieli sąsiedniej działki robót. W pozostałym zakresie skarżąca powieliła zarzuty wcześniej podniesione w treści zażalenia. Zdaniem skarżącej organy błędnie przyjęły zakres przeprowadzonych przez inwestorów (właścicieli sąsiedniej działki) robót. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi I instancji brak wzięcia pod uwagę przy wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2014 r. kwestii ustalenia zasady tzw. dobrego sąsiedztwa domagając się od organu uzupełnienia postanowienia poprzez żądanie od inwestorów robót przedstawienia koniecznej analizy warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej w osobie jej córki skarżącej – H.K. podała, iż skarżąca chciałaby aby organ administracji publicznej podjął właściwe działania, ale nie jest w stanie dokładnie określić jakiego rozstrzygnięcia domaga się skarżąca. Pełnomocnik podała, iż zgadza się z rozstrzygnięciem organu II instancji, chciałaby jedynie aby tenże organ trzymał pieczę nad organem I instancji oraz, że domaga się aby organ I instancji wykonał zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Sądowa kontrola legalności (zgodności z prawem) zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygniętej nią sprawy administracyjnej. Wskazania wymaga, iż w ramach sprawowanej kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), przywoływanej w dalszej części jako p.p.s.a. Ponadto wymaga podkreślenia, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszym postępowaniu decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane zażaleniem S.K. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. o nałożeniu na właścicieli sąsiedniej działki – państwa D. obowiązku przedłożenia oceny technicznej ustalającej czy wykonane roboty budowlane zrealizowane zostały w sposób prawidłowy.
Rozpoznając sprawę Sąd musiał dokonać przede wszystkim oceny zagadnienia o charakterze proceduralnym dotyczącego kwestii sposobu ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, dalej zwanej Pr. b.). Rozstrzygnięcie powyższej kwestii pozwala bowiem dopiero ocenić czy rozstrzygnięcie organu objęte zaskarżoną decyzją narusza przepisy prawa.
Dokonując takiej oceny odnieść należy się przede wszystkim do charakteru postanowienia objętego zażaleniem skarżącej tj. postanowienia o nałożeniu na inwestorów obowiązku przedstawienia oceny technicznej dotyczącej przeprowadzonych robót budowlanych. Podstawę materialnoprawną w/w postanowienia stanowi art. 81 c ust. 2 Pr. b zgodnie, z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Dodać należy, iż w myśl art. 81 c ust. 1 Pr. b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.
Przyjmuje się, że postanowienie, o którym mowa w art. 81 c ust. 2 Pr. b. ma charakter dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego, nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie, w którym jest ono wydawane, jest częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. Ma dostarczyć materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z przepisów prawa budowlanego i wystarczającego do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez Prawo budowlane. Takie ukształtowanie omawianej instytucji jest uzasadnione szerokim zakresem uprawnień organów biorących udział w procesie budowlanym i koniecznością rozstrzygania zagadnień wymagających fachowej wiedzy i fachowej oceny zjawisk technicznych, a wiedza pracowników organów nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, np. w przypadku obiektów o skomplikowanej strukturze technicznej (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 grudnia 2008 r, II SA/Lu 519/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r., VII SA/Wa 1368/08, wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 353/11).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela, ugruntowany jest pogląd, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81 c ust. 2 pr. budowalnego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego - właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Do podmiotów tych nie należy właściciel sąsiedniej nieruchomości i to nawet, jeśli jest inicjatorem postępowania, któremu ma służyć ekspertyza przedłożona w następstwie postanowienia wydanego na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud. Przepis bowiem art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku są normy prawa materialnego, a zatem z tych norm można wywodzić istnienie interesu prawnego. (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006, II OSK 1407/05, LEX nr 321507, wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r. II OSK 2106/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2338/09, LEX nr 607055; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r., VII SA/Wa 1890/09, LEX nr 600439, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r., VIII SA/Wa 357/09, LEX nr 574379 , wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2012 r. II SA/Kr 1629/11, LEX 1107626).
Zgodzić należy się z takim stanowiskiem tym bardziej, iż odmowa przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej w trybie art. 81 c ust. 2 Pr. b., nie oznacza dla określonego podmiotu (np. właściciela nieruchomości sąsiedniej) wykluczenia z kręgu stron postępowania zasadniczego. Podkreślić należy, iż postanowienie wydane w trybie art. 81 c ust. 2 Pr. b. dotyczy wyłącznie nakazu przedłożenia ekspertyzy (oceny technicznej), a zatem odnosi się wyłącznie do podmiotów, na które obowiązek taki został nałożony lub mógłby zostać nałożony. Tym bardziej, iż często argumentacja podnoszona inne podmioty, niż te których postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia oceny technicznej dotyczy, na tym etapie postępowania, niekończącym się sprawy merytorycznie, odnosi się do postępowania zasadniczego i wobec czego podlega analizie dopiero na dalszym etapie postępowania administracyjnego będącego zasadniczym postępowaniem, do którego prowadzenia ocena techniczna była niezbędna.
Odmienne stanowisko w powyższej kwestii sądy administracyjne prezentują sporadycznie (zob. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2013 r., II OSK 1356/12 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r., II SA/Gl 691/11). Przedstawiona w w/w wyrokach argumentacja jest lakoniczna i nie odnosi się do dotychczasowego ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach, co wpływa na utrzymanie przez Sąd w składzie orzekającym wyrażonego wcześniej stanowiska.
Zdaniem Sądu za uzasadnione uznać można dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 81 c ust. 2 Pr. b. innych podmiotów niż uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jedynie w wyjątkowych sytuacjach uzasadnionych konkretnym stanem faktycznym np. w sytuacji, gdy obowiązek nałożony został na jednego ze współwłaścicieli obiektu (pozostali współwłaściciele obiektu są wówczas stronami postępowania).
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżąca – S.K. nie jest właścicielką ani zarządcą obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, w którym wydane zostało postanowienie w trybie art. 81 c ust. 2 Pr. b., ani też uczestnikiem procesu budowlanego. Jest bowiem właścicielką sąsiedniej nieruchomości, a więc osoba trzecią w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. b., nie może zatem uzyskać przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym nałożenia obowiązku przedstawienia przedmiotowej oceny technicznej.
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do tak ustalonego stanu faktycznego Sąd stwierdził, iż organ II instancji prawidłowo przyjął, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony uprawnionej do wniesienia zażalenia na postanowienie o charakterze dowodowym wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 Pr. b. Wobec powyższego umorzenie przez WINB postępowania wywołanego zażaleniem skarżącej na postanowienie zobowiązujące inwestorów do przedłożenia oceny technicznej uznać należało za zgodne z przepisami prawa. Podstawę prawną decyzji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przyjmuje się, że przepis powyższy powinien znaleźć zastosowanie między innymi wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2266/12, LEX nr 1309963; wyrok WSA w Olsztynie z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 127/13, LEX nr 1310582; K. Glibowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2014, s. 585).
Dodatkowo uwagę Sądu zwróciło w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie zastosowane przez organ. WINB wydał w sprawie decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wskazać należy, iż organ I instancji wydał w sprawie postanowienie o nałożeniu obowiązku złożenia oceny technicznej, od którego przysługiwało stronom postępowania zażalenie. Zgodnie z art.144 kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Zatem rozstrzygnięcie organu II instancji w przedmiotowej sprawie winno przybrać formę postanowienia o treści określonej w odpowiednio stosowanym art. 138 § 1 pkt 3 kpa tj. umorzenie postępowania zażaleniowego.
Organ II instancji prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji podstawę prawną - art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 kpa błędnie jednakże oznaczając rozstrzygnięcie jako decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zdaniem Sądu powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na wynik postępowania, a jedynie kwalifikuje się do usunięcia w trybie art. 113 kpa tj. sprostowania oczywistej omyłki.
Dodać należy, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje, iż organ I instancji potraktował skarżąca jako stronę i doręczył jej odpis postanowienia z pouczeniem o zażaleniu, gdyż organ nie jest związany ewentualnym błędnym pouczeniem, ale treścią przepisów prawa i obowiązkiem organu jest badać czy strona składająca środek zaskarżenia posiada interes prawny w sprawie.
Wobec przyjętego powyżej stanowiska Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących zagadnień związanych bezpośrednio z samowolą budowlaną zarzucaną przez skarżącą właścicielom działki sąsiedniej (nr [...]).
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd działając w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło