II SA/Go 582/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzją Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2010 r., S.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 300 zł. W ustawowym terminie skarżący uiścił wpis. 22 września 2010 r. do sądu wpłynął wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. S.K. wskazał, że nie może podjąć zatrudnienia w Polsce z powodu braku stosownych dokumentów. Jedynym źródłem utrzymania stanowi dochód żony z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1.000 - 1.800 zł. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczał aby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez S.K. uzasadniają wniosek, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że skarżący jest cudzoziemcem, który nie jest zatrudniony w Polsce. Żona skarżącego jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia i osiąga dochód w wysokości 1.000- 1.800 zł. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Z akt administracyjnych również wynika, że skarżący nie posiada środków pieniężnych. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego w przedmiocie jego sytuacji materialnej. Fakt, że skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 300 zł nie może automatycznie oznaczać, że nie spełnia on przesłanki umożliwiającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie należy w tym miejscu podnieść, że zwolnienie od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2006 r., II SA/Wa 791/06, Lex nr 234889). Reasumując należy stwierdzić, że wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.