II SA/Go 583/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: ustanowić adwokata. 10 września 2008 r. do sądu wpłynęła skarga H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. 16 października 2008 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku H.K. między innymi podała, że wraz z trójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe a ich łączny dochód wynosi 2.494,53 zł. Skarżąca wskazała, że zarówna ona jak i dwójka jej dzieci leczą się psychiatrycznie, chorują na nerwicę, schizofrenię. H.K. oświadczyła, że nie posiada oszczędności ani majątku. Wniosek jest uzasadniony. W przedmiotowej sprawie H.K. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podzielić pogląd wyrażony w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie należy uznać, że wniosek H.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest uzasadniony. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna. Dochód przypadający na członka rodziny skarżącej wynosi 623,50 zł. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydatki na mieszkanie wynoszą 381,23 zł. Nie można także pominąć faktu, że H.K. i dwójka jej dzieci pozostają pod opieką psychiatryczną i ponoszą wydatki na zakup lekarstw. Jednocześnie w sprawie nie występują racjonalne przesłanki pozwalające uznać oświadczenie skarżącej o braku oszczędności czy innego majątku za niewiarygodne. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniony jest wniosek, iż posiadane środki pieniężne pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek H.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.