II SA/Go 587/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. E postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad 100 zł, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, W.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, iż od 2000 r. od marca 2007 r. nie pracował, pozostawał na utrzymaniu żony. Aktualnie z tytułu umowy o pracę osiąga dochód w wysokości 800 zł, a jego żona z tytułu emerytury otrzymuje 1200 zł (brutto). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący przedłożył rachunki związane z eksploatacją mieszkania. W.C. oświadczył, iż koszt miesięcznego utrzymania mieszkania wraz z wyżywieniem wynosi około 1.400 zł. Wniosek o udzielenie prawa pomocy jedynie w części zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem W.C. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Należy zauważyć, iż wpis od skargi jest stosunkowo niski, wynosi 200 zł. Skarżący wraz z żoną dysponują stałym dochodem w wysokości około 2.100 zł (brutto), nie posiadają kredytu czy innych zobowiązań. Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącego wydatków służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, należy uznać, iż jest on w stanie poczynić pewne oszczędności, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Należy wskazać skarżącemu, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Uwzględniając powyższe okoliczności należy stwierdzić, iż sytuacja majątkowa W. C. umożliwia mu zgromadzenie pewnych środków na pokrycie kosztów sądowych i dlatego przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 100 zł. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.