II SA/Go 587/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] pażdziernika 2010r. R.P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania garażu na posesji położonej w [...]. Wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] pażdziernika, podczas prowadzenia prac porządkowych stwierdził, że okno w ścianie jego budynku, wychodzące na posesję sąsiada – od ul. [...], jest zamurowane. Zdaniem wnioskodawcy stanowi to nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania. R.P. wniósł o sprawdzenie, czy garaż wybudowany został zgodnie z przepisami prawa budowlanego, z uwzględnieniem znajdującego się w danym miejscu okna. Z wnioskiem z dnia [...] listopada 2011r., o wznowienie postępowania w sprawie budowy garażu na posesji położonej w [...], zwróciła się również H.P.. Decyzją z dnia [...] pażdziernika 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie budowy garażu dwustanowiskowego na nieruchomości w [...]. Na skutek wniesionego odwołania sprawę rozpatrywał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Na wezwanie organu pierwszej instancji, w pismach z dnia [...] marca 2011r. H.P. i R.P. wskazali, że złożone przez nich wnioski o wznowienie postępowania dotyczą postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu dwustanowiskowego na posesji w [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek R.P. i H.P., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie budowy garażu dwustanowiskowego na nieruchomości w [...], zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] września 2004r., udzielającej E.Z. pozwolenia na użytkowanie garażu dwustanowiskowego na nieruchomości w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że uchylenie decyzji dotychczasowej w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, możliwe jest w wypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono którejkolwiek z przesłanek, o których mowa we wskazanych przepisach prawa. Wznowienie postępowania z przyczyn o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy nowe okoliczności nie były znane na etapie wydawania decyzji, organowi który ją wydał, nie zaś stronom postępowania. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Organ wskazał, że legalność wykonania otworu okiennego w ścianie budynku jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji R.P. wniósł odwołanie. Skarżący wskazał, iż podczas oględzin przeprowadzonych w postępowaniu legalizacyjnym nie umożliwiono mu wejście na posesję sąsiada i nie widział gdzie jest wybudowany garaż w stosunku do okna w jego budynku gospodarczym. Nie posiadał wiedzy o tym, że okno to jest zamurowane. PINB oraz projektant nie uwzględnili okoliczności, że w ścianie budynku gospodarczego znajduje się okno. Decyzją z dnia [...] lipca 20011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego wskazana w przedmiotowych wnioskach okoliczność pozostaje bez wpływu na dokonaną przez organ powiatowy, przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] września 2004 r., ocenę zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami techniczno – budowlanymi. Organ zauważył, że w momencie wydawania decyzji domniemany otwór okienny w ścianie budynku Państwa P. posadowionej na granicy dwóch działek budowlanych był zamurowany. Stan ten był zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, to jest § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który to przepis zezwalał na sytuowanie ściany budynku bez otworów bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, ze względu na rozmiary działki. Bez wpływu na sprawę uznał organ domniemane wcześniejsze istnienie otworu okiennego. Ponadto organ stwierdził, że na przeszkodzie zmianie lub uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] września 2004r. stoi również treść przepisu art. 146 § 1 k.p.a., albowiem od dnia doręczenia tej decyzji stronom upłynęło ponad pięć lat. Od powyższej decyzji organu drugiej instancji R.P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez uznanie że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji; naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznaniu, że okoliczność ujawnienia istniejącego otworu okiennego nie ma wpływu na uchylenie decyzji zezwalającej na użytkowanie garażu; naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności ustalenia, czy skarżący powinien brać udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie budowy wiaty; błąd w ustaleniach faktycznych i ustalenie, że sprawa istnienia otworu okiennego jest sprawą tzw. domniemania, podczas gdy sprawa istnienia takiego otworu jest faktem; naruszenie art. 138 k.p.a. oraz art. 151 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] września 2011r. radca prawny M.W. zawiadomiła Sąd, iż w dniu [...] września 2011r. zmarł uczestnik postępowania – E.Z.. Postanowieniem z dnia 12 pażdziernika 2011r., podjętym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe w sprawie sygn. akt II SA/Go 587/11. W piśmie z dnia [...] listopada 2011r. pełnomocnik skarżącego wskazał następców prawnych zmarłego E.Z., w osobach: I.H.Z., M.Z. i R.Z.. Wobec wskazania następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania – E.Z., postanowieniem z dnia 30 listopada 2011r., wydanym na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia 12 pażdziernika 2011 r. Wnioskami z dnia [...] grudnia 2011r. oraz [...] grudnia 2011r. następcy prawni uczestnika postępowania E.Z. – I.H.Z. – działająca poprzez pełnomocnika radcę prawnego M.W., R.Z. i M.Z., wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Go 587/11. Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011r. Sąd podjął postanowienie o oddaleniu wniosków o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie była zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądż naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W badanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa, w stopniu skutkującym konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania. Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151§1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 §1 k.p.a. W badanej sprawie administracyjnej skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] o udzieleniu E.Z. pozwolenia na użytkowanie garażu dwustanowiskowego na posesji położonej w [...]. Jako przesłankę wznowienia skarżący wskazał tę okoliczność, iż w październiku 2010r. w ścianie swego budynku gospodarczego, posadowionego na granicy z nieruchomością E.Z., stwierdził zamurowane okno. Fakt ten, zdaniem skarżącego, rzutuje na ocenę prawidłowości położenia garażu na sąsiedniej posesji, tym samym na prawidłowość kwestionowanej decyzji legalizacyjnej, albowiem przepisy techniczno – budowlane uzależniają wzajemną odległość budynków od tego czy w ich ścianach znajdują się otwory okienne lub drzwiowe. W ocenie skarżącego przedstawiona okoliczność stanowi nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, nie znaną organowi, który wydał decyzję, a zatem jest to przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiąca podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. W wyniku wznowienia postępowania organ administracyjny zbadał zasadność zgłoszonego przez skarżącego zarzutu co do kwestionowanej decyzji ostatecznej, a uznając brak podstaw do jej uchylenia, wydał decyzję w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Stanowisko organów administracyjnych obydwu instancji należy uznać za prawidłowe. Aby mówić o tym, że została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., okoliczności wymienione w tym przepisie winny zaistnieć jednocześnie. A zatem - okoliczności faktyczne powinny być nowe, powinny być istotne, powinny istnieć w dacie wydania decyzji, a nadto nie były one znane organowi, który decyzję wydał. W analizowanej sprawie trudno w ogóle uznać, iż okoliczność wskazana przez skarżącego jest nową okolicznością, w rozumieniu wskazanego powyżej art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący podał we wniosku, iż w październiku 2010 r. stwierdził, iż w ścianie jego budynku gospodarczego znajduje się zamurowane okno. Jak wynika z akt sprawy, po stwierdzeniu tegoż faktu, skarżący usunął cegły z zamurowanego otworu okiennego. A zatem, w świetle powyższych, bezspornych ustaleń, brak jest podstaw do przyjęcia, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej, ściana budynku gospodarczego była zaopatrzona w otwór okienny, okoliczność ta zaistniała przecież dopiero po usunięciu cegieł. Okoliczność istnienia otworu okiennego pojawiła się zatem w momencie wykreowania tego stanu przez skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że istniała ona w dacie wydania decyzji ostatecznej. Należy stwierdzić, że nawet fakt stwierdzenia, że w ścianie budynku znajduje się zamurowany otwór okienny, nie obligował organ nadzoru budowlanego do szczególnego potraktowania tej sytuacji – w świetle przepisów techniczno – budowlanych. Powyższa argumentacja wskazuje, iż stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Należy zwrócić uwagę, że organ z urzędu poddał analizie również możliwość zaistnienia w sprawie pozostałych przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., nie znajdując podstaw do zastosowania żadnej z nich w przedmiotowej sprawie. Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu skargi, trzeba zauważyć, iż zgłoszenie przesłanki wznowienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pojawiło się dopiero na etapie wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego. W toku postępowania skarżący nie wnosił o wznowienie na podstawie tegoż przepisu ustawy, natomiast z treści art. 147 k.p.a. wyrażnie wynika, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Odnośnie zarzutu niezastosowania w sprawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 k.p.a. należy wykazać, iż przepisy te mogą mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy postępowanie wznowieniowe wykaże, że poddana weryfikacji decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem przepisów prawa, ale ze względu na upływ okresów, o których mowa w art. 146 k.p.a., niezasadnym jest jej uchylenie i ponowne merytoryczne orzekanie w sprawie. W sytuacji stwierdzenia, iż decyzja nie zawiera wad prawnych, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., a taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie, powyższe przepisy nie mogą mieć zastosowania. Wnioski następców prawnych uczestnika postępowania o zawieszenie postępowania sądowego, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1, art. 128 § 1 pkt 1 oraz art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podlegały oddaleniu. Wskazać należy, iż na rozprawie w dniu 12 pażdziernika 2011r. Sąd wezwał skarżącego do wskazania następców prawnych zmarłego w dniu [...] września 2011r. uczestnika postępowania – E.Z.. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r., skarżący wskazał uczestników postępowania w osobach: I.H.Z., M.Z. i R.Z.. Tym samym, w sprawie zaistniała sytuacja procesowa, o której mowa w art. 128 § 1 pkt 1 p.p. s.a., obligująca Sąd do podjęcia postępowania sądowego. Wypada zauważyć, że wnioski o ponowne zawieszenie postępowania sądowego, zgłoszone zostały w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy sądowej, albowiem nie zawierały one w swej treści żadnych nowych okoliczności faktycznych, bądź prawnych, wpływających na odmienną ocenę sprawy przez Sąd, który wydał postanowienie z dnia 30 listopada 2011r. o podjęciu postępowania sądowego. Wypada wreszcie wskazać na treść przepisu art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a,, który nie uzależnia podjęcia postępowania sądowego od zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, badż upływu terminów przewidzianych w postępowaniu spadkowym. Z treści tegoż przepisu wynika, iż do podjęcia postępowania wystarczy wskazanie następców prawnych zmarłego, przy czym sąd w takiej sytuacji ma obowiązek wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Odmienna interpretacja przytoczonych powyżej przepisów ustawy p.p.s.a., mogłaby doprowadzić do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p. s.a. Sąd skargę oddalił.