II SA/Go 589/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. W dniu 18 kwietnia 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także jako Kolegium) wpłynęło pismo D.B., w którym domagała się wyjaśnienia pisma SKO z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], dlaczego składane przez nią do Kolegium skargi są przekazywane do Rady Miasta, podczas gdy Rada Miasta nie rozpatruje skarg składanych przez stronę. W odpowiedzi na pismo D.B., SKO pismem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] poinformowało skarżącą, że Kolegium działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 października 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659) o samorządowych kolegiach odwoławczych, które zakreślają zakres obowiązków i uprawnień kolegiów odwoławczych. Nadto Kolegium wyjaśniło, że rozpoznaje odwołania od decyzji wydawanych przez organy pierwszej instancji oraz gdy sprawy nie należą do kompetencji kolegiów odwoławczych, SKO przekazuje organom rzeczowo i miejscowo właściwym, a strona o tych działaniach jest każdorazowo pisemnie informowana. Dnia 29 maja 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo D.B., w którym zwróciła się o wskazanie, jakie środki prawne przysługują jej wobec pisma Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Dnia [...] czerwca 2017r. pismem o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na w/w wniosek wyjaśniło, że pismo Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. nie jest żadnym orzeczeniem administracyjnym, od którego przysługiwałby jakikolwiek środek zaskarżenia, dlatego organ prawidłowo nie zawarł "prawnego pouczenia". Pismem z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca wniosła o podanie informacji, kto jest organem sprawującym kontrolę nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego, organizacji społecznych, jak i kościelnych, a także dlaczego jednostki, do których Kolegium przekazuje wnoszone przez skarżącą sprawy według właściwości, nie udzielają odpowiedzi w ponoszonych przez nią kwestiach. Odpowiadając skarżącej pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Kolegium udzieliło wyjaśnienia, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie jest organem właściwym do sprawowania kontroli nad działalnością pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i poinformowało jednocześnie o przekazaniu skargi do Rady Miasta. W dniu 24 lipca 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.B. dotycząca między innymi pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Jak stanowi art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie skarżąca D.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], którym to organ informował skarżącą, że działa na podstawie przepisów ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, rozpoznaje odwołania od decyzji wydawanych przez organy pierwszej instancji oraz gdy sprawy nie należą do kompetencji kolegiów odwoławczych, SKO przekazuje je organom rzeczowo i miejscowo właściwym, a strona o tych działaniach jest każdorazowo pisemnie informowana. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być uznane za decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), czy też postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a, ani też sprzeciwem od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. Rozważając, czy zaskarżone przez D.B. pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż pismo to choć jest czynnością materialno-techniczną, nie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nie ma bezpośredniego związku ze sferą praw i obowiązków skarżącej, nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym nie mniej wobec okoliczności, iż niniejsza skarga nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, to skargę tę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.