II SA/Go 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. 1. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta ustalił M.M. opłatę w wysokości 1.199, 05 zł miesięcznie za pobyt jej ojca – S.K. w Domu Pomocy Społecznej. Decyzja ta została wysłana na adres strony – [...] i nie została doręczoną bezpośrednio, lecz dwukrotnie awizowana – 21 listopada 2013 r. i 29 listopada 2013 r. Po zwrocie przesyłki organ uznał skuteczność doręczenia decyzji w dniu 6 grudnia 2013 r. i kontynuował postępowanie administracyjne wydając, między innymi decyzję z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] o zwrocie przez M.M. opłaty w wysokości 5.531, 10 zł za pobyt jej ojca – S.K. w Domu Pomocy Społecznej, zastępczo poniesionej przez gminę [...] o statusie miejskim, w okresie od [...] sierpnia 2013r. do [...] grudnia 2013 r. 2. W dniu 24 sierpnia 2015 r. M.M. (data nadania pisma w placówce operatora pocztowego) M.M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r. oraz wniosła od niej odwołanie (k. 169 i n. akt administracyjnych). Podobnie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu i odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013r. strona wskazała, że w dniu 16 lipca 2015 otrzymała decyzję Urzędu Skarbowego o zajęciu wynagrodzenia za pracę na rzecz Gminy w związku z decyzją nr [...], za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej zastępczo poniesionej przez Gminę. Wówczas zwróciła się do Burmistrza Miasta o nadesłanie, między innymi, decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Strona wskazała, że w okresie od stycznia do listopada 2013 r. była obciążona psychicznie i fizycznie w związku z chorobą nowotworową jej męża, którym opiekowała się do jego śmierci ([...] listopada 2013 r.). W tym trudnym okresie życia strona ściśle współpracowała z opieką medyczną i jednocześnie pracowała zawodowo. W piśmie z dnia [...] września 2015 r. (k. 218 i n. akt administracyjnych) strona opisała szczegółowo relacje pomiędzy nią a jej ojcem, który traktował ją przedmiotowo, znęcał się fizycznie i moralnie również nad całą rodziną. Wskazała, że S.K. miał ograniczone prawa rodzicielskie. Przez 45 lat nie utrzymywała żadnych kontaktów ze swoim ojcem. Z uwagi na traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, nawiązanie kontaktu z MOPS sprawiało jej trudność, gdyż przywoływało okres dzieciństwa. W ocenie strony przyczyny uchybienia terminu nie ustały i trwają nadal, gdyż wspomnień przemocy fizycznej i molestowania seksualnego przez ojca nie może wymazać z pamięci. 3. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył przepisy art. 129 § 2 oraz 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej kpa). Organ wskazał, że w art. 58 § 1 i § 2 kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Na wnoszącym podanie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Zdaniem organu wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powyższego wymogu nie spełnił, gdyż wskazana przez stronę okoliczność faktyczna, że skarżąca nie odbierała decyzji ze względu na chorobę męża i sprawowaną nad nim opiekę, w ocenie organu, nie stanowi podstawy do uznania braku winy po stronie skarżącej. Przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] listopada 2013r. pomimo dwukrotnego awizowania nie została przez stronę odebrana. W związku z powyższym, na podstawie art. 44 § 4 kpa uznano przesyłkę za skutecznie doręczoną z dniem 6 grudnia 2013 r. Okoliczność, że strona opiekowała się chorym mężem i pracowała, zdaniem organu, nie powodowała niemożności odbioru przesyłki pocztowej. W tej sytuacji organ uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Dalej organ stwierdził, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że strona zachowała 7 – dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 § 3 kpa, to ze względu na fakt, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne. 4. Od powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła okoliczności przytoczone we wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 5. W równolegle toczącej się sprawie dotyczącej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi M.M., wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie II SA/Go 60/16 uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa). 7. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie było postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta ustalającą M.M. opłatę w wysokości 1.199, 05 zł miesięcznie za pobyt jej ojca – S.K. w Domu Pomocy Społecznej. W myśl art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Mając na uwadze przytoczony powyżej przepis art. 129 § 2 kpa, zasadniczą dla sprawy okolicznością, którą należało poddać ocenie w pierwszej kolejności, była kwestia doręczenia skarżącej decyzji organu I inst., gdyż od tego zdarzenia rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że wyżej wskazana decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r. została doręczona skarżącej w trybie doręczenia zastępczego, które jest uregulowane w art. 44 kpa. Stosownie do treści art. 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl art. 44 § 2 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z art. 44 § 3 w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do treści art. 44 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. 8. Doręczenie przewidziane w przytoczonym powyżej przepisie określane jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia. Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43. Kolejną przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej operatora pocztowego, gdy pismo jest doręczane przez operatora pocztowego, lub złożenie pisma na ten sam okres w urzędzie właściwej gminy (miasta), gdy pismo jest doręczane przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę czy organ. Następie dla skuteczności doręczenia przepis wymaga umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższy przepis ustanawia wiążącą doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe, to może to uczynić w ten sposób, że umieści zawiadomienie albo w drzwiach mieszkania adresata, albo w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe (pracuje), lub w miejscu widocznym na tej nieruchomości, np. na bramie. Umieszczenie zawiadomienia w innym miejscu, niż wymienione w tym przepisie jest prawnie bezskuteczne. 9. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, przytoczonymi w powołanym wyżej wyroku tutejszego z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie II SA/Go 60/16 dla skuteczności doręczenia pisma sądowego w trybie art. 44 kpa niezbędne jest zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym. Pozostawienie przesyłki w skrzynce pocztowej bez adnotacji na druku dowodu doręczenia o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi lub administratorowi domu nie może być uznane za skuteczne doręczenie w trybie art. 44. Podobnie jak w powołanej wyżej sprawie z materiału dowodowego sprawy wynika, że na adres zamieszkania skarżącej skierowano przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dniu 21 listopada 2013 r. oraz 29 listopada 2013 r. Po zwrocie przesyłki organ uznał skuteczność doręczenia decyzji w dniu 6 grudnia 2013 r. mimo tego, że na potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest adnotacji o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni w danej placówce pocztowej, jak również brak jest informacji o tym w jakim miejscu (w skrzynce pocztowej, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) złożono zawiadomienie o możliwości jej odbioru (por. dowód doręczenia k. 117 akt administracyjnych). Tym samym zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 44 kpa. W analizowanej sprawie nie dowiedziono również, że spełniony został wymóg z art. 44 § 2 kpa. 10. W analizowanej sprawie materiał dowodowy nie dał zatem podstaw do przyjęcia, że skarżącej skutecznie doręczono decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. Z uwagi na treść art. 129 § 2 kpa, okoliczność w jakiej dacie nastąpiło skutecznie doręczenie orzeczenia, ma zasadnicze znaczenie dla istoty rozpatrywanej sprawy, a tym samym stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji oraz rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania. Podstawowym i zarazem koniecznym warunkiem procedowania w przedmiocie przywrócenia terminu jest ustalenie skuteczności oraz daty doręczenia stronie pisma, którego dotyczy wniosek o przywrócenie terminu. W tym stanie sprawy, należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało wydane z naruszeniem art. 44, art. 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 58 § 1 i 2 kpa). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania nieorzeczono wobec braku wniosku (art. 209 ppsa).