II SA/Go 59/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-05-17
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Grażyna Staniszewska, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który jedynie wynajmuje powierzchnię lokalu pod automaty do gier hazardowych, może być uznany za 'urządzającego gry' w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wynajęcie powierzchni lokalu pod automaty do gier hazardowych, nawet połączone z obowiązkiem informowania o awariach i zachowania poufności danych, nie jest wystarczające do uznania podmiotu za 'urządzającego gry' w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Do odpowiedzialności wymagane jest aktywne uczestnictwo w procesie organizowania gier, obejmujące stworzenie warunków technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych umożliwiających sprawne funkcjonowanie przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automacie poza kasynem gry. Organ ustalił, że w lokalu gastronomicznym prowadzonym przez skarżącego ujawniono dwa automaty do gier, a skarżący, mimo że nie był właścicielem automatów, dzierżawił powierzchnię pod ich eksploatację. Skarżący zakwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując, że jego działania ograniczały się jedynie do wynajmu powierzchni i nie można go uznać za aktywnie urządzającego gry. Podniósł również zarzut braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi P.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego P.A. kwotę 2 817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej (dalej jako "Dyrektor Izby"), po rozpatrzeniu odwołania P.A. (Skarżącego), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automacie o nazwie [...].
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby wskazał na poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, wyjaśniając, że podstawę wszczęcia postępowania stanowiły ustalenia i dokumenty z kontroli przeprowadzonej w lokalu gastronomicznym prowadzonym przez Skarżącego, gdzie funkcjonariusze celni ujawnili włączone do sieci i gotowe do prowadzenia gier dwa automaty do gier. Na tę okoliczność sporządzono protokół oględzin przedmiotowych automatów oraz przeprowadzono eksperyment. Kontrolujący ustalili również, że Skarżący jako dysponent lokalu ani spółka H Sp. z o.o. czyli ustalony właściciel automatów, nie posiadali zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych. Postępowanie wszczęto w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na jednym z zatrzymanych automatów, mianowicie urządzeniu o nazwie [...] nr [...]. Poczynione w toku postępowania ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] lutego 2016r. o wymierzeniu P.A. kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry w łącznej kwocie 12.000 zł.
Motywując utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, Dyrektor Izby wskazał na treść art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; dalej u.g.h.). Podzielił jednocześnie konkluzję, że przedmiotowy automat był automatem do gry, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., ponieważ gry na automacie mają "charakter losowy", a nie "zręcznościowy", gdyż wygrana punktowa nie zależy od umiejętności uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych.
Ustalenia te organ oparł o treść protokołów kontroli oraz opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji oraz automatów do gier – R.R., sporządzonej na potrzeby postępowania w sprawie karnej skarbowej.
Dalej organ stwierdził, że Skarżący może być uznany za podmiot "urządzający gry na automatach poza kasynem gry" pomimo, iż nie był właścicielem automatów. Analizując taką kwalifikację, organ powołał się w na treść umowy dzierżawy pomiędzy Skarżącym jako wydzierżawiającym a dzierżawcą - H Sp. z o.o., z której wynikało, że Skarżący otrzymywał czynsz za dzierżawę określonej powierzchni sklepu pod automaty w wysokości 200 zł miesięcznie oraz był obowiązany do powiadamiania dzierżawcy o wszelkich próbach włamania lub jakiegokolwiek uszkodzenia automatów i do zachowywania w tajemnicy danych o wysokości przychodów z automatów. Odwołał się też do zeznań Skarżącego, w których stwierdził on, że miał kontaktować się z serwisantem w sprawie awarii lub wyczerpania pieniędzy w automatach. Ustalenia swe organ oparł również o treść protokołu oględzin lokalu i automatów, z którego to dokumentu wynikało, że w lokalu Skarżącego w dniu kontroli znajdowały się uruchomione i gotowe do gry automaty. Ustalenia te organ podsumował stwierdzeniem, że Skarżący był urządzającym grę ponieważ stworzył warunki techniczne, ekonomiczne i organizacyjne do sprawnego organizowania gier hazardowych.
W konsekwencji Dyrektor Izby uznał, iż Skarżący urządzając gry na automatach naruszył trzy sankcjonowane ustawą o grach hazardowych przepisy, tj. art. 6 ust, 1 u.g.h., art. 23a ust. 1 tej ustawy, oraz art. 14 ust. 1 u.g.h., co bezspornie świadczy o tym, że jego działanie wyczerpało dyspozycje przepisów ustawy o grach hazardowych sankcjonujących zarówno urządzanie gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonywania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy), jak i urządzanie gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Jednocześnie, dokonując ostatecznej klasyfikacji naruszenia, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Dyrektor Izby stwierdził, że kluczowe znaczenie mają okoliczności zatrzymania automatu, gdyż zatrzymanie dotyczy działalności nielegalnej - bez koncesji/zezwolenia, bez poświadczenia rejestracji automatu, a zatem złamano wszelkie przepisy regulujące działalność dotyczącą gier hazardowych, co uzasadnia wymierzenie kary w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Dyrektor Izby odniósł się również do zarzutu odwołania. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił w nim naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie wobec Skarżącego, podczas gdy powołany przepis wespół z art. 14 ust 1 u.g.h. współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz. U UE.L.98.204.37 ze zm.; dalej określanej jako "Dyrektywa 98/34/WE) a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może on być stosowany, zaś postepowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej powinno zostać umorzone.
Dyrektor Izby stwierdził, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję opierał się na obowiązujących i pozostających w obiegu prawnym przepisach, których notyfikacja nie była wymagana. Konkluzję taką oparł o tezy orzecznictwa, w tym tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. P.A., reprezentowany przez pełnomocnika - adw. K.B., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucając:
1. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie Skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry";
2. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis wespół z art. 14 ust 1 u.g.h. stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może on być stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej powinno zostać umorzone.
Podnosząc tej treści zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi argumentowano o niezasadnym uznaniu Skarżącego za urządzającego grę, ponieważ jego działanie polegało na udostępnieniu części powierzchni i nie można mu przypisać aktywnego działania, co musi cechować czynność urządzania gry. Autor skargi odwoływał się również do przepisów Kodeksu karnego skarbowego, gdzie stypizowano pomocnictwo jako jedną z form popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, które to pojęcie jest obce u.g.h. Stwierdził również, że w art. 128 Kodeksu wykroczeń odróżnia się urządzanie gry hazardowej od użyczania do niej środków lub pomieszczenia. Autor skargi szeroko omówił również kwestię braku notyfikacji u.g.h. tamującej - jego zdaniem - możliwość stosowania przepisów stanowiących materialną zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - w skrócie "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialną decyzji poddanych kontroli w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dacie ujawnienia przedmiotowego automatu, która określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach (art. 1), a także konsekwencje niezastosowania się do tych warunków i zasad (art. 89).
Stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach były gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.).
Zgodnie z art. 3 u.g.h., urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach było dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Z art. 6 ust. 1 u.g.h. wynika zaś, że warunkiem podstawowym prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach było uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. przewidywał natomiast, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W świetle przepisów powołanej ustawy zasadą było więc prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.).
Ponadto działalność ta może być kontynuowana na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 27 z póź. zm.) aż do czasu ich wygaśnięcia, stosownie do uregulowania z art. 129 ust. 1 u.g.h.
Karze pieniężnej zaś podlegał - w myśl art. 89 ust. 1 u.g.h.: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Zgodnie z art. 89 ust. 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: 1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu, w rozumieniu odpowiednio przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych albo przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, uzyskanego z urządzanej gry; 2) w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu; 3) w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej.
Oceniając istnienie w niniejszej sprawie przesłanek odpowiedzialności Skarżącego za przypisany mu delikt administracyjny, Sąd uznał za nietrafne stanowisko organu o konieczności szerokiego kwalifikowania działań ujmowanych jako "urządzanie gier", za częściowo trafne uznał zaś argumenty przytoczone w skardze.
Zważyć bowiem należy, że przepis art. 89 ust. 1 u.g.h., statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotu urządzającego gry, przy czym przepisy u.g.h. nie definiują pojęcia "urządzanie gier". Słowo "urządzanie" rozumiane jest jako synonim pojęć takich jak "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie (aktywnych) działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h.
Urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to zatem - jak trafnie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. W odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach "urządzanie" rozumiane być musi jako suma działań obejmująca w szczególności działania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Tylko podmiot realizujący (wykonujący) te działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h.
Dla zrealizowania zamierzenia - działalności w zakresie gier na automatach - dojść może do zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry" (zob. np. wyr. NSA z dnia 9 listopada 2016 r. II GSK 2736/16 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie: "CBOSA").
Warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Dla uznania zaś, iż gry hazardowe są urządzane przez więcej niż jeden podmiot, konieczne jest wykazanie, że proceder ten stanowił wspólne przedsięwzięcie uczestniczących podmiotów, których zaangażowanie przyczyniało się do organizacji gier.
Tak rozumiane przesłanki odpowiedzialności za delikt administracyjny określony w art. 89 § 2 u.g.h. winny determinować postępowanie dowodowe i ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim organy administracyjne wadliwie, a w każdym razie co najmniej przedwcześnie, a z uwagi na szczupłość materiału dowodowego - również arbitralnie, przypisały Skarżącemu status "organizującego gry hazardowe" i wymierzyły karę administracyjną.
W kontrolowanej sprawie brak jest takich ustaleń w zakresie okoliczności, które bezspornie świadczą o tym, że Skarżący wspólnie i w porozumieniu z właścicielem spornego automatu podejmował działania polegające na nielegalnym organizowaniu gier hazardowych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, nie zawierają przekonującego uzasadnienia dla konkluzji ległej u podstaw wymierzenia kary.
Odpowiedzialność Skarżącego za delikt administracyjny organy – obok dowodów potwierdzających, iż automat stanowił urządzenie o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. – Dyrektor Izby oparł wyłącznie o niekwestionowane ustalenie, iż sprawne automaty znajdowały się w lokalu gastronomicznym prowadzonym przez Skarżącego oraz o treść jego zeznań i dowód z umowy dzierżawy powierzchni zawartej między Skarżącym a H Sp. z o.o.
W ocenie Sądu, okoliczności, iż: (a) skarżący wydzierżawiał część powierzchni lokalu na cele urządzania gier hazardowych w zamian za czynsz określony w ryczałtowej wysokości 200 zł miesięcznie oraz (b) obowiązany był do informowania dzierżawcy o awariach automatów i (c) o wyczerpaniu gotówki w zasobnikach automatów jak również (d) do zachowania poufności danych o obrotach, nie świadczą, iż Skarżącego można uważać za podmiot organizujący gry na automatach.
Sądy administracyjne już wcześniej, w licznych orzeczeniach, zgodnie prezentowały stanowisko, że samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej ) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry (zob. np. wyr. NSA z dnia 9 listopada 2016 r., wyr. WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 grudnia 2016 r. II SA/Go 855/16 opubl. w CBOSA).
Wprawdzie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w porównaniu z motywami decyzji organu pierwszej instancji, rozbudował uzasadnienie rozstrzygnięcia, ponieważ poza wskazaniem na sam fakt dzierżawy powierzchni jako okoliczność rodzącą odpowiedzialność Skarżącego, swoje stanowisko motywował także treścią obowiązków skarżącego wynikających z umowy i uzgodnień nieformalnych, to jednak wciąż z ustaleń organu nie wynika, by Skarżący wspólnie i w porozumieniu ze spółką H aktywnie działał w ramach organizacji gier hazardowych. Nie wynika też z nich by nielegalny proceder organizowania gier hazardowych stanowił faktyczny przedmiot działalności Skarżącego. Przeciwnie: na podstawie zgromadzonych dowodów można uznać, że Skarżący wydzierżawiał powierzchnię nie zaś by podejmował aktywne działania dotyczące urządzania gier na automatach. W umowie ani w lakonicznych zeznaniach Skarżącego nie ma bowiem mowy o tym, by Skarżący zajmował się "obsługą" czy zapewnianiem sprawności działania automatów, lecz wyłącznie informować miał o usterkach czy wyczerpaniu zapasów gotówki. Zdaniem Sądu całokształtowi działań Skarżącego nie można zatem przypisać cechy aktywności warunkującej odpowiedzialność na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. wyr. WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 kwietnia 2017 r. II SA/Go 82/17 czy WSA Warszawie z dnia 12 lutego 2017 r. VIII SA/Wa 497/16 opubl. w CBOSA).
W kontekście powyższych rozważań należało uznać, iż organy Służby Celnej z naruszeniem obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 § 1 O.p.) oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art.187 § 1 O.p.) przedwcześnie uznały, iż skarżący był "urządzającym grę" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., dokonując jednocześnie błędnej, rozszerzającej wykładni tego przepisu.
W ocenie Sądu nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty strony zawarte w skardze wskazujące na bezskuteczność przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.g.h., wobec braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą nr 98/34/WE.
Kwestia ta została ostatecznie rozstrzygnięta uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., II GPS 1/16, w której orzeczono, że: "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h."
Zbędne jest przytaczanie dobrze znanego stronom uzasadnienia tej uchwały. Wskazać natomiast należy, że choć uchwała ma charakter abstrakcyjny, to w sytuacji gdy jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, musi przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Uchwała posiada zatem tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., która rozciąga się również na skład orzekający w niniejszej sprawie.
Wskazać również należy, że dnia 13 października 2016 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozstrzygając pytanie prawne w sprawie nr C-303/15 stwierdził, że: "Artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego (art. 6 ust. 1 u.g.h. - wtrącenie WSA), nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu", co potwierdza trafność prezentowanego w uchwale NSA stanowiska.
Ostatecznie zatem, z przyczyn wskazanych we wcześniejszym fragmencie niniejszego uzasadnienia, Sąd uznał za trafny co do zasady zarzut błędnej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a nadto stwierdził, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h.
Ostatecznie jednak, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Nie objął jednak orzeczeniem uchylającym decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Ocenę koniecznego zakresu uzupełnienia postępowania dowodowego czy też ewentualnego rozważenia zasadności prowadzenia postępowania wobec Skarżącego, Sąd zdecydował pozostawić rozwadze Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (następcy Dyrektora Izby Celnej). Konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu wykładni pojęcia "urządzający grę" naprowadzonej we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia i przy wykorzystaniu wszystkich możliwych środków dowodowych i w omówionym zakresie również ponowna zasadność przypisania Skarżącemu przymiotu "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. z uwzględnieniem art. 206 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Na koszty te składają się : wpis w wysokości 400 zł ustalony zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia RM z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 221, poz. 2193 ze zm.); - wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem, ustalone na kwotę 2.400 zł zgodnie z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800); - opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł . Miarkując wynagrodzenie do kwoty 2.400 zł na podstawie art. 206 p.p.s.a. sąd wziął pod uwagę zarówno to, że uwzględnienie skargi nastąpiło wobec uznania zasadności tylko jednego z dwóch postawionych zarzutów, sama zaś skarga i zawarta w niej argumentacja jest oparta na wielu podobnych sprawach prowadzonych przez tego samego pełnomocnika przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło