II SA/Go 592/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 110 ust. 1 w związku z 17 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 7 pkt 1, 4, 5, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001., Dz. U. z 2005 r. Nr 164. poz. 1366, Nr 179, poz. 1487, Nr 180, poz. 1493) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił przyznania A.P. pomocy w postaci zasiłku okresowego. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż A.P. jest osobą samotnie gospodarującą, bez dochodu. Ponadto jak wynika z zebranego w sprawie materiału, a zwłaszcza z wywiadu rodzinnego jest on zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a jego stan zdrowia zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Nie podejmuje on jednakże żadnych prac społecznie użytecznych proponowanych przez Powiatowy Urząd Pracy zarzucając, że jest to niezgodne z prawem. Organ zaznaczył, iż strona wykazuje postawę roszczeniową, nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a przyznanej pomocy finansowej nie odbiera. Odwołanie od powyższej decyzji, jako naruszającej obowiązujące przepisy prawa, wniósł A.P., domagając się przyznania zasiłku okresowego w pełnej wysokości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 110 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 7 pkt 1, 4, 5, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że z ustalonego stanu faktycznego oraz zebranego w tej sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzja organu I instancji nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Kolegium stwierdziło, iż wobec braku współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu jego trudnej sytuacji materialnej oraz jego nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy, odmowa przyznania zasiłku była zasadna. Kierując odwołanie od wskazanej wyżej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, A.P. wniósł o wydanie orzeczenia o niezgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych oraz przyznania zasiłku okresowego w pełnej wysokości zarzucając, iż zostały wydane niezgodnie z przepisami prawa, a postępowanie administracyjne było nierzetelne i niesprawiedliwe. W ocenie skarżącego nie ma znaczenia, iż strona otrzymała od stycznia do czerwca 2006 r. zasiłek okresowy, bowiem nie ma to wpływu na zasiłek okresowy w miesiącu lipcu. Ponadto skarżący postawił zarzut nieludzkiego i poniżającego zachowania jego osoby oraz stwierdził, że do momentu wydania decyzji przez MOPS nie otrzymał żadnego skierowania do pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, a w uzasadnieniu swojego stanowiska podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem legalności decyzji i może decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność jeżeli narusza ona przepisy obowiązujące w dacie jej wydania na tle stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Treść art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593, ze zm.) stanowi, iż osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego wydana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania jej tego świadczenia. Sąd odnosząc się do twierdzeń zawartych skardze nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącego, należy jednak pamiętać, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Z treści zebranego materiału dowodowego oraz ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego wynika, że skarżący nie współpracował w sposób należyty z pracownikiem socjalnym. Taka postawa wskazuje na brak ze strony skarżącego chęci poprawienia swojej sytuacji materialnej w sytuacji, gdy wymagane są od niego zaangażowanie i wkład pracy. Strona nie korzysta z przyznawanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej pomocy, odwołując się od decyzji przyznającej mu świadczenia, gdyż jego zdaniem są one zbyt niskie. Należy podkreślić, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W tym przypadku wysokość świadczenia ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym wynoszącym 461 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy) a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Jednak w art. 147 ustawy o pomocy społecznej z 2004r. ustawodawca wprowadził pewne ograniczenie przy określaniu kwoty zasiłku okresowego ustalając jego minimalną wysokość na lata 2004-2007. Zgodnie z ust. 3 pkt 1 tegoż artykułu w latach 2006-2007 minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W przypadku zerowego dochodu świadczenie to wynosi 161 zł. Kwota ta może ulec zwiększeniu tylko wówczas, gdy rada gminy podejmie taką uchwałę (art. 38 ust. 6 cyt. wyżej ustawy). W myśl art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jak wynika z akt administracyjnych A.P. od wielu lat objęty jest pomocą społeczną, dlatego też każdy kolejny wniosek o przyznanie świadczenia musi być poddany szczególnej analizie pod kątem oceny podejmowanych czynności przez samego skarżącego, mających na celu eliminację trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazł. Ocena ta nie wypada pozytywnie, zwłaszcza wobec faktu nie podjęcia przez skarżącego proponowanego zatrudnienia. Taka postawa wskazuje na brak ze strony skarżącego chęci poprawienia swojej sytuacji materialnej w sytuacji, gdy wymagane są od niego zaangażowanie i wkład pracy. Dlatego też nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia [...].03.2007 r. ( k. 69 akt ) w którym podnosi, że " 10 godzin pracy w tygodniu, nie jest warunkiem wyjścia z trudnej sytuacji życiowej i usamodzielnienia się życiowego ", a tym samym w jego ocenie nie może stanowić przesłanki do odmowy świadczenia. Analizując pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2006 r. skierowane do Powiatowego Urzędu Pracy ( k. 10 akt ), należy dojść do wniosku, iż nie było to zgłoszenie chęci podjęcia pracy a jedynie żądanie wydania przez PUP zaświadczenia o braku pracy społecznie użytecznej lub wydanie skierowania do pracy społecznie użytecznej, co z kolei jak informuje skarżący, spowodowałoby wejście "na drogę sądową postępowania cywilnego" Sąd nie może ingerować w sferę orzeczniczą organów administracji, gdy te działają w ramach uznania administracyjnego i dokonują samodzielnie oceny zwłaszcza w szczególnie uzasadnionych przypadkach warunków i wyboru osób uprawnionych do pobierania świadczeń, jeżeli tylko decyzje te są odpowiednio uzasadnione, a powołane przyczyny znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym. Poczynione w tym zakresie przez organ administracji ustalenia odpowiadają wymogom określonym przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sad na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami ) orzekł jak w sentencji. Joanna Brzezińska Ireneusz Fornalik Maria Bohdanowicz