II SA/Go 596/11

Dnia 17 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok p o s t a n a w i a : 1. przywrócić T.S. termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2. uchylić pkt 2 postanowienia z dnia 19 października 2011 roku o zwrocie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu T.S. kwoty 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. T.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 roku nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ ten utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok. Wnosząc skargę skarżący nie uiścił wpisu sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł – stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – w terminie 2 miesięcy, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony stronie dnia 23 sierpnia 2011 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – k. 13 akt). Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia przelewu (k. 14), skarżący uiścił wymagany wpis sądowy dnia 31 sierpnia 2011 r. Postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę T.S.. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd, powołując się na treść art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. wskazał m.in., iż w sytuacji gdy od skargi nie został uiszczony wpis sądowy, strona wnosząca skargę powinna na wezwanie Sądu w terminie siedmiu dni uiścić wskazaną przez Sąd kwotę. Zaniedbanie tegoż obowiązku skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został prawidłowo doręczony dnia 23 sierpnia 2011 roku w trybie przewidzianym w art. 72 § 1 p..p.s.a. Termin do wykonania powyższego zarządzenia rozpoczął dla skarżącego swój bieg od 24 sierpnia 2011 r. i upłynął bezskutecznie z dniem 30 sierpnia 2011 roku. Wpis sądowy w wysokości wskazanej w zarządzeniu został uiszczony dopiero dnia 31 sierpnia 2011 r. czyli z jednodniowym przekroczeniem ustawowego terminu, w konsekwencji czego skarga T.S. została odrzucona. Odpis powyższego postanowienia z dnia z dnia 19 października 2011 r. został doręczony stronie (w trybie przewidzianym w art. 72 § 1 p..p.s.a.) dnia 24 października 2011 r. Dnia 27 października 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie) profesjonalny pełnomocnik T.S. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zakwestionował prawidłowość postanowienia z dnia 19 października 2011 r. o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik zwrócił w nim uwagę, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu zarządzenia w tym przedmiocie, podczas gdy za podstawę faktyczną orzeczenia o odrzuceniu skargi Sąd przyjął fakt uiszczenia wpisu sądowego z przekroczeniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Skarżący, działający na ówczesnym etapie sprawy bez profesjonalnego pełnomocnika, został zatem błędnie pouczony o terminie do uiszczenia wpisu, co powoduje, że nie powinien zostać obciążony skutkami tego nieprawidłowego wezwania. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uznanie pisma datowanego na [...] października 2011 r., zatytułowanego "skarga kasacyjna" za wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożony na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. W związku z tym, że wezwanie do uiszczenia wpisu zawierało błędne określenie terminu do dokonania tej czynności, a nadto strona na tym etapie postępowania działała bez profesjonalnego pełnomocnika, należy uznać, że uiściła wpis od skargi po upływie 7 dni bez swojej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego okazał się oczywiście uzasadniony. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie wnioskodawca powinien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Dwumiesięczny (lub dłuższy) termin do uiszczenia opłaty wyznacza się natomiast osobie wnoszącej pismo, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela, co wynika z treści art. 220 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doszło bez winy skarżącego. W odniesieniu do skarżącego, mającego miejsce zamieszkania w Polsce, znajdował zastosowanie siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego przewidziany w art. 220 § 1 p.p.s.a. Skarżący powinien otrzymać precyzyjną informację od Sądu w tym przedmiocie, tym bardziej, że jak słusznie podniesiono we wniosku o przywrócenie terminu, na ówczesnym etapie postępowania występował bez profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem Sąd w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi wskazał, że należy go uiścić w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu zarządzenia. Skarżący zastosował się do otrzymanej błędnej informacji o terminie do uiszczenia przedmiotowej opłaty, wnosząc należną kwotę 200 zł w ósmym dniu od dnia doręczenia odpisu zarządzenia. W następstwie tego Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę T.S. argumentując, że wpis sądowy został uiszczony z przekroczeniem ustawowego siedmiodniowego terminu do dokonania tej czynności. Należy zatem uznać, że opisywane uchybienie wskazanemu terminowi nastąpiło w wyniku błędnej informacji Sądu w tym przedmiocie, a więc bez winy skarżącego. Pogląd o niezawinionym przez stronę uchybieniu terminu w przypadku otrzymania błędnego pouczenia co do czynności procesowych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (przykładowo postanowienie NSA z 28 września 2011 r., II OZ 853/11, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl; postanowienie WSA w Warszawie z 21 listopada 2006 r., IV SA/Wa 343/05, LEX nr 199545). W świetle powyższych okoliczności uchybienie ustawowemu terminowi do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło bez winy strony, co stanowi podstawową przesłankę przywrócenia terminu, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, bowiem za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu należy uważać datę 24 października 2011 r., to jest datę doręczenia skarżącemu postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek ten został złożony drogą pocztową 27 października 2011 r., a więc przed upływem siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Czynność, której dotyczył rozpatrywany wniosek, została natomiast dokonana przez skarżącego jeszcze w dniu 31 sierpnia 2011 r. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji znajduje natomiast oparcie w art. 165 p.p.s.a. W niniejszej sprawie zaistniała bowiem opisywana w tym przepisie zmiana okoliczności sprawy, polegająca na powtórnym zaktualizowaniu się obowiązku wniesienia przez stronę wpisu sądowego od skargi, będącego jednym z warunków merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd. Po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia sprawa zostanie zarejestrowana w Repertorium SA pod nowym numerem, po czym zostanie jej nadany dalszy bieg.