II SA/Go 597/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. 1. Pismem z dnia [...] października 2017 r. (data wpływu 6 listopada 2017r.) D.C. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) odpisu 4 wyroków wydanych przez dotyczących Sąd Rejonowy Wydział Karny dotyczących art. 2270 § 1 k.k. w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] stycznia 2013 r. oraz następującego pytania: 2) "czy Sąd Rejonowy Wydział Karny w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] października 2017 r. prowadził lub prowadzi postępowanie karne wobec osoby, która odbywa karę pozbawienia wolności na podstawie ENA i nie zrzekła się zasady specjalności, a prowadzone postepowanie karne nie zostało objęte ENA, przy jednoczesnym braku rozszerzenia ENA i zaistnieniu w prowadzonym postępowaniu karnym nieobjętym ENA, że czyn osoby ściganej zagrożone jest bezwzględnym pozbawieniem wolności". 2. W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia [...] listopada 2017 r. przesłał wnioskującemu zanonimizowane odpisy wyroków dotyczących art. 270 § 1 k.k. oraz udzielił informacji, że w sądzie nie były prowadzone postępowania, o których mowa w pytaniu (pkt 2 wniosku). 3. W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. (błędnie podano rok 2017) wnioskujący zakwestionował udzieloną informację w zakresie punktu 2 wniosku i wskazał, że z jego wiedzy wynika, że w podanym okresie w sądzie było prowadzone co najmniej jedno postępowanie scharakteryzowane we wniosku. 4. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Prezes Sądu Rejonowego wskazał, że udzielenie odpowiedzi na pytanie wskazane we wniosku wymagałoby sprawdzenia treści wszystkich akt spraw prowadzonych przez Wydział Karny Sądu Rejonowego, co wiązałoby się z dodatkowym obciążeniem pracą pracowników sądu. Z tych względów wnioskodawca został wezwany do wskazania w terminie 14 dni powodów, dla których udzielenie mu informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W zakreślonym terminie wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi. 5. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prezes Sądu Rejonowego odmówił wnioskodawcy D.C. udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych objętych opisanym wyżej pytaniem zawartym we wniosku wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. (pkt 2 wniosku) W uzasadnieniu tej decyzji, powołując się na art. 16 ust. 1 oraz 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej u.d.i.p.) organ wskazał, że wniosek D.C. dotyczy informacji przetworzonej. W takim przypadku wnioskodawca ma obowiązek wykazać, że udostępnienie takich informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Żądana informacja nie jest ujmowana w zestawieniach statystycznych sporządzanych przez sądy rejonowe. Stworzenie informacji wymaga analizy materiałów źródłowych w postaci akt spraw i zapisów w repertoriach. Wobec tego, aby sporządzić zestawienie wskazane przez wnioskodawcę należy dokonać przeglądu akt spraw znajdujących się w archiwum sądowym. Ilość tych informacji jest bardzo duża. Zgromadzenie tych danych wymagałoby zaangażowania po stronie sądu pracowników w dłuższym czasie, co niewątpliwie miałoby wpływ na bieżące, prawidłowe funkcjonowanie sądu. Wobec tego zdaniem Prezesa Sądu Rejonowego informacje żądane przez D.C. mają charakter informacji przetworzonej. Z uwagi na to, że wnioskodawca D.C. nie wykazał, aby uzyskanie żądanych przez niego informacji przetworzonych było szczególnie istotne dla interesu publicznego, wydano decyzję odmowną. 6. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w terminie ustawowym D.C., który wskazał, że żądane przez niego informacje dotyczą informacji prostej. 7. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], wydanej na podstawie art. 16 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej k.p.a.) Prezes Sądu Okręgowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego wniosek D.C. został prawidłowo zakwalifikowany jako wniosek o udzielenie informacji przetworzonej. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy o informacji przetworzonej można powiedzieć wówczas, gdy zakres wniosku jest szeroki i wymaga zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem musi powstać w wyniku wskazanych wyżej działań. Zbiór informacji prostych dotyczących wniosku w Sądzie Rejonowym nie istnieje, a tym samym musiałby być dopiero sporządzony po uprzedniej analizie akt sądowych i przy znacznym zaangażowaniu pracowników sądu, którzy musieliby tych analiz dokonać Dla uzyskania takich informacji konieczna byłaby nie tylko analiza urządzeń ewidencyjnych sądu, ale analiza poszczególnych akt każdej ze spraw, celem ustalenia, jakie przepisy miały w danej sprawie zastosowanie. oraz utrwalić ich wyniki w stosownych zbiorach. Stąd też żądana informacja należy do kategorii informacji przetworzonych. Ponieważ wnioskujący nie wykazał szczególnego interesu w żądaniu informacji, odmowa jej udzielenia informacji w zakresie objętym odwołaniem była decyzją zasadną i zgodną z obowiązującym prawem. 8. Skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego złożył D.C., który wniósł o jej uchylenie. W uzupełnieniu skargi (k. 29, 30 akt sądowych) podniósł, że wnioskowana informacja jest prosta i łatwa do udzielenia. W ocenie strony wyselekcjonowanie danych objętych wnioskiem również nie wiązałoby się z analizą akt lub dokumentów ewidencyjnych. 9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 10. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie (akt) mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 11. Przedmiotem skargi, tak, jak postępowania administracyjnego w sprawie, jest wyrażona w formie decyzji administracyjnej odmowa udzielenia informacji w zakresie objętym opisanym na wstępie niniejszego uzasadnienia pytaniem zawartym we wniosku z dnia [...] października 2017 r. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w sprawie spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej wynikający z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej było uznanie przez organy obu instancji, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, a skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało w ustawie zdefiniowane. W judykaturze wskazuje się na trudność z zakreśleniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W orzecznictwie dominuje stanowisko, że suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki NSA z dnia 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; 17 maja 2012 r., I OSK 416/12; dostępne, podobnie jak pozostałe cytowane orzeczenia na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA z dnia 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; 17 maja 2012 r., I OSK 416/12; 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; 5 marca 2015 r., I OSK 863/14 oraz 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11). W nawiązaniu do powołanych przez skarżącego poglądów wskazać też należy, że w orzecznictwie po początkowym okresie bardzo liberalnego ujęcia prawa do informacji, praktyka zaczęła dostrzegać wypaczenia tej instytucji sprowadzające się do nadużywania tego prawa lub choćby angażowania administracji w rozpatrywanie spraw dotyczących udzielenia informacji publicznej w stopniu zakłócającym jej podstawowe działanie. Jest to refleksja w pełni zasadna, bo racjonalność stosowania oraz kontroli prawa do informacji musi opierać się na założeniu, że udzielanie informacji o sprawach publicznych istotnych dla obywateli bazuje na podstawowej działalności podmiotów administrujących, która nie może być wypierana przez zadania dodatkowe generowane niekiedy sztucznie. 12. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem sądu, organy obu instancji słusznie przyjęły, że żądana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej, ponieważ wykazano bez wątpliwości, że pełnej informacji w zakresie przedmiotu i kryteriów wskazanych przez stronę nie da się wyprowadzić w sposób prosty i nieskomplikowany. Wytworzenie jej wymaga znacznego nakładu pracy ze strony pracowników sądu. Jest zatem pracochłonne i czasochłonne, bo wymaga analizy wszystkich akt spraw sądowych prowadzonych przez jednostkę sądu we wskazanym we wniosku okresie. Powyższe czynności, jak trafnie wskazano w decyzji, wymagają zaangażowania określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż wykorzystywane w bieżącej działalności. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wykazał w sposób wystarczający powody, dla których uznał, że żądana przez stronę informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Ponieważ udzielenie informacji przetworzonej wymaga spełnienia przesłanki wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organ prawidłowo wezwał wnioskującego do jej wykazania w takim terminie, który stwarzał stronie możliwość realizacji jej prawa. Skarżący interesu szczególnego nie wskazał, gdyż w jego ocenie, żądana informacja jest informacją prostą. Mając na uwadze stanowisko przedstawione w punktach 8 i 9 wyżej, wydanie decyzji odmownej i jej utrzymanie przez organ drugiej instancji było uzasadnione. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). Dodatkowo, mając na względzie ilość i treść wniosków składanych przez skarżącego do różnych organów, w szczególności sądowych można też rozważać, czy wnioski te (w generalnym aspekcie) nie noszą cech nadużycia prawa do informacji. Ten jednak aspekt choć dość prawdopodobny nie determinuje treści niniejszego orzeczenia, które zapadło z przyczyn wyłuszczonych powyżej.