II SA/Go 598/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-04-19
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania nagrody rocznej, wydana na podstawie nieobowiązujących przepisów, a następnie kolejna decyzja odmawiająca przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za ten sam okres i ten sam czyn, może zostać uznana za nieważną na podstawie zasady ne bis in idem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że druga decyzja, wydana w przedmiocie sprawy już rozstrzygniętej poprzednią ostateczną decyzją, narusza zasadę ne bis in idem, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Dodatkowo, pierwsza decyzja została wydana na podstawie przepisów, które w dniu jej wydania już nie obowiązywały.Stan faktyczny
Skarżący, ppor. P.S., został dwukrotnie pozbawiony nagrody rocznej za 2004 rok z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Pierwsza decyzja z sierpnia 2004 r. odmówiła przyznania nagrody rocznej na podstawie przepisów, które w dniu wydania decyzji już nie obowiązywały. Druga decyzja ze stycznia 2005 r. odmówiła przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za ten sam okres i czyn. Organ II instancji utrzymał w mocy drugą decyzję, uznając, że skarżący był nieobecny w służbie dłużej niż dwa dni robocze i nie usprawiedliwił tej nieobecności. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając dwukrotne karanie za ten sam czyn i brak ustosunkowania się organu do jego zarzutów.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty nagrody rocznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Dowódcy Jednostki Woskowej nr [...] z dnia [...]r.
W dniu [...] sierpnia 2004r. Dowódca Jednostki Wojskowej wydał decyzję Nr [...] na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /tj. Dz. U. z 2002r. Nr 76 poz. 693/ w związku z § 3 ust.1 pkt 4 i § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy /tj. Dz. U z 2000r. Nr 65 poz. 770/ oraz art. 104 kpa – o nie przyznaniu ppor. P.S. nagrody rocznej za 2004r. bowiem w dniach od [...] do [...] lutego 2004r. był nieobecny w służbie i tej nieobecności nie usprawiedliwił.
Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu [...] stycznia 2005r. Dowódca Jednostki Wojskowej wydał decyzję Nr [...] na podstawie art. 83 ust. 4 i art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/ oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego /Dz. U. Nr 108 poz. 1146/ i art. 104 kpa o nie przyznaniu por. P.S. dodatkowego uposażenia rocznego za 2004r. w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym bowiem był nieobecny w służbie w 2004r. przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku i nie usprawiedliwił tej nieobecności.
Decyzja ta w żaden sposób nie odnosiła się do poprzednio wydanej decyzji w dniu [...] sierpnia 2004r. a regulującej tą samą merytorycznie materię prawną.
Od tej decyzji por. P.S. wniósł odwołanie do dowódcy Jednostki Wojskowej. W odwołaniu podniósł, że w lutym 2004r. przechodził okres depresji, musiał zażywać leki, które spowodowały, że zapomniał o zwolnieniu lekarskim. Po zakończeniu leczenia złożył meldunek dowódcy i za nieusprawiedliwione dni poniósł konsekwencje finansowe w postaci pozbawienia nagrody rocznej za 2004r.
W styczniu 2005r. po raz drugi za ten sam okres nieobecności w pracy decyzją nr [...] został pozbawiony uposażenia rocznego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym już na podstawie innych przepisów prawnych obowiązujących od 1 lipca 2004r.
Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/ i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego /Dz. U. Nr 108 poz. 1146/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że uprawnienie do dodatkowego uposażenia rocznego powstaje po zakończeniu roku, za który ono przysługuje – w danej sprawie z dniem 1 stycznia 2005r. stąd w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/.
Zgodnie z art. 83 ust. 4 tej ustawy dodatkowe uposażenia roczne nie przysługuje w przypadku nieobecności żołnierza zawodowego w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Taki przypadek zachodził w niniejszej sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w odwołaniu o ukaraniu dwukrotnie skarżącego i zbiegu przepisów regulujących przedmiotową problematykę organ wyjaśnił, iż przy podejmowaniu decyzji w sprawie nagrody rocznej uwzględnia się zdarzenia zaistniałe w okresie od ostatniego terminu wypłaty takiej nagrody.
W ocenie organu skarżący winien szczegółowo przeanalizować okoliczności odmowy wypłaty nagrody rocznej za rok 2003 w szczególności uwzględniając terminy jakie brane były pod uwagę przy ustaleniu prawa do wypłaty nagrody rocznej i w przypadku stwierdzenia niezgodności wystąpić z właściwym wnioskiem w trybie art. 156 kpa.
Od tej decyzji P.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu ponownie podniósł, że za nieobecność w służbie w miesiącu lutym 2004r. przez okres dłuższy niż 2 dni pozbawiono go nagrody rocznej za 2004r. w miesiącu sierpniu 2004r. oraz w styczniu 2005r.
Zarzucił, iż mimo, że te okoliczność podnosił w swym odwołaniu to organ nie ustosunkował się do tego zarzutu i istniejących wątpliwości nie wyjaśnił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje :
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. W sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Kielcach /Dz. U. Nr 187 poz. 1926/ w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz. U. Nr 187 poz. 1927/ sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp.
Do dnia 1 lipca 2004r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy /Dz. U. Nr 65 poz. 770 ze zm. Dz. U. Nr 134 poz. 1131/ wydane na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. z 1992r. Nr 5 poz. 18 z późn. zm./
W § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenie to określało, iż nagrodę roczną nie przyznaje się żołnierzowi, który był nieobecny w służbie z przyczyn nieusprawiedliwionych dłużej niż dwa dni. Nagroda ta była przyznawana za okres roku kalendarzowego, w którym była wypłacana. Terminem jej wypłaty był miesiąc sierpień przed dniem Wojska Polskiego /§ 4 rozporządzenia/.
W przypadku nieobecności w pracy z przyczyn określonych w § 3 ust 1 pkt 4 – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – przy podejmowaniu decyzji w sprawie nagrody rocznej uwzględnia się zdarzenia zaistniałe w okresie od ostatniego terminu wypłaty takiej nagrody /§ 6 a rozporządzenia/.
Wysokość tej nagrody wynosiła jednomiesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym /§ 3 ust. 2 rozporządzenia/.
Z dniem 1 lipca 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/. Żołnierz zawodowy pełniący zawodową służbę wojskową przez okres całego roku kalendarzowego nabywa prawo do dodatkowego uposażenia rocznego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym o ile nie był nieobecny w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Zmienił się także termin wypłaty nagrody, bowiem od tej daty wypłaca się ją nie później niż w okresie pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to uposażenie. /art. 83 ust. 1 pkt 4 ppkt 1 i pkt 5 wyżej cytowanej ustawy/ w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym /art. 83 ust 1 ustawy/.
Ust. 6 art. 83 ustawy daje delegacje Ministrowi Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki przyznawania dodatkowego uposażenia rocznego.
Korzystając z tej delegacji w dniu 20 kwietnia 2004r. Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego /Dz. U. Nr 108 poz. 1146/. które weszło w życie z dniem 1 lipca 2004r. a tym samym z tym dniem utraciło moc rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy /Dz. U. Nr 65 poz. 770 ze zm. Dz. U. z 2002r. Nr 134 poz. 1131/.
A zatem decyzja z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej wydana została na podstawie nieobowiązujących przepisów prawnych w dniu jej wydania. Mimo to jest decyzją pozostającą w obiegu prawnym, stała się ostateczna i jak wyjaśnił na rozprawie przed Sądem w dniu 19 kwietnia 2006r. pełnomocnik organu nie znany jest mu fakt jej uchylenia, zmiany bądź stwierdzenia nieważności.
Decyzja ta odmawia przyznania skarżącemu P.S. nagrody rocznej za 2004r. w związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością trwającą dłużej niż dwa dni.
Należy zatem uznać, że decyzja z [...] stycznia 2005r. tego samego organu Nr [...] odmawiająca skarżącemu przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za 2004r. w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną.
W myśl rzymskiej zasady "Ne bis in idem procedatur" jest to podstawa wyrażona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa jako jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 maja 1981r. ONSA 895/81 /ONSA 1981/1 poz. 47/ stwierdzając - "decyzja organu administracji państwowej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa"/.
Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, który upatrując dwukrotnego karania w postaci pozbawienia go jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego za ten sam czyn w 2004r., pośrednio wyartykułował jako podstawę skargi art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Zgodnie zatem z treścią art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ należało uwzględnić skargę na decyzje i stwierdzić ich nieważność w całości.
O kosztach Sąd nie orzekał wobec braku stosownego wniosku /art. 210 § 1 ustawy ppsa/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło