II SA/Go 599/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-02-14
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej, który po rozwodzie nadal zamieszkuje w lokalu przydzielonym byłemu mężowi na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiada jedynie uprawnienia do przebywania w tym lokalu do czasu uzyskania innego lokalu?Ratio decidendi
Policjantowi w służbie stałej, który po rozwodzie nadal zamieszkuje w lokalu przydzielonym byłemu mężowi na podstawie decyzji administracyjnej, a jego uprawnienia do przebywania w tym lokalu są ograniczone do czasu uzyskania lub nabycia innego lokalu, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Sąd uznał, że skarżąca nie posiadała lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby na podstawie tytułu prawnego, który wykluczałby przyznanie równoważnika.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka w służbie stałej, wnioskowała o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W 1992 r. jej ówczesnemu mężowi przydzielono lokal mieszkalny, w którym zamieszkiwała wraz z nim i dziećmi. Po rozwodzie w 2003 r. nadal mieszkała w tym lokalu, który po pewnym czasie został przekazany do zasobów samorządu gminnego. Organy odmówiły przyznania równoważnika, wskazując na posiadanie tytułu prawnego do lokalu oraz otrzymywanie równoważnika za remont lokalu. Skarżąca kwestionowała posiadanie tytułu prawnego do lokalu po rozwodzie i po zawarciu przez byłego męża umowy najmu, w której nie figurowała.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji i orzekł o zwrocie skarżącej kwoty 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. nr [...], II. urzeka zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Na rzecz skarżącej kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
- 1 -
Sygn. akt II SA/Go 599/06
U Z A S A D N I E N I E
Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania st. asp. M.G. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji z [...] lipca 2006r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, decyzją z [...] sierpnia 2006r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że M.G. jest funkcjonariuszem w służbie stałej Komendy Miejskiej Policji. Organ podał, że w maju 1992r. Komendant Rejonowy Policji – decyzją Nr [...] przydzielił byłemu mężowi M.G. – T.G. lokal mieszkalny przy ul. [...] z uwzględnieniem zainteresowanej oraz ich wspólnych dzieci A.G. i B.G..
Wyrokiem z 14 kwietnia 2003r. Sygn. akt I RC 17/03 Sąd Okręgowy rozwiązał przez rozwód małżeństwo M. i T.G., nie orzekając o sposobie korzystania z zajmowanego lokalu mieszkalnego.
[...] marca 2006r. M.G. złożyła w organie I instancji oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, oświadczając, że zamieszkuje wraz z dziećmi w lokalu mieszkalnym przy ul. [...], którego głównym najemcą jest T.G., oraz, że jej obecny mąż zamieszkuje w lokalu należącym do P. i J.G..
Organ odwoławczy wskazał, że M.G. złożyła wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, który to wniosek został uwzględniony. Nie może ona zatem domagać się przyznania równoważnika za brak lokalu. Wspomniane równoważniki pieniężne nie mogą być pobierane równocześnie, bowiem wzajemnie się wykluczają. Jeśli bowiem policjant otrzymuje – tak jak w niniejszej sprawie – równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego tzn. ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, o których mowa w art. 88 ustawy o Policji, to w ślad za tym nie może domagać się równoważnika pieniężnego za jego brak.
W ocenie organu odwoławczego tytuł prawny M.G. do lokalu wynika z art. 89 ustawy o Policji, zmaterializowanego decyzją Komendanta Rejowego Policji w z maja 1992r. przydzielającej lokal mieszkalny byłemu mężowi M.G.. W konsekwencji niezależnie od tego, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji zajmowany lokal został przekazany do zasobów Samorządu Gminnego, wnioskodawczyni zajmuje go legalnie, spełnia on wymagane prawem normy a tym samym podmiotowe prawo do lokalu mieszkalnego policjantki zostało zrealizowane. Słusznie więc zdaniem organu odwoławczego organ I instancji odmówił przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego a legitymację do tego stanowi § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżąca winna skorzystać z uprawnienia zawartego w art. 6801 kc i podjąć działania zmierzające do uzyskania statusu najemcy lokalu.
Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji stała się przedmiotem skargi M.G. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
Skarżąca zarzuciła obrazę art. 89 w zw. z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 28.06.2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w zw. z § 8 rozporządzenia MSWiA z 18.05.2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zamieszkania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych przez policjantów, przez uznanie, że nie przysługuje jej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego jako policjantowi w służbie stałej, gdyż posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji z 1992r. , chociaż osobą której ten lokal przydzielono był mąż skarżącej T.G., zaś skarżąca jako małżonka była jedynie osobą upoważnioną do zamieszkania w lokalu.
Skarżąca wskazała, że decyzja z 1992r. wygasła wobec zawarcia przez byłego męża skarżącej umowy najmu tego lokalu mieszkalnego wiosną 2005r. w której to umowie już nie figuruje skarżąca jako osoba uprawniona do zamieszkania, zaś z uwagi na rozwód zgodnie z § 8 rozporządzenia MSWiA z 18.05.2005r. ma prawo pobytu w lokalu mieszkalnym jedynie do czasu uzyskania bądź nabycia innego lokalu mieszkalnego albo domu, co w konsekwencji prowadzi do poglądu, że nie spełnia żadnych negatywnych przesłanek wymienionych w §1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 28.06.2002r.i posiada prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu.
Skarżąca zarzuciła także zaskarżonej decyzji obrazę art. 6801 kc przez uznanie, że skarżącej przysługuje na podstawie tego przepisu status najemcy lokalu i na podstawie tego przepisu może podjąć o to starania, chociaż przepis ten dotyczy jedynie najmu lokalu przez małżonków oraz sytuacji prawnej małżonków w związku z najmem lokalu po ustaniu wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa a więc nie może dotyczyć skarżącej, z uwagi na rozwiązanie małżeństwa przez rozwód.
Skarżąca stwierdziła ponadto, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 i 3 kpa, albowiem nie wskazuje ona konkretnej podstawy prawnej na podstawie której odmówiono skarżącej świadczenia a także nie zawiera prawnego uzasadniania.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez uznanie, że posiada prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu celem uzupełnienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu, który skutkuje koniecznością jej uchylenia.
Z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji wynika, że w 1992r. ówczesnemu mężowi skarżącej Komendant Rejonowy Policji decyzją Nr [...] przydzielił lokal mieszkalny przy ul. [...]. Był to lokal pozostający w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i miał charakter mieszkania funkcyjnego. Mocą powyższej decyzji skarżąca, jako żona funkcjonariusza Policji i ich dwoje dzieci nabyli uprawnienia do zamieszkiwania w tym lokalu z T.G.. Niesporne winno być to, że małżeństwo skarżącej z T.G. zostało rozwiązane w 2003r. W roku złożenia wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (2006r.), skarżąca nadal mieszkała w lokalu objętym decyzją Nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że lokal zajmowany przez skarżącą w dniu wydawania decyzji został przekazany do zasobów samorządu gminnego.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był: art. 88 ust. 1, art. 92, art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002r. Nr 100, poz. 918 ze zm.). Art. 88 ust. 1 ustawy o Policji przyznaje policjantowi w służbie stałej (a taką jest skarżąca) prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W sytuacji w której policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, przysługuje mu równoważnik pieniężny (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji).
Odpowiedzi w niniejszej sprawie wymaga pytanie, czy skarżąca, jako policjant w roku 2006 (rok złożenia wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego) posiadała lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby.
Posługując się przesłanką posiadania ustawodawca nie wyjaśnił, czy chodzi o posiadanie w rozumieniu prawa cywilnego (władanie, korzystanie z rzeczy), czy też chodzi o posiadanie w oparciu o jakikolwiek tytuł prawny. W ocenie Sądu chodzi tu o posiadanie lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego. Wskazuje na to treść § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spaw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z tym przepisem warunkiem przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego policjantowi jest m.in. nie posiadanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej.
Skarżącej nie przydzielono lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Jej uprawnienia są uprawnieniami pochodnymi, związanymi z uprawnieniami byłego męża, ograniczającymi się do przebywania w tym lokalu.
Skarżąca jako była żona policjanta (rozwiedzionego) ma uprawnienia do pozostawania w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez nią innego lokalu mieszkalnego albo domu. Wynika to z treści § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2005r. Nr 105, poz. 884).
Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca nie posiadała w 2006r. lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby i w związku spełniała przesłanki do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] lipca 2006r. Nr [...]. Przepisu art. 152 tej ustawy nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonych rozstrzygnięć.
Sprawa niniejsza dotyczy wypłaty policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Tym samym stosownie do art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca korzystała z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ponieważ chodzi sprawę ze stosunku służbowego. Należało zatem orzec o zwrocie skarżącej kwoty 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej organ I instancji uwzględni wskazania zawarte w treści niniejszego wyroku i jego uzasadnienia. Należy jednak mieć na uwadze, co słusznie podnosi organ odwoławczy, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego oraz równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wzajemnie się wykluczają. Przed ponownym rozpoznaniem sprawy organ I instancji winien zatem rozważyć kwestię wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z [...] lutego 2004r. przyznającej skarżącej równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego.
as. WSA M. Ruszyński s. WSA G. Staniszewska as. WSA J. Brzezińska
Sygn. akt II SA/Go 599/06
ZARZĄDZENIE
Dnia 1 marca 2007r.
1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć :
- pełnomocnikowi skarżącej,
- Komendantowi Wojewódzkiemu Policji, - z pouczeniem o skardze kasacyjnej,
2. Za 30 dni.
As. WSA M. Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło