II SA/Go 602/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym skargi G.T. na postanowienie Wojewody w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. G.T. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ze skargą. W treści skargi podała, iż złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do rekompensaty za pozostawione mienie, w związku z którym postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda: 1. uznał, iż G.T., M.R., M.J.R., L.M.D., K.J.R. i E.R. spełniają wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez M.H. i M.H. w miejscowości [...] obecnie znajdującej się na terenie Ukrainy, 2. wezwał osoby wskazane w pkt 1 do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, wskazania rachunków bankowych w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu i dołączenia do wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionej. Skarżąca w treści pisma nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, który nie uwzględnił przedstawionych przez nią dokumentów w postaci deklaracji nr [...] z dnia [...] marca 1938 r. oraz kontraktu kupna i sprzedaży z dnia [...] sierpnia 1931 r., a które zdaniem skarżącej mają fundamentalne znaczenie przy wycenie pozostawionego mienia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 lipca 2013 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu bądź bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem przyjęcia, że skarga została wniesiona na bezczynność Wojewody w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na wezwanie G.T. podała, iż przedmiotem skargi z dnia [...] czerwca 2013 r. jest postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...]. W pozostałym zakresie skarżąca podtrzymała stanowisko uprzednio wyrażone w treści skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, iż na zaskarżone postanowienie nie przysługuje zażalenie, a można je zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Organ dodał, iż strona nie wypełniła obowiązków nałożonych w zaskarżonym przez nią postanowieniu, natomiast złożyła pozew do sądu powszechnego przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę. Wojewoda poinformował, iż obecnie toczy się w w/w sprawie postępowanie przez Sądem Okręgowym z udziałem Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Jednocześnie organ podał, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez Wojewodę w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP przez M.H. i M.H., zostało na wniosek strony zawieszone postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. i dotychczas nie zostało podjęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zanim zostanie poddana ocenie merytorycznej na wstępie podlega ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Wśród tych niezbędnych wymogów określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), ustawodawca wskazał między innymi dopuszczalność skargi. Podkreślić należy, iż kontroli sądów administracyjnych poddane zostały tylko enumeratywnie wyliczone formy działania administracji publicznej wynikające z treści art. 3 p.p.s.a.. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Mając zatem na względzie powyższe zważyć należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd obowiązany był zatem w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy zaskarżony w niniejszym postępowaniu akt prawny może zostać poddany kontroli w rozumieniu art. 3 p.p.s.a. Przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu stanowiło postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w sprawie uznania, iż G.T., M.R., M.J.R., L.M.D., K.J.R. i E.R. spełniają wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą materialnoprawną wydania postanowienia stanowił art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), zgodnie z którym Wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia. W postanowieniu wojewoda wzywa wnioskodawcę do: 1) wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, określonej w art. 13 ust. 1; 2) wskazania numeru rachunku bankowego, w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu; 3) dołączenia do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym została określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej; 4) w przypadkach, o których mowa w art. 6 ust. 3, dołączenia również operatu szacunkowego, w którym została określona wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali. Z uwagi na brak odmiennego uregulowania w powyższej ustawie - do postanowień wydawanych w toku postępowania w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty, w tym postanowień wydawanych w trybie art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). Zgodnie zaś z zasadą wyrażona w art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w tym przypadku, kiedy z przepisów kodeksu wprost wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Artykuł 7 ustawy ani Kodeks postępowania administracyjnego nie przewidują zażalenia na takie postanowienia incydentalne. Zaskarżone orzeczenie nie jest nadto postanowieniem kończącym postępowanie, ani też rozstrzygającym sprawę co do istoty. Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Z powyższych względów postanowienie to nie może być poddane kontroli sądowej w oparciu o art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wyrażone przez Sąd stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych m.in.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2010 r., I SA/Wa 1527/09 i z dnia 12 maja 2011 r., I SA/Wa 93/11 oraz postanowienie WSA w Opolu z dnia 16 kwietnia 2012 r., II SA/Op 1/12. NA marginesie dodać należy, iż strony w zaskarżonym postanowieniu zostały pouczone, iż nie przysługuje im prawo do złożenia zażalenia i że mogą zaskarżyć je tylko w odwołaniu od decyzji. Z tych względów skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).