II SA/Go 605/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-10-26

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, mimo nieuzupełnienia przez stronę wszystkich żądanych przez referendarza sądowego dokumentów, jeśli inne dowody potwierdzają jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nawet jeśli strona nie uzupełni wszystkich żądanych dokumentów, sąd może uwzględnić wniosek, jeśli inne dowody, takie jak skierowanie na szkolenie grupowe potwierdzające status bezrobotnego oraz informacje o dochodach członków rodziny, wskazują na brak możliwości poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i status bezrobotnego. Skarżący nie uzupełnił wszystkich żądanych dokumentów, jednak dołączył skierowanie na szkolenie grupowe potwierdzające jego bezrobocie. Skarżący wskazał, że mieszka z konkubiną otrzymującą rentę oraz ojcem pobierającym rentę, a sam jest bezrobotny bez prawa do zasiłku i uiszcza alimenty.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia z dnia 24 sierpnia 2011 r. Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., J.D. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 120 zł. Dnia 6 września 2011 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy J.D. wskazał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, która otrzymuje rentę w wysokości 1.020 zł a także z ojcem. J.D. oświadczył, że uiszcza alimenty na rzecz małoletniego syna. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 września 2011 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego status bezrobotnego, 2. wskazanie źródła pochodzenia kwot przeznaczanych na zapłatę alimentów, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania, 4. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 5. przedłożenie wyciągu z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres od 07/2011 do 09/2011 r. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 6 października 2011 r. (k. 29) w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że J.D. nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednakże ten fakt nie może przesądzać o niemożliwości uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zważyć bowiem trzeba, że 16 września 2011 r. wpłynęło do sądu pismo J.D. do którego został dołączony dokument w postaci skierowania skarżącego przez Starostę Powiatu na szkolenie grupowe w okresie od [...] września 2011 r. do [...] października 2011 r. W świetle powyższego należy uznać za wiarygodne twierdzenie skarżącego, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. J.D. mieszka z konkubiną, która otrzymuje rentę w wysokości 1.020 zł oraz z ojcem, który pobiera rentę w wysokości 351 zł. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego w przedmiocie jego sytuacji materialnej. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek J.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło