II SA/Go 607/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie domowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : ustanowić radcę prawnego. Dnia 6 września 2012r. do tut. Sądu wpłynął wniosek R.S. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że od dnia [...] października 2011 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. R.S. wskazał, że w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] maja 2012 r. otrzymywał stypendium w wysokości 913 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej R.S. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący od [...] listopada 2011 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. R.S. jedynie w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] maja 2012 r. pobierał stypendium w wysokości 913 zł miesięcznie. Zważyć również trzeba, że skarżący korzysta z pomocy społecznej w postaci bezpłatnych posiłków w stołówce "Caritas". Nie można także pominąć, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.