II SA/Go 614/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-03-08
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której przyznano prawo do świadczenia przedemerytalnego, a następnie prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z datą wsteczną, traci prawo do świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestaje spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego, w tym w przypadku nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Pobieranie świadczenia przedemerytalnego w okresie, gdy przyznano prawo do renty, skutkuje uznaniem tego świadczenia za nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Skarżąca I.L. nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego. Następnie, na podstawie prawomocnego wyroku sądu, ZUS przyznał jej rentę z tytułu niezdolności do pracy z datą wsteczną, obejmującą okres, w którym pobierała świadczenie przedemerytalne. Organ administracji uchylił decyzję przyznającą świadczenie przedemerytalne i orzekł o wykreśleniu skarżącej z ewidencji osób pobierających to świadczenie, uznając je za nienależnie pobrane. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność utraty prawa do świadczenia przedemerytalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi I.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...], działający z upoważnienia Starosty, Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c , art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zmianami) i art. 139 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 99, poz.1001), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., uchylił decyzję Starosty z dnia [...] maja 2004r. przyznającą z dniem [...] czerwca 2004r. I.L. świadczenie przedemerytalne od [...].06.2004 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120 % kwoty zasiłku i jednocześnie orzekł o wykreśleniu jej z ewidencji osób pobierających to świadczenie z powodu przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...].10.2003 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż I.L. zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego (sygn. akt IV U 1829/03) z dnia [...] czerwca 2004r., ZUS Oddział decyzją z dnia [...].08.2004 r. przyznał jej od dnia [...] października 2003 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
I.L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] maja 2004r. i od dnia [...] czerwca 2004r. na podstawie art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto organ poinformował, że pobrane świadczenie przedemerytalne za okres od [...] czerwca 2004r. do [...] lipca 2004r. zostały zaliczone na poczet przyznanego świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 37 n ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit "c" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 139 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nastąpiła utrata prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła I.L., za pośrednictwem pełnomocnika - adwokata A.S., żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania I instancji, w sprawie wykreślenia odwołującej z ewidencji osób pobierających świadczenie przedemerytalne, jako bezprzedmiotowego. Uzasadniając odwołanie strona podniosła, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252), gdyż z godnie z art. 25 ustawy zasiłki przedemerytalne przyznane na zasadach określonych przez ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stają się zasiłkami w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Decyzją ZUS z dnia [...].08.2004 r. wydaną w oparciu o orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia [...].06.2004 r. przyznana została odwołującej renta z tytułu niezdolności do pracy z datą wsteczną bowiem otrzymywała ona świadczenie przedemerytalne.
Jednocześnie pełnomocnik odwołującej oświadczyła, iż I.L. nie pobiera już renty od dnia [...] października 2004r. i w związku z tym powinna dalej otrzymywać świadczenie przedemerytalne.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252) w związku z art. 37 k ust. 1 pkt 2 i art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm.) i art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, iż strona miała wpływ na swoją sytuację do czasu uprawomocnienia się wyroku, a pobieranie dwóch świadczeń, w tym samym okresie, z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Funduszu Pracy jest społecznie niesprawiedliwe i musiało skutkować pozbawieniem prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody wniosła, I.L. reprezentowana przez pełnomocnika - adwokat A.S., żądając jej uchylenia w całości i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podtrzymała wcześniejsze stanowisko, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001), art. 4 i 25 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252), a nadto prawa procesowego, tj. art. 7, 8 i 9 k.p.a..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie że ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania , bowiem przyznawanie prawa do świadczenia przedemerytalnego do dnia [...].07.2004 r. dokonywane było na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w oparciu o regulacje wynikająca z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r., która weszła w życie z dniem 1.06.2004 r. Natomiast art. 4 ust. 2 ustawy obowiązuje od dnia [...] sierpnia 2004r. tj. od dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, a więc nie może odnosić się do sytuacji skarżącej w dacie sprzed obowiązywania ustawy. Również w ocenie organu II instancji art. 25 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych odnosi się do zasiłków przedemerytalnych, a nie świadczeń przedemerytalnych znajdujących uregulowanie w art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który to przepis obowiązywał do dnia 31.12.2001r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw
z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926)
w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) sąd administracyjny sprawuje
w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to,
że Sąd sprawuje kontrolę pod względem legalności decyzji i może decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność jeżeli narusza ona przepisy obowiązujące w dacie jej wydania na tle stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych decyzją ZUS Oddział z dnia [...].08.2004r. wydaną w oparciu o prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia [...].06.2004 r. ( sygn. akt VI U 1829/03 ) przyznana została odwołującej renta z tytułu niezdolności do pracy.
Organ administracji prawidłowo zastosował art. 29 ust. 2 ustawy o świadczeniach emerytalnych, zgodnie z którym osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi przytoczyć należy treść art. 30 ust.1. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) z dyspozycji to którego wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37 l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W myśl art. 32 wskazanej wyżej ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., z wyjątkiem art. 2-12, 14, 16, 18, 20, 21, 23, 25 ust. 1-4 i 6 oraz art. 26-28, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r., a zatem w świetle powyższego przepisu, do dnia 31 lipca 2004 r. świadczenia przedemerytalne przysługiwały osobom zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy oraz które spełniały warunki określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Treść art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze zmianami), który ma zastosowanie do skarżącej stanowi, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2.
Natomiast w ust. 2 art. 37 n - mowa jest o tym, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku:
1) podjęcia pozarolniczej działalności;
2) podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli łączna kwota przychodów, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanych w danym miesiącu z tytułu zatrudnienia i innej pracy zarobkowej oraz otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1;
3) osiągania przychodów z innych tytułów niż wymienione w pkt 1 i 2 z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz uzyskiwania diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, jeżeli łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1.
Wymieniona wyżej ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 73 ust. 4 wskazuje, iż prawo do zasiłku i innych świadczeń przewidzianych dla bezrobotnych ustaje z dniem utraty statusu bezrobotnego, a taki status traci osoba, gdy nie spełnia warunków wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W rozpatrywanej sprawie sytuacja skarżącej odnosi się do przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c powyższej ustawy stanowiącym, że bezrobotnym jest m.in. osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. W związku z tym że skarżąca prawo do takiej renty nabyła, utraciła tym samym status bezrobotnego. Ponadto z punktu VIII ppkt 1 informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy wynika, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona do świadczenia przestaje spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego. W kolejnym podpunkcie zawarte są informacje o sytuacjach, w których prawo to ulega zawieszeniu. W dniu 31 maja 2004r. skarżąca poświadczyła znajomość tych informacji, tak więc wypłacone świadczenie należy, w świetle art. 28 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uznać za nienależne. Przepis ten w ust. 2 pkt 1 stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
W toku postępowania Sąd badał zgodność decyzji z prawem, nie wnikając w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego, co również kwestionowała skarżąca ( art. 7 k.p.a. ).
Organ administracji ustosunkował się do twierdzeń uważanych przez stronę skarżącą za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a tym samym nie uchybił obowiązkom wynikającym z art. 8 k.p.a.
Nie można uznać także by zasadnym był zarzut naruszenia art. 9 k.p.a , gdyż obowiązek organu informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych.
Również w przedmiotowej sprawie nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001), bowiem odnosi się on do świadczeń wypłacanych bezrobotnym, realizując zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, a nie ma zastosowania do świadczeń przedemerytalnych.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Grażyna Staniszewska Ireneusz Fornalik Michał Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło