II SA/Go 614/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-03-08

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której przyznano prawo do świadczenia przedemerytalnego, a następnie prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z datą wsteczną, traci prawo do świadczenia przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestaje spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego, w tym w przypadku nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Pobieranie świadczenia przedemerytalnego w okresie, gdy przyznano prawo do renty, skutkuje uznaniem tego świadczenia za nienależnie pobrane.
Stan faktyczny
Skarżąca I.L. nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego. Następnie, na podstawie prawomocnego wyroku sądu, ZUS przyznał jej rentę z tytułu niezdolności do pracy z datą wsteczną, obejmującą okres, w którym pobierała świadczenie przedemerytalne. Organ administracji uchylił decyzję przyznającą świadczenie przedemerytalne i orzekł o wykreśleniu skarżącej z ewidencji osób pobierających to świadczenie, uznając je za nienależnie pobrane. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność utraty prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi I.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...], działający z upoważnienia Starosty, Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c , art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zmianami) i art. 139 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 99, poz.1001), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., uchylił decyzję Starosty z dnia [...] maja 2004r. przyznającą z dniem [...] czerwca 2004r. I.L. świadczenie przedemerytalne od [...].06.2004 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120 % kwoty zasiłku i jednocześnie orzekł o wykreśleniu jej z ewidencji osób pobierających to świadczenie z powodu przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...].10.2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż I.L. zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego (sygn. akt IV U 1829/03) z dnia [...] czerwca 2004r., ZUS Oddział decyzją z dnia [...].08.2004 r. przyznał jej od dnia [...] października 2003 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. I.L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] maja 2004r. i od dnia [...] czerwca 2004r. na podstawie art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto organ poinformował, że pobrane świadczenie przedemerytalne za okres od [...] czerwca 2004r. do [...] lipca 2004r. zostały zaliczone na poczet przyznanego świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 37 n ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit "c" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 139 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nastąpiła utrata prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła I.L., za pośrednictwem pełnomocnika - adwokata A.S., żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania I instancji, w sprawie wykreślenia odwołującej z ewidencji osób pobierających świadczenie przedemerytalne, jako bezprzedmiotowego. Uzasadniając odwołanie strona podniosła, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252), gdyż z godnie z art. 25 ustawy zasiłki przedemerytalne przyznane na zasadach określonych przez ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stają się zasiłkami w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Decyzją ZUS z dnia [...].08.2004 r. wydaną w oparciu o orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia [...].06.2004 r. przyznana została odwołującej renta z tytułu niezdolności do pracy z datą wsteczną bowiem otrzymywała ona świadczenie przedemerytalne. Jednocześnie pełnomocnik odwołującej oświadczyła, iż I.L. nie pobiera już renty od dnia [...] października 2004r. i w związku z tym powinna dalej otrzymywać świadczenie przedemerytalne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252) w związku z art. 37 k ust. 1 pkt 2 i art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm.) i art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, iż strona miała wpływ na swoją sytuację do czasu uprawomocnienia się wyroku, a pobieranie dwóch świadczeń, w tym samym okresie, z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Funduszu Pracy jest społecznie niesprawiedliwe i musiało skutkować pozbawieniem prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody wniosła, I.L. reprezentowana przez pełnomocnika - adwokat A.S., żądając jej uchylenia w całości i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podtrzymała wcześniejsze stanowisko, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001), art. 4 i 25 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252), a nadto prawa procesowego, tj. art. 7, 8 i 9 k.p.a.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie że ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania , bowiem przyznawanie prawa do świadczenia przedemerytalnego do dnia [...].07.2004 r. dokonywane było na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w oparciu o regulacje wynikająca z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r., która weszła w życie z dniem 1.06.2004 r. Natomiast art. 4 ust. 2 ustawy obowiązuje od dnia [...] sierpnia 2004r. tj. od dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, a więc nie może odnosić się do sytuacji skarżącej w dacie sprzed obowiązywania ustawy. Również w ocenie organu II instancji art. 25 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych odnosi się do zasiłków przedemerytalnych, a nie świadczeń przedemerytalnych znajdujących uregulowanie w art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który to przepis obowiązywał do dnia 31.12.2001r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem legalności decyzji i może decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność jeżeli narusza ona przepisy obowiązujące w dacie jej wydania na tle stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych decyzją ZUS Oddział z dnia [...].08.2004r. wydaną w oparciu o prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia [...].06.2004 r. ( sygn. akt VI U 1829/03 ) przyznana została odwołującej renta z tytułu niezdolności do pracy. Organ administracji prawidłowo zastosował art. 29 ust. 2 ustawy o świadczeniach emerytalnych, zgodnie z którym osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi przytoczyć należy treść art. 30 ust.1. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) z dyspozycji to którego wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37 l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W myśl art. 32 wskazanej wyżej ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., z wyjątkiem art. 2-12, 14, 16, 18, 20, 21, 23, 25 ust. 1-4 i 6 oraz art. 26-28, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r., a zatem w świetle powyższego przepisu, do dnia 31 lipca 2004 r. świadczenia przedemerytalne przysługiwały osobom zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy oraz które spełniały warunki określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Treść art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze zmianami), który ma zastosowanie do skarżącej stanowi, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ust. 2 art. 37 n - mowa jest o tym, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku: 1) podjęcia pozarolniczej działalności; 2) podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli łączna kwota przychodów, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanych w danym miesiącu z tytułu zatrudnienia i innej pracy zarobkowej oraz otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1; 3) osiągania przychodów z innych tytułów niż wymienione w pkt 1 i 2 z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz uzyskiwania diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, jeżeli łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Wymieniona wyżej ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 73 ust. 4 wskazuje, iż prawo do zasiłku i innych świadczeń przewidzianych dla bezrobotnych ustaje z dniem utraty statusu bezrobotnego, a taki status traci osoba, gdy nie spełnia warunków wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W rozpatrywanej sprawie sytuacja skarżącej odnosi się do przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c powyższej ustawy stanowiącym, że bezrobotnym jest m.in. osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. W związku z tym że skarżąca prawo do takiej renty nabyła, utraciła tym samym status bezrobotnego. Ponadto z punktu VIII ppkt 1 informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy wynika, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona do świadczenia przestaje spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego. W kolejnym podpunkcie zawarte są informacje o sytuacjach, w których prawo to ulega zawieszeniu. W dniu 31 maja 2004r. skarżąca poświadczyła znajomość tych informacji, tak więc wypłacone świadczenie należy, w świetle art. 28 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uznać za nienależne. Przepis ten w ust. 2 pkt 1 stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. W toku postępowania Sąd badał zgodność decyzji z prawem, nie wnikając w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego, co również kwestionowała skarżąca ( art. 7 k.p.a. ). Organ administracji ustosunkował się do twierdzeń uważanych przez stronę skarżącą za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a tym samym nie uchybił obowiązkom wynikającym z art. 8 k.p.a. Nie można uznać także by zasadnym był zarzut naruszenia art. 9 k.p.a , gdyż obowiązek organu informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych. Również w przedmiotowej sprawie nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001), bowiem odnosi się on do świadczeń wypłacanych bezrobotnym, realizując zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, a nie ma zastosowania do świadczeń przedemerytalnych. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Grażyna Staniszewska Ireneusz Fornalik Michał Ruszyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło