II SA/Go 614/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Specjalista Kamila Karwatowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewoda na Burmistrz Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie unieważnienie konkursu na dyrektora szkoły Publikacja orzeczenia odroczona z dnia 8 listopada 2007 r. Oddalono skargę Zarządzeniem nr [...] Burmistrz S. unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w S. Zarządzenie wydane zostało na podstawie § 8 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (DZ.U. z 2003r. nr 189 poz. 1855). W uzasadnieniu zarządzenia Burmistrz wskazał, że w wyniku przeprowadzonego w dniu 6 czerwca 2007r. konkursu na stanowisko dyrektora szkoły wyłoniony został kandydat na to stanowisko - Z.P. Od wyników konkursu wniesione zostało odwołanie, w którym odwołujący się zarzucił komisji konkursowej brak obiektywizmu przy wyborze kandydata, wynikający z okoliczności, że członek tej komisji w osobie D.P. jest spokrewniony w pierwszym stopniu w linii bocznej z żoną wyłonionego kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. W ocenie organu zarzut braku obiektywizmu może stanowić podstawę unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, gdyż mieści się w kategorii innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu, określonej w § 8 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (DZ.U. z 2003r. Nr 189 poz. 1855) -zwanego dalej rozporządzeniem. Na powyższe zarządzenie Burmistrza S. Wojewoda L. wniósł skargę, w której zarzucił, iż w stopniu istotnym narusza ono przepis § 8 ust. 3 rozporządzenia oraz wniósł o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że pomiędzy członkiem komisji konkursowej - D.P., a wyłonionym kandydatem na stanowisko dyrektora szkoły - Z.P. w rzeczywistości występuje czwarty stopień powinowactwa w linii bocznej, albowiem teściowa kandydata jest siostrą matki członka komisji. Dalej skarżący stwierdził, że okoliczności na które powoływał się organ w zaskarżonym zarządzeniu nie znalazły potwierdzenia, a jednocześnie Burmistrz nie wykazał innych nieprawidłowości, które mogły wpłynąć na wynik konkursu. W ocenie skarżącego ogólnikowe stwierdzenie, że stopień pokrewieństwa między żoną kandydata, a członkiem komisji konkursowej (które nie istnieje) stwarza prawdopodobieństwo braku obiektywizmu przy wyborze kandydata, nie można uznać za podstawę do unieważnienia konkursu. Według twierdzeń skarżącego Burmistrz winien wskazać konkretne nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na jego wynik, a nie jedynie stwierdzić prawdopodobieństwo braku obiektywizmu jednego z członków komisji. W ocenie skarżącego zaskarżone zarządzenie wydane zostało bez podstawy prawnej, co stanowi istotne naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Burmistrza Miasta S. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu. Pełnomocnik wskazał, iż wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia Burmistrz omyłkowo podał, że pomiędzy członkiem komisji, a wyłonionym kandydatem istnieje pierwszy stopień pokrewieństwa, podczas gdy w rzeczywistości jest to czwarty stopień powinowactwa, to jednak powinowactwo to jest na tyle bliskie, że zachodzi uzasadniona obawa, że względy rodzinne mogły mieć wpływ na wynik głosowania. Dalej pełnomocnik podniósł, że przy stwierdzonych wynikach głosowania komisji konkursowej, zgodnie z którymi Z.P. uzyskał siedem głosów natomiast jego kontrkandydat - pięć głosów, przyjmując że jeden z członków komisji nie głosowałby na kandydata będącego członkiem swojej rodziny, głosy rozłożyłyby się sześć do sześciu, skutkiem czego Z.P. nie zostałby wybrany na stanowisko Dyrektora Szkoły. Na poparcie swojej argumentacji pełnomocnik powołał się na przepis art. 24 § 3 k.p.a. Według twierdzeń pełnomocnika podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowiły zażyłe stosunki łączące członków rodziny zamieszkujących w tej samej niewielkiej miejscowości. Dalej pełnomocnik podniósł, że zaskarżone zarządzenie wydane zostało w wyniku rozpatrzenia skargi złożonej przez kontrkandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły - E.S., w której to skardze wnoszącą zarzuciła brak obiektywizmu jednego z członków komisji konkursowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie była zasadna. Stosownie do treści art. 36a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (DZ.U. z 1996r. Nr 67 poz. 329 ze zm.), zwaną dalej ustawą, kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. W myśl ust. 5 art. 36a, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie: 1) po trzech przedstawicieli: a) organu prowadzącego szkołę lub placówkę, b) organu sprawującego nadzór pedagogiczny; 2) po dwóch przedstawicieli: a) rady pedagogicznej, 3) po jednym przedstawicielu zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy. Z protokołów konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. przeprowadzonego w dniu 6 czerwca 2007r. wynika, że komisja konkursowa składała się z dwunastu osób, a tworzyły ją osoby będące przedstawicielami podmiotów, o których mowa art. 36 a ust. 5 ustawy. W drugim etapie postępowania konkursowego, na dwanaście ważnie oddanych głosów przez członków komisji konkursowej - siedem głosów oddanych zostało na kandydata Zdzisława P.a, natomiast pięć głosów - na kandydatkę E.S.. W piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Burmistrza Miasta S. E. S. wniosła zastrzeżenia dotyczące trybu pracy komisji konkursowej w dniu 6 czerwca 2007r. podnosząc okoliczność, że w składzie komisji zasiadała D. P., która przez to, że matka D.P. i matka żony Zdzisława P. są siostrami, jest spokrewniona ze Z.P.. E. S. zarzuciła, że głosując na Z. P. D. P. kierowała się względami rodzinnymi, a nie merytorycznymi, natomiast głos ten miał istotny wpływ na wynik konkursu. W wyniku rozpatrzenia wyżej wskazanego pisma E. S. z dnia [...] Burmistrz S. wydał zaskarżone zrządzenie nr [...]. Stosownie do treści § 8 pkt 3 rozporządzenia, który to przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonego zrządzenia, organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia innych ( niż wymienione w 8 pkt-y 1 i 2, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania - przyp. autora) nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu. A zatem unieważnienie konkursu na podstawie § 8 pkt 3 winno nastąpić jeżeli zaistnieją jednocześnie dwie okoliczności: stwierdzenie nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym (innych niż wymienione w punktach 1 i 2) oraz ustalenie, że nieprawidłowości te mogły mieć wpływ na wynik konkursu. W ocenie Sądu występujące pomiędzy członkiem komisji konkursowej - D.P., a wyłonionym kandydatem - Z.P. powinowactwo, stanowi nieprawidłowość, która mogła mieć wpływ na wynik konkursu. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia komisja dokonuje oceny kandydatów pod względem merytorycznym, przy czym ocenie podlega w szczególności przedstawiona przez kandydata koncepcja funkcjonowania i rozwoju szkoły lub placówki. Przy tak określonych kryteriach oceny kandydatów, od członków komisji wymagana jest bezstronność, obiektywizm oraz skupienie oceny jedynie na okolicznościach związanych ze szkołą lub placówką. Skład komisji konkursowej winien gwarantować, że podjęte przez nią rozstrzygnięcia będą podyktowane względami profesjonalnymi oraz merytorycznymi. Bliski związek, czy to rodzinny, czy towarzyski, czy też o innym charakterze, może mieć wpływ na bezstronność członka komisji, gdyż może spowodować, iż w ocenie kandydata względy osobiste będą miały pierwszeństwo przed względami merytorycznymi. Przy ocenie powyższej kwestii, na tle niniejszej sprawy, należy posiłkowe kierować się treścią przepisu art. 24 § 3 k.p.a., w myśl którego bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu , jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Należy zwrócić uwagę, że w przytoczonym przepisie jest mowa jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Wprawdzie z treści przepisów art. 1 i art. 5 k.p.a. wynika, że do postępowania przed komisją konkursową, o której mowa w art. 36a ust. 5 ustawy przepisy k.p.a. nie będą miały zastosowania, to jednak rozpatrując powyższą kwestię należy kierować się przepisami prawa materialnego dotyczącymi celu powołania oraz trybu pracy komisji konkursowej. Kierując się treścią przepisów § 5 ust. 1 oraz § 8 pkt 3 rozporządzenia, uprawnione jest stwierdzenie, że uprawdopodobnienie istnienia okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności członka komisji, implikują konieczność wyłączenia tegoż członka z prac komisji bądź to na jego wniosek, bądź w wyniku podjęcia kroków przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, iż pomiędzy jednym z członków komisji, a wyłonionym kandydatem istnieje bliskie powinowactwo, przy czym na tle tego związku utrzymywane są bliskie kontakty rodzinne. A zatem, nie może budzić wątpliwości, że istniejące powinowactwo wywołuje wątpliwość co do bezstronności D.P. jako członka komisji konkursowej. Jednocześnie sytuację tę należy zakwalifikować jako nieprawidłowość w postępowaniu konkursowym, która ze względu na rozkład głosów jakie zostały oddane na poszczególnych kandydatów w drugim etapie konkursu, mogła mieć wpływ na wynik konkursu. W myśl bowiem przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia konkurs jest rozstrzygnięty, jeżeli na jednego z kandydatów oddała głosy co najmniej połowa obecnych na posiedzeniu członków komisji. Stosownie do treści § 5 ust. 4 w przypadku gdy żaden z kandydatów nie uzyskał większości głosów, o której mowa w ust. 3, komisja przystępuje do drugiego głosowania. Do drugiego głosowania dopuszczeni są kandydaci, którzy uzyskali co najmniej dwa głosy w pierwszy głosowaniu. Ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy daje podstawy do przyjęcia, że oddanie głosu przez członka komisji – D. P. na kontrkandydata, czyli E.S., doprowadziłoby do sytuacji, w której konkurs nie byłby rozstrzygnięty, a zatem komisja przystąpiłaby do drugiego głosowania, do którego dopuszczeni zostaliby kandydaci – E. S. i Z.P. W tej sytuacji stwierdzona nieprawidłowość mogła mieć wpływ na wynik konkursu. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżone Zarządzenie Burmistrza S. nie narusza przepisów prawa. Należy podkreślić szczególną rangę oraz rolę komisji konkursowej, której zadaniem jest wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Skład komisji został bardzo szczegółowo określony w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a kryteria dokonywanego przez nią wyboru kandydata wynikają z przepisów wymienionego powyżej rozporządzenia. Rozstrzygnięcie komisji winno umożliwić szkole lub placówce prawidłowe funkcjonowanie oraz rozwój. Okoliczności te winny być brane pod uwagę przy ocenie prawidłowości działania komisji konkursowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), Sąd skargę oddalił.