II SA/Go 617/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-11-26
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Alina Rzepecka, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie przez rolnika kilku spółek z o.o. i przekazanie im w dzierżawę gruntów rolnych, które wcześniej sam deklarował do płatności, stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, skutkujące odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utworzenie przez J.F. dwóch spółek z o.o. i przekazanie im w dzierżawę gruntów rolnych, które wcześniej sam deklarował do płatności, stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Działanie to miało na celu obejście przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej i zwielokrotnienie wysokości dopłat. W związku z tym, odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej skarżącej spółce była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Firma F sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora OR ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Organ uznał, że skarżąca spółka została utworzona przez J.F. sztucznie, w celu obejścia przepisów dotyczących limitów płatności i zwielokrotnienia otrzymywanych dopłat. Spółka dzierżawiła grunty od J.F., który sam wcześniej deklarował te grunty do płatności. Organy obu instancji stwierdziły, że J.F. faktycznie kierował działalnością spółki i ponosił jej koszty, a podział gospodarstwa na spółki miał na celu uzyskanie nienależnych korzyści finansowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Firmy F spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.
Firma F sp. z o. o. (zw. Również dalej: stroną, skarżącą, Spółką, Firmą) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zw. dalej: Dyrektorem OR ARiMR, organem II instancji, organem odwoławczym) z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (zw. dalej: Kierownikiem BP ARiMR, organem I instancji) z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] wydaną w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny;
W dniu 15 maja 2013 r. do BP ARiMR wpłynął wniosek Firmy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (zwanej dalej płatnością PRŚ) - na 2013 r.
w którym zadeklarowano do płatności PRŚ – pakiet 1 rolnictwo zrównoważone - działki rolne o łącznej powierzchni 177,68 ha.
W toku postępowania organ I instancji włączył postanowieniem do akt sprawy szereg dokumentów, pozyskanych od strony, w tym: umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawartą pomiędzy J.F. a Firmą F1 sp. z o.o., umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] kwietnia 2013r. zawartą pomiędzy J.F., a Firmą F sp. z o. o. wraz z aneksem z dnia [...] października 2013 r., umowę o współpracy z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawartą pomiędzy Firmą F J.F., a Firmą F sp. z o. o., umowę [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. zawartą pomiędzy Firmą F A.F., a Firmą F sp. z o. o., umowę [...] z dnia [...] lipca 2013 r. zawartą pomiędzy Firmą F A.F., a Firmą F. sp. z o. o., rejestr działalności rolnośrodowiskowej, plan działalności rolnośrodowiskowej, umową dzierżawy z dnia [...] marca 2014r. pomiędzy ANR, a Firmą wraz z umową ustanowienia kaucji oraz protokołem z przekazania przedmiotu dzierżawy dot. działki ewidencyjnej [...] (województwo [...]), umową dzierżawy z dnia [...] marca 2014 r. pomiędzy ANR, a Firmą wraz z umową ustanowienia kaucji oraz protokołem
z przekazania przedmiotu dzierżawy dot. działki ewidencyjnej [...] (województwo [...]).
Nadto, w dniu [...].04.2014 r. J.F., reprezentujący Spółkę został przesłuchany w charakterze strony. Wskazał m.in., że spółki powstały ze względu na fakt, że ukierunkowane są na jedną działalność, a sam J.F. nie mógłby realizować celów. Strona dodała, że skala przedsięwzięć nie pozwoliłaby na realizację celów w jednym gospodarstwie oraz oświadczyła, że decyzje w sprawie zasiewów, zabiegów agrotechnicznych podejmuje osobiście będąc osobą decyzyjną, a drugi wspólnik tj. A.F. zajmuje się sprawami księgowymi.
Z uwagi na zmanię siedziby Spółki z [...] na [...] właściwym organem do rozpoznania wniosku stał się Kierownik BP ARiMR. Organ ten poddał wniosek Firmy kontroli administracyjnej prowadzonej w myśl art. 11 ust. 1-5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L25 z 28.01.2011 r., str. 8) – zw. dalej: Rozporządzeniem 65/2011. ,
W jej wyniku Kierownik BP ARiMR stwierdził, że brak jest przesłanek by uznać, że Spółka jest jednostką samodzielnie prowadzącą działalność rolniczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ uznał, że strona nie jest spółką prowadzącą działalność samodzielnie, ale została utworzona wyłącznie w celu sztucznego podziału jednego gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu J.F., który to w rzeczywistości sam decydował o pracach wykonywanych w Firmie oraz sam ponosił koszty związane z jej funkcjonowaniem. Grunty rolne zgłaszane przez skarżącą są zarządzane przez tą samą osobę – J.F., a grunty zgłaszane do płatności PRŚ przez J.F. oraz spółki, w których J.F. jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Dokonując analizy powiązań podmiotów, w których J.F. jest wspólnikiem, zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów Kierownik BP ARiMR uznał, że to nie odrębna – niniejsza Firma, a J.F. prowadził działalność rolniczą. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To J.F. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną a więc był w ocenie Kierownika BP ARiMR posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane
w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. Przedmiotowa Firma nie jest odrębnym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym, nie posiada własnego sprzętu i nie ponosiła kosztów związanych z deklarowanymi gruntami. W odniesieniu do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego organ I instancji przyjął, że Firma jest jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne, będące częścią jednostek produkcyjnych zarządzanych przez J.F., a została zarejestrowana i wnioskuje o płatności z dwóch powodów tj. aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz by uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia powierzchni.
Kierownik BP ARiMR ustalił też, że Firma nie jest producentem rolnym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86), jak również nie była posiadaczem - w rozumieniu
§ 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) - deklarowanych do płatności na 2013 r. gruntów.
W następstwie poczynionych ustaleń Kierownik BP ARiMR uznał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011, w myśl którego nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Ostatecznie, poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. odmawiającej stronie przyznania na rok 2013 płatności rolnośrodowiskowej. W motywach wskazał, że przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 oraz art. 4
ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.
w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L
z dnia 23 grudnia 1995 r.), w myśl którego działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie. Zarzuciła - naruszenie § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.), art. 3
pkt 3 Ustawy z dnia 18 grudnia. 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012. 86), poprzez błędne uznanie, że "producentem rolnym", któremu przysługuje płatność PRS w rozumieniu tej ustawy jest grupa osób fizycznych i prawnych tj. J.F., skarżąca oraz Firma F1 sp. z o. o., a nie każdy z tych podmiotów oddzielnie, jako odrębna osoba fizyczna i prawna, art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, art. 6 i 7 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w sprawie i w konsekwencji uznanie, że Firma i Firma F sp. z o.o. zostały założone wyłącznie w celu uzyskania wnioskowanych płatności, a zatem sprzecznie z wyżej przytoczonym art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskodawcy płatności zgodnie
z wnioskiem lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Dyrektor OR ARiMR po przeanalizowaniu całości dokumentacji zgromadzonej
w sprawie wniosku spółki uznał, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa i orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał ją w mocy.
W pierwszej kolejności omówił przepisy prawa krajowego oraz wspólnotowego stanowiące o zasadach przyznawania płatności w odniesieniu do wniosków składanych w 2013 r., zawarte w: ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 173) – zw. dalej Ustawą PROW, Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia. 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) – zw. dalej Rozporządzeniem PRŚ, Ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 86) - zwanej dalej Ustawą EP, Rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009, Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12.2009 r., L 329/1) – zw. dalej Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1200/2009, Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14) – zw. dalej Rozporządzeniem Parlamentu nr 1166/2008, Rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia
18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Odnosząc się następnie do stanu sprawy, organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie zawarty w odwołaniu wniosek przeprowadził dowód w postać przesłuchania świadka – Z.N., który kierował "bieżącą działalnością strony. Ponadto przesłuchał w charakterze strony J.F. - Prezesa Zarządu Spółki.
Świadek w dniu [...] marca 2015 r. zeznał, że jest dyrektorem finansowym w Firmie F J.F. a w spółkach Firma F sp. z o. o. oraz Firma F1 sp. z o. o. działa na podstawie pełnomocnictw. Właścicielem obu spółek są J.F. i A.F.. Jeżeli chodzi o przychody, Spółka oprócz działalności rolniczej zajmuję się m.in. produkcją i dystrybucją materiału siewnego, szeroko rozumiany handel zbożem, wynajem powierzchni magazynowych i wynajmem środków transportu. Z kolei Spółka F1 sp. z o. o. zajmuje się tylko produkcją rolną. Struktura organizacyjna obu spółek została tak opracowana, że konkretnym pracownikom przypisano obszary odpowiedzialności tzn. jest osoba od realizacji działalności rolniczej, finansowej, obrotu towarowego. Każda z tych osób posiada stosowne pełnomocnictwa w zakresie odpowiedzialności merytorycznej w odpowiednich obszarach. Świadek wskazał, że prace w gospodarstwach były prowadzone przez kilka podmiotów. Decyzje o zasiewach pracach polowych są podejmowane przez J.F. w porozumieniu z pracownikami merytorycznymi firmy m.in. P.P. i J.F.. Podlegają one następnie realizacji i nadzorowi pracowników merytorycznych mających w/w obowiązki w swoich zakresach odpowiedzialności. Natomiast prace były zlecane różnym podmiotom. Jednocześnie spółki - skarżąca oraz Firma F1 sp. z o. o. korzystały z zasobów Firmy F J.F.. Na wszystkie usługi spółki posiadają rachunki i faktury. Nadto świadek wskazał, że materiał siewny stosowany w gospodarstwie kupowany był od firm zewnętrznych i od Firmy F J.F., a nadzór nad realizacją zleconych usług sprawował P.P.. Natomiast J.F. jako właściciel i prezes ma decydujące znaczenie i on właściwie decyduje o obszarze i kierunkach działania spółek przy pomocy doradców pracowników spółek. Świadek zeznał również, że spółki prawa handlowego poprzez ich formę prawną stanowią solidniejszą formę działalności i stanowią lepsze rozwiązanie w zakresie funkcjonowania na rynku. Przyjęcie formy działalności w formie spółek z o. o. jest uzasadnione ze względów ekonomicznych i formalnych. Pozwoliło to także na wdrożenie lepszych form nadzoru i realizacji działalności handlowej. Plony były własnością spółek z przeznaczeniem na bezpośrednią sprzedaż lub przetworzenie np. na materiał siewny. Nakłady na koszty produkcji w gospodarstwie t spółek ponosiła każda z tych spółek. Są one na własnym rozrachunku. Mają kredyty na swoje funkcjonowanie w szczególności na zakup gruntów rolnych. Generalnie każda ze spółek prowadzi, i będzie prowadziła odrębną działalność rolniczą powiększając swoje zasoby w trybie odrębnych zakupów gruntów rolnych. Tym samym prowadzona jest polityka rozwoju poprzez powiększanie areału zasobów gospodarstw. Świadek wskazał też, że nie jest ekspertem w zakresie celów działań związanych z płatnościami z ARiMR, ale spółki korzystają w tym zakresie z pomocy doradcy rolno środowiskowego – A.Ż.. Do akt dołączył: umowę na prowadzenie usług księgowych - spółka F sp. z o.o. - 2 szt., umowę na prowadzenie usług księgowych - spółka F1 sp. z o.o. - 2 szt., faktury - 47 szt., zaświadczenie z Banku [...] o przyznaniu limitu na finansowanie zakupów gruntów rolnych (F sp. z o.o.), zaświadczenie z Banku [...] o przyznaniu limitu na finansowanie zakupów gruntów rolnych (F1 sp. z o.o.).
Z kolei, Prezes Zarządu Firmy w dniu [...] marca 2015 r. zeznał, że w spółkach: skarżącej i Firma F1 sp. z o. o. pełni funkcję Prezesa Zarządu. Jednocześnie posiada około 50% udziałów w każdej z nich. Gospodarstwa spółek prowadzone są na rzecz, w imieniu oraz na ryzyko spółek jako samodzielnych podmiotów. Grunty będące w posiadaniu spółek były dzierżawione, prace spółki realizują częściowo swoimi zasobami, a częściowo zlecają. O wyborze podmiotów przeprowadzających prace decydował kierownik gospodarstwa w konsultacji z zarządem. Prezes ponadto zeznał, że w części prace wykonywała jego firma, w części firma żony, z którą ma rozdzielność majątkową. O pozostałych podmiotach nie posiada wiedzy. Nadzór z ramienia spółek nad właściwą realizacja zleconych usług wykonywał zarząd i kierownik gospodarstwa oraz doradca rolnośrodowiskowy. Firmom wykonującym usługi były stawiane uwarunkowania, z których wynikało, że prace będą realizowane zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, czyli zgodnie z programem rolnośrodowiskowym. Ponadto wskazał, że Firma F J.F. oraz Firma F A.F. zajmowały się wykonywaniem usług na działkach rolnych spółek Firma F sp. z o. o. oraz Firma F1 sp. z o. o. w części objętej umowami. W zakresie celów działań ONW, Płatności Bezpośredniej i Programu Rolnośrodowiskowego zeznał, że orientuje się w nich częściowo tzn. chodzi o utrzymanie gleby w dobrej kulturze rolnej. W programie rolnośrodowiskowym dochodził jeszcze warunek zachowania przynajmniej 3 upraw (rolnictwo zrównoważone), ale działalność rolnicza gospodarstw spółek prowadzona jest zgodnie z celami działań.
Dyrektor OR ARiMR w wyniku oceny całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, że Firma nie prowadziła działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, jak również nie była faktycznym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 gruntów rolnych..
W związku z powyższym, Dyrektor OR ARiMR zgodził się z Kierownikiem BP ARiMR że Firma stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności.
W jego ocenie potwierdzeniem powyższego są następujące fakty:
Firma zawiązana została w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez wspólników będących małżeństwem: J.F. i A.F.. W dniu [...] kwietnia 2013 r. oprócz Firmy utworzona została również Firma F1 sp. z o. o. Wspólnikami w tej spółce są te same osoby, które utworzyły Firmę F sp. z o. o. tj. A.F. oraz J.F. (prezes zarządu). Spółka grunty rolne zadeklarowane do płatności na rok 2013 wydzierżawiała od osoby fizycznej – J.F., który w roku 2009 zgłosił do płatności łącznie 19,79 ha gruntów rolnych. W latach kolejnych J.F. (jako osoba fizyczna), zgłaszał do płatności odpowiednio: rok 2010 - 171,20 ha, rok 2011 - 169,97 ha, rok 2012 - 386,99 ha, rok 2013 – 166,19ha, rok 2014 - 114,98 ha. Organ podkreślił, że Firma wydzierżawiała w dniu [...] kwietnia 2013r. od J.F. grunty rolne zlokalizowane na 23 działkach ewidencyjnych, z których do płatności PRŚ zgłoszono działki rolne o łącznej powierzchni 176,84 ha. Z kolei Firma F1 sp. z o. o. do płatności PRŚ na rok 2013 zgłosiła 8 działek ewidencyjnych, które wydzierżawiała w dniu [...] kwietnia 2013 r. od J.F.. Łączna powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do płatności PRŚ na rok 2013 przez F1 sp. z o. o. wyniosła 217,88 ha. Z systemu, o którym mowa w Ustawie EP wszystkie działki, które do płatności na rok 2013 zadeklarowała Firma F1 sp. z o. o. były zgłoszone do płatności tylko jeden raz tj. w roku 2012, a osobą wnioskującą o płatności w roku 2012 (łącznie zgłoszonych 386,99 ha) był J.F..
Według organu, jak wynika z powyższych ustaleń utworzone spółki powiązane są ze sobą osobowo, jak i rodzinnie przez J.F. oraz A.F., których decyzyjność jest nieograniczona. Firmę F sp. z o. o. reprezentuje i występuje w ich imieniu ta sama osoba albowiem prezesem zarządu (podobnie zresztą jak w przypadku F1 sp. z o. o.) jest J.F., który na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2013 r. oddał do dyspozycji działki gruntu rolnego na rzecz Firmy, czyli innymi słowy wydzierżawił działki "sam sobie" sam je użytkował, co zostanie potwierdzone w dalszej części niniejszej decyzji. Organ wskazał też, ze w/w podmioty posiadają ten sam adres siedziby tj. ul. [...]. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2013 t. tj. w dniu zawiązywania spółek zarówno skarżąca, jak i Firma F1 sp. z o.o., posiadały adres: ul. [...], który odpowiada adresowi zamieszkania J.F.. Co więcej, J.F., jak wynika z danych GUS jest właścicielem Firmy F J.F. z siedzibą główną w [...] tj. miejscu, w którym siedzibę miała początkowo zarówno Firma F sp. z o. o., jak i Firma F1 sp. z o. o. Z danych tych wynika też, ze w przedmiotowym miejscu siedzibę ma również Firma F A.F. tj. działalność gospodarcza małżonki J.F.. Tym samym wskazać należy, że małżeństwo J. i A.F., jednocześnie wspólnicy w Firmie oraz Firmie F1 sp. z o. o., tworzą spójną strukturę powiązanych ze sobą osobowo jednostek, funkcjonujących w jednym obszarze.
Zdaniem organu odwoławczego, w omawianej sprawie osobą czerpiącą korzyści
z ewentualnego otrzymania dopłat byłby osobiście J.F., a nie Spółka, która jest jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące częścią jednostek produkcyjnych zarządzanych przez J.F..
Podkreślił, że ustalenia te potwierdził J.F. w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. gdzie oświadczył, że spółka nie posiada własnego sprzętu rolniczego, a zabiegi agrotechniczne zostały wykonane przez zewnętrzne podmioty. Do w/w pisma reprezentujący Firmę J.F. dołączył szereg dokumentów, z których wynika, że czynności na gruntach rolnych deklarowanych do płatności przez Firmę prowadzone były przez podmioty oraz osoby powiązane z J.F..
Stwierdził też, że analiza dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (umowy, faktury) prowadzi wprost do konkluzji, że J.F. i A.F. osobiście podpisywali dokumenty dotyczące transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi z ich osobami, jak również zlecali swoim firmom wzajemnie wykonanie usług.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę na fakt, że podatek rolny za grunty deklarowane do płatności na rok 2013 przez Firmę opłacała osoba fizyczna tj. J.F.. Tym samym uznać należało, że J.F. jako osoba fizyczna finansował działalność w/w spółki, co z kolei świadczy o tym, że spółka nie ponosiła kosztów.
Wskazał też, że J.F. w protokole z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyjaśnił, ze Firma (jak również Firma F1 sp. z o. o.) nie zatrudniają pracowników, co jednoznacznie wskazuje na fakt nieograniczonej decyzyjności J.F. w zakresie działalności Firmy.
Organ podkreślił też, że J.F. zeznając w dniu [...] czerwca 2013 r. wskazał m.in., że "podzielił grunty na spółki tak było rozsądnie dzieląc na 3 będzie miał wyższe płatności", jak również że "połowa rolników tak robi by uzyskać wyższe płatności i to nie jest szkoda gdyż co nie jest zabronione jest dozwolone". To zdaniem organu potwierdza, jaki miał cel J.F. dzieląc posiadane grunty rolne, a cel ten, w świetle zeznań, ukierunkowany jest na obejście obowiązujących przepisów prawa.
Dyrektor OR ARiMR stwierdził też, że zeznania złożone w trakcie postępowania odwoławczego przez Z.N. oraz J.F. wskazują na fakt działania obu w/w spółek zgodnie z Kodeksem spółek handlowych jednak jednocześnie przesłuchiwane osoby nie wskazały przeciwdowodów mogących świadczyć o tym, że J.F. nie podzielił sztucznie gruntów rolnych w celu zwielokrotnienia wysokości dopłat do gruntów rolnych.
Organ II instancji przeprowadził też odpowiednie wyliczenia, których celem było wykazanie korzyści, jakie osiągnąłby J.F. w związku z faktem utworzenia dwóch spółek i przekazania im gruntów będących w faktycznym posiadaniu i użytkowanych przez niego - w roku 2013 w przypadku płatności PRŚ (jak również innych programów pomocowych).
W przypadku płatności PRŚ zastosowanie mają m.in. przepisy § 20 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ, w myśl którego płatność PRŚ w pakiecie 1 - rolnictwo zrównoważone jest udzielana w wysokości: 100% stawki podstawowej - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 50% stawki podstawowej za powierzchnię powyżej 100,01 do 200 ha; 10% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 200 ha. Ponadto w przypadku podziału gospodarstwa na mniejsze nie będzie miał zastosowanie art. 16 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, w myśl którego do celów stosowania niniejszego artykułu obszary zadeklarowane przez beneficjenta, które otrzymują tę samą stawkę pomocy w ramach określonego środka obszarowego, uznaje się za tworzące jedną grupę upraw. W przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się jednak średnią tych kwot w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych.
J.F., jako osoba fizyczna w 2013 roku zgłosił do płatności PRŚ w pakiecie 1 - rolnictwo zrównoważone 167,49 ha. Z kolei w imieniu Firma F1 sp. z o. o. zgłosił do płatności PRŚ w w/w pakiecie działki rolne o łącznym obszarze 217,88 ha, a w imieniu skarżącej zgłosił do płatności PRŚ we wskazanym pakiecie działki rolne o łącznej powierzchni 176,84 ha. Tak więc, suma powierzchni gruntów rolnych zgłoszonych roku 2013 do płatności PRŚ - rolnictwo zrównoważone - to 562,21 ha
Zatem, przypadku gdy J.F. wystąpiłby o przyznanie płatności PRŚ w pakiecie 1 - rolnictwo zrównoważone - w roku 2013 do powierzchni 562,21ha, łączna kwota płatności PRS, w pakiecie 1, w przypadku wystąpienia o płatności przez osobę J.F. wyniosłaby 67 039,56 zł.
Natomiast dzieląc posiadany areał gruntów rolnych J.F. i powiązane z nim podmioty tj. skarżąca oraz Firma F1 sp. z o. o. do płatności PRŚ na rok 2013 w pakiecie 1 - rolnictwo zrównoważone - zgłosiły odpowiednio: 167,49 ha, 176,84 ha oraz 217,88 ha. Tym samym kwota przyznanych J.F. płatności PRŚ w pakiecie 1 mogłaby ulec znaczącemu zwiększeniu tj.: J.F. - 12 148,20 zł., Firma F1 sp. z o. o.- 643,68 zł., Spółka - 13 831,20 zł. Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że w przypadku wystąpienia jednego podmiotu (J.F.) o przyznanie płatności PRŚ - pakiet 1 - na rok 2013 kwota wysokość pomocy finansowej wyniosłaby 67039,56 zł. Natomiast podział gospodarstwa na trzy odrębne podmioty spowodował, że J.F. przysługiwałyby płatności PRŚ w pakiecie 1 w łącznej wysokości 152 623,08 zł tj. w wysokości większej o 85 583,52 zł niż przed podziałem gospodarstwa.
Tożsamej analizy organ dokonał w odniesieniu do płatności ONW, JPO, UPO.
Tak odnośnie ONW wykazał, że w przypadku wystąpienia jednego podmiotu (J.F.) o przyznanie tej płatności na rok 2013 kwota wysokość pomocy finansowej wyniosłaby 22 375,00 zł. Natomiast podział gospodarstwa na trzy odrębne podmioty spowodował, że J.F. przysługiwałyby płatności ONW w łącznej wysokości 41 385,69 zł tj. w wysokości większej o 19 010,00 zł niż przed podziałem gospodarstwa.
Z kolei, w przypadku pozostałych w/w płatności stwierdził, że w przypadku wystąpienia jednego podmiotu (J.F.) o dopłaty w roku 2013 kwota płatności wyniosłaby łącznie 474 807,92 zł (454 503,85 zł - płatność JPO oraz 20 304,07 zł - płatność UPO). Natomiast podział gospodarstwa na trzy odrębne podmioty poprzez multiplikowanie spowodował, że J.F. przysługiwałyby płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości większej o 4 602,46 zł niż po podziale gospodarstwa.
Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle uregulowań prawnych związanych
z warunkami przyznawania płatności ONW oraz płatności PRŚ J.F. nie mógłby indywidualnie uzyskać płatności ONW ponad przysługujący limit 300 hektarów oraz płatności PRŚ ponad wielkość obszarów wynikających z § 20 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ, a w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pomoc finansowa byłaby niższa ze względu na modulację płatności oraz zastosowanie współczynnika korygującego. Tym samym zawiązywanie przez J.F. dwóch spółek i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze podmioty musi zostać uznane za działanie nie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników. Przedstawione w decyzji wyliczenia jednoznacznie wykazują, że utworzenie dwóch spółek powoduje, że J.F. otrzymałby płatności w dużo większych kwotach niż faktycznie przysługujące.
Zdaniem organu odwoławczego za tezą o sztucznym podziale gospodarstwa J.F. przemawia również fakt, że działki deklarowane do płatności przez poszczególne spółki oraz osobę fizyczną nie stanowią gruntów oddalonych od siebie w znacznej odległości, co przemawiałoby za koniecznością optymalizacji w zarządzaniu samodzielnymi jednostkami pod względem położenia geograficznego. Wskazać bowiem należy, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że działki deklarowane do płatności na rok 2013 przez w/w podmioty położone są wprawdzie na terenie trzech przylegających do siebie powiatów ([...]), jednakże obręby ewidencyjne, w granicach których znajdują się deklarowane do płatności działki rolne, zlokalizowane są w niewielkiej odległości od [...], gdzie siedzibę mają Spółka oraz Firma F1 sp. z o. o. Tym samym nie stanowią gruntów oddalonych od siebie w znacznej odległości co mogłoby przemawiać za sensownością utworzenia w/w spółek.
W ocenie Dyrektora OR ARiMR w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznać należało, że grunty rolne będące w posiadaniu J.F. były swobodnie przekazywane pomiędzy nim, a spółkami, w których wyżej wymieniony pełni rolę zarządczą. Przeniesienia posiadania w/w działek mają charakter pozorny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW oraz PRŚ przez spółki, których prezesem zarządu i wspólnikiem jest J.F..
Tym samym, w niniejszej sprawie stwierdzono stworzenie sztucznych warunków przez beneficjenta, a celem działań J.F. było zwielokrotnienie wysokości przyznanych środków finansowych. Strona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów pozwalających uznać, że działania Firmy były prowadzone na własny rachunek, a spółka stanowiła odrębny podmiot wykonujący działalność na swoich gruntach. Wszelkie działania w Firmie nadzorowane były przez J.F., który kierował całością czynności prowadzonych na gruntach będących w jego posiadaniu, a które to zostały w sposób sztuczny rozdysponowane pomiędzy spółki z o. o. Ponadto, zlecenia na wykonanie prac otrzymywała Firma F A.F. tj. firma małżonki. Przedstawione w decyzji okoliczności związane ze sposobem funkcjonowania Firmy F sp. z o. o. świadczą o zamierzonej koordynacji pomiędzy osobami fizycznymi i prawnymi powiązanymi z osobą J.F., a celem przedmiotowej koordynacji i działań jest zwielokrotnienie sum płatności możliwych do uzyskania z tytułu prowadzenia działalności rolniczej przez J.F.. W ocenie Dyrektora OR ARiMR działania J.F. są przejawem sztucznego kreowania okoliczności uzasadniających stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową, a zatem należy wykluczyć Firmę z możliwości skorzystania z pomocy finansowej finansowanej ze środków UE oraz środków krajowych, a wypłacanych przez ARiMR.
Organ podkreślił też, że podobnie jak Kierownik BP ARiMR, nie kwestionuje powołania spółek w celu osiągnięcia większych zdolności kredytowych, jak i inwestycyjnych, na co zwracała uwagę strona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.
Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że pod względem handlowym
i ekonomicznym spółki powiązane z osobą J.F. skutecznie działają na rynku i w tym zakresie nie można odmówić im prawa do funkcjonowania jednakże w toku prowadzonego postępowania ustalono, że Spółka nie ponosiła żadnych kosztów związanych z działalnością rolniczą, "multiplikowanie" spółek w niniejszym przypadku nie stanowi uzasadnionych okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej,
a jest tylko przejawem działania nastawionego na uzyskanie pomocy (płatności)
w wyższej niż dopuszczalna kwocie, co zostało udowodnione w niniejszej sprawie
w oparciu o wskazane powyżej przepisy prawa regulujące cel, zasady oraz warunki przyznawania wsparcia finansowego.
Ostatecznie Dyrektor OR ARiMR, w świetle ustalonego stanu faktycznego stwierdził, że Firma nie spełnia wskazanych w niniejszej decyzji definicji rolnika, gospodarstwa rolnego, a więc nie spełnia wymogów określonych w art. 3 pkt 3 Ustawy EP oraz nie prowadziła samodzielnie działalności rolniczej. W związku z tym faktem nie wypełnia obecnie obowiązujących w tym względzie przepisów art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008, które definiują gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną
w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Tym samym, nie spełnia warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ. Ustalenia w powyższym zakresie skutkują zastosowaniem art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.), w myśl którego działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków
w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. To zaś przekłada się na zastosowanie art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, zgodnie z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Dlatego też w ocenie Dyrektora OR ARiMR nie można mówić o Spółce, że jest odrębnym podmiotem, działającym we własnym imieniu i na własny rachunek, wykonującym działalność rolniczą, skoro zarządzanie odbywa się przez te same osoby, a spółka jest technicznie i ekonomicznie uzależniona od podmiotów wcześniej będących w posiadaniu gruntów rolnych. Tym samym Firma nie stanowi odrębnego, samodzielnego gospodarstwa.
Ostatecznie, Dyrektor OR ARiMR uznał decyzję organu I instancji za zgodną
z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
- § 2 Rozporządzenia PRŚ, poprzez błędne uznanie, że "rolnikiem", któremu przysługuje płatność rolnośrodowiskową w rozumieniu tego rozporządzenia jest grupa osób fizycznych i prawnych tj. J.F., Firma F sp. z o.o. oraz Firma F1 sp. z o.o., a nie każdy z tych podmiotów oddzielnie, jako odrębna osoba fizyczna i prawna,,
- art. 3 pkt 3 Ustawy EP, poprzez błędne uznanie, że "producentem rolnym" któremu przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w rozumieniu tej ustawy jest grupa osób fizycznych i prawnych, tj. J.F., Firma F sp. z o.o. oraz Firma F1 sp. z o.o., a nie każdy z tych podmiotów oddzielnie, jako odrębna osoba fizyczna i prawna,
- art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.
2011.25.8 z późn. zm.), poprzez jego zastosowanie i uznanie, że wnioskodawcy nie należy się jakakolwiek płatność rolnośrodowiskowa z uwagi na fakt, że spółka sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami tego systemu wsparcia.
- § 2 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ, poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, że Spółka nie jest posiadaczem w rozumieniu przepisów k.c. gruntów, do których ubiega się o płatność, pomimo iż grunty te były użytkowane przez spółkę na podstawie umów dzierżawy.
W konkluzji strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu
I instancji, przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania
i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniosła, że Spółka i Firma F1 sp. z o.o. są odrębnymi od J.F. podmiotami pod względem prawnym. Podmioty te prowadzą odrębną i różną od siebie działalność rolniczą. Zawierają umowy między sobą ale także z innymi podmiotami. Prowadzą odrębną rachunkowość, na własne ryzyko rachunek zaciągają zobowiązania kredytowe. Dopłaty te przelane zostałyby na rachunki każdej z firm osobno a nie na rachunek J.F.. Podział dużego gospodarstwa na mniejsze części jest dopuszczalny, jeżeli jest to rzeczywisty podział - a tak jest w niniejszej sprawie. Nie można każdorazowo kwestionować odrębności osób fizycznych od osób prawnych, w których te osoby mają większość udziałów.
J.F. i Firma odrębne pod względem prawnym podmioty. Zawarte pomiędzy nimi umowy nie są umowami zawartymi "ze samym sobą". Firma posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności na podstawie umowy dzierżawy a to umożliwia spółce władanie gruntami jako posiadaczowi zależnemu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia. Zagadnienie "sztucznego stworzenia warunków" rozważył Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-434/12.
J.F. dokonał sztucznego podziału swojego gospodarstwa rolnego, tworząc spółki faktycznie zarządzane przez niego, a formalnie występujące o dopłaty jako odrębni producenci rolni. Takim podmiotem jest Spółka i Firma F1 Sp. z o.o. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że strona posiadała grunty rolne w rozumieniu § 2 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ i prowadziła na nich działalność rolniczą we własnym imieniu. Działanie obu spółek oraz J.F. zmierzało do obejścia stosowania § 20 Rozporządzenia PRŚ.
W konsekwencji powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo odmówił spółce Firma F Sp. z o.o. przyznania płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w zw. z § 2 ust. 1 § 20 Rozporządzenia PRŚ.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. skarżąca polemizując
z argumentami zawartymi w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymała dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności, z racji przedmiotu sprawy, która legła przed sądem, należy odnieść się do norm prawnych mających w sprawie zastosowanie.
Warunki przyznania płatności na lata 2007-2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku.
Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1,
z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. /
Ponadto zgodnie z § 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013:
1. W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 8 płatność rolnośrodowiskową jest przyznawana w wysokości:
1) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 10 ha;
2) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 10 ha do 20 ha.
2. W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskową jest przyznawana w wysokości:
1) w przypadku wariantu pierwszego i drugiego:
a) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 20 ha,
b) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 20 do 30 ha;
2) w przypadku wariantu piątego i szóstego:
a) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 15 ha,
b) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 15 do 30 ha.
Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest m.in. sprawdzenie w trakcie postępowania wyjaśniającego, czy strona spełnia powyższe warunki do przyznania płatności. Dopiero łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania do przyznania płatności.
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r., w art. 3 pkt 3 definiuje producenta rolnego jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, tj. osobą fizyczną lub prawną lub grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą, lub będącą posiadaczem zwierzęcia, zaś gospodarstwo rolne jako wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, tj. wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
Ponadto, zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. U. UE L z dnia 1 grudnia 2008 r.) gospodarstwo rolne lub gospodarstwo oznacza wyodrębniona jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku 1 na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.
Istotnym jest, a co również podkreślały organy w swoich rozstrzygnięciach, organ nadający numer ewidencyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co do prawdziwości okoliczności posiadania gospodarstwa rolnego.
Tym samym, nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, że jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Niemniej jednak, uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to, czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.
Celem systemu wsparcia jest finansowe wspieranie rolników, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne.
Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, brzmienia właściwych przepisów prawa, że decyzje nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu, organy obydwu instancji zebrały kompletny materiał dowodowy.
Na podstawie tak zgromadzonego materiału poczyniono prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez J.F. warunków do uzyskania korzyści finansowej. Jest to w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i zmierzało do ominięcia przepisów tego prawa.
W toku postepowania wykazano, ze J.F. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego i prowadzi działalność w ramach tego gospodarstwa w sposób zorganizowany i ciągły. Osobiście kierował i decydował w 2013 roku o całości działań dotyczących rodzajów produkcji, upraw i usług, których celem był określony skutek gospodarczy tej działalności.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy nie negowały jego prawa do podejmowania decyzji dotyczących tworzenia odrębnych podmiotów. Zarówno Dyrektor OR ARiMR jak i Kierownik BP ARiMR podnosili, że owa racjonalizacja działań
i organizacji w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest uprawniona. Wątpliwości budzi cel - jeżeli zmierza ona do obejścia prawa aby - w tym przypadku - uzyskać dopłaty.
Z wyjaśnień J.F. złożonych w czerwcu 2013 roku jednoznacznie wynika w jakim celu dokonał "podziału gruntu na spółki". Spółki te utworzone zostały w celu podzielenia łącznie posiadanego areału ziemi na mniejsze gospodarstwa" celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej. Według kryteriów wielkości gospodarstw i zasady, że płatność uzależniona jest od wielkości gospodarstwa a maleje wraz z jego wzrostem.
Organy obydwu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów § 2 i § 2 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ. W trakcie postępowania prawidłowo ustalono, że rolnikiem, któremu przysługuje płatność rolnośrodowiskowa jest J.F., a nie grupa osób fizycznych i prawnych - jak wywodzi skarżący.
Jak wskazano wyżej, wynika to z całości zebranych dowodów, także z przesłuchania J.F. i świadka – Z.N. przeprowadzonego przez organ II instancji.
W trakcie postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność samodzielności i faktycznej odrębności gospodarstw rolnych prowadzonych przez każdy z podmiotów. Przedstawiono jedynie umowy, które nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że podmioty te były w zakresie gospodarki rolnej samodzielne. Samodzielności przeczą natomiast powiązania personalne. Analiza tych powiązań prowadzi do jednoznacznego wniosku, że całością działań we wszystkich podmiotach i w zakresie osobistej działalności kierował i decydował J.F..
Zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji podmiotów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jest chybiony. Przepis ten nie został naruszony albowiem
w decyzji nie negowano faktów rejestracji. Zagadnienia wynikające z przepisu tej ustawy są poza zakresem postępowania w sprawie.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, co do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Prawidłowo uznano, że Firma utworzona została w celu sztucznego zmniejszenia powierzchni gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu J.F., aby uzyskać dopłaty.
Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-434/12 wypowiedział się co do treści pojęcia "sztucznego stworzenia warunków". Wskazał, że należy zbadać, czy wystąpił
w działaniu element obiektywny - formalne poszanowanie przesłanek zawartych
w regulacji prawnej ale brak jest osiągnięcia celu realizowanego przez te regulacje; oraz czy istnieje element subiektywny - wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań UE przez sztuczne stworzenie wymaganych do takiego uzyskania przesłanek. Obydwie te przesłanki wystąpiły w działalności skarżącej. Tworząc sztucznie, ale formalnie zgodnie z prawem nowe podmioty, J.F. zmierzał do uzyskania korzyści wynikających z prawa do dopłat dla gospodarstw o mniejszej powierzchni. Zgłoszenie wniosku przez skarżącą Spółkę było realizacją tak założonego wcześniej celu.
J.F. zawierając umowę dzierżawy ze Spółką Firmą F Sp.z o.o. nie zważał na okoliczności, że część gruntów użytkował bez podstawy prawnej. Prawdą jest, że ten kto faktycznie włada gruntem i prowadzi na nim gospodarkę rolną jest uprawniony do uzyskania (po spełnieniu jeszcze innych warunków) opłaty rolnośrodowiskowej. Brak natomiast podstaw do uznania, że zgodne z celem wynikającym ze wskazanych wyżej przepisów było wydzierżawienie przez taką osobę gruntów innemu podmiotowi, aby uzyskać faktycznie nienależną korzyść.
Dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie jest istotne w jaki sposób faktycznie czerpałby korzyści z uzyskanych przez Spółkę dopłat J.F.. Problem dotyczący ewentualnego przepływu środków pomiędzy podmiotami należącymi w istocie do niego nie stanowi dowodu na okoliczność faktycznej odrębności skarżącej.
Mając na względzie wyżej przytoczone okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło