II SA/Go 619/12
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-09-20
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Zwolnienia od opłat sądowych stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich ponoszenia i mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru na współobywateli. Przyznany zakres zwolnienia musi być wystarczający dla ochrony praw skarżącej.Stan faktyczny
Strona skarżąca K.K. złożyła wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oddalił ten wniosek. Strona złożyła sprzeciw, podnosząc, że otrzymywana renta nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb, jest osobą samotną i choruje na nowotwór. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2012r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. oddalił wniosek K.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] września 2012r. K.K. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podniosła, iż otrzymywana przez nią renta w wysokości 857 zł nie wystarcza nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb, w tym na zapłatę czynszu. Podniosła także, iż jest osobą samotną, borykającą się z chorobą nowotworową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym miejscu podkreślić przede wszystkim należy, iż opłaty sądowe, do których zalicza się wpis sądowy od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Wymaga nadto podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenia lub pozbawienie prawa do sądu (H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że K.K. otrzymuje rentę w wysokości 857 zł netto, posiada 1/3 działu w nieruchomości rolnej o pow. 7,48 ha, 50 udziałów w "L" Sp. z o.o., zaś z jej oświadczenia wynika, iż na dzień [...] czerwca 2012r. posiadała zasoby pieniężne w wysokości 3.500 zł. Oceniając sytuację majątkową K.K. Sąd nie mógł jednak tracić z pola widzenia, iż wnioskująca posiada zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej, wynoszące na dzień [...] września 2012r. 1.731,60 zł.
Z uwagi na powyższe, Sąd za uzasadnione uznał zwolnienie K.K. od kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Sąd uznał, iż na obecnym etapie postępowania przyznany zakres zwolnienia jest wystarczający dla ochrony praw skarżącej.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło