II SA/Go 62/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Międzynarodowy Transport O sp.j. E.M., M.M. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę - 2 - Sygn. akt II SA/Go 62/06 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku " O " Sp. J. E.M., M.M. Międzynarodowy Transport o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 2.880,00 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzja została wydana na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 17 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, oraz art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2003r. Nr [...]. W jej uzasadnieniu podał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została wydana w oparciu o dokonane pomiary nacisku osi i masy całkowitej pojazdu, zawarte w protokole kontroli nr [...], które wykonano stacjonarną wagą określoną w pkt 2 protokołu tj. wagą posiadającą legalizację nr [...] z dnia [...].10.2002r. ważną do dnia [...].10.2004r., wydaną przez Obwodowy Urząd Miar, spełniającą przepisy metryczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, wprowadzone zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r. ( Dz.Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40 ). Organ wskazał, że używana do pomiarów waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, której typ został zatwierdzony decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. - Prawo o miarach ( Dz.U. Nr 55, poz. 248 ze zm. ), a więc zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. Organ zgodził się ze stanowiskiem strony postępowania, że zarządzenie nr 39 Prezesa GUM nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa a materialną podstawą indywidualnego rozstrzygnięcia administracyjnego mogą być jedynie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, czyli rangi ustawy albo aktu wykonawczego, wydanego na podstawie i w granicach wyrażonego w akcie ustawodawczym upoważnienia. Zarządzenie GUM nie stanowiło jednak podstawy do nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnej w sprawie indywidualnej, ponieważ podstawę taką stanowią przepisy ustawy - 3 - o transporcie drogowym i jest to podstawa zupełna i wystarczająca. Organ wskazał ponadto, że w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego istniała podstawa prawna do jej wydania, bowiem podstawę materialno-prawną podjętego rozstrzygnięcia stanowiły art. 13, oraz art. 40b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Jednocześnie zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych jak i prawo o ruchu drogowym, czy transporcie drogowym obligują użytkowników dróg do określonych zachowań pod rygorem zastosowania określonych sankcji. W ocenie organu na uwagę zasługuje jeszcze fakt, że metody i warunki w jakich dokonywano pomiaru obciążenia osi pojazdu nie były dowolne, gdyż organ administracji celnej wypełniając dyspozycje art. 40b ust. 1 ustawy o drogach publicznych posługiwał się w procesie ważenia wagą posiadającą ważną legalizację. Gromadzenie dowodów ( pomiar masy oraz obciążenie osi pojazdu ) odbywało się zatem w zgodzie z reżimem stanowionym przez kodeks postępowania administracyjnego. Odpowiadając na podnoszone przez wnioskodawcę stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego naruszenie art. 10 kpa, organ poinformował, że kierowca kontrolowanego środka przewozowego - będąc pracownikiem strony, był obecny podczas przeprowadzanej kontroli oraz podpisał protokół kontroli. Naruszenie to jednak w nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji może stanowić jedynie podstawę wznowienia postępowania a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja z dnia [...] listopada 2005r. stała się przedmiotem skargi złożonej przez spółkę " O " do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi podmiot skarżący wskazał, że dla ważności procedury ważenia pojazdów wymagane jest spełnienie wszystkich wymagań przewidzianych przez obowiązujący porządek prawny. Ustawa o miarach, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003r. zawierała delegację do wydania aktu wykonawczego w randze rozporządzenia, które miało regulować wymogi metrologiczne do ważenia pojazdów w ruchu. W dacie wydania spornej decyzji nie obowiązywały żadne przepisy kwestie wymogów metrologicznych regulujące. Tym samym każde ważenie pojazdu przeprowadzone w tych warunkach miało charakter wadliwy i nie mogło stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Ważenie było podstawą do nałożenia kary a tylko na podstawie tej czynności można ustalić czy istnieje podstawa do nałożenia kary pieniężnej stosownie do ustawy o drogach publicznych, czy też takiej podstawy nie ma. W ocenie skarżącego nie można również przejść do porządku dziennego nad faktem, że w przedmiotowej sprawie nie było przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o miarach. Podmiot skarżący wskazał ponadto, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, 7 i 10 - 4 - kpa. Wręczenie decyzji kierowcy wyjeżdżającemu z kraju praktycznie uniemożliwiło stronie skuteczne wniesienie odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podmiot skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił uwagę, że decyzje organów celnych oparte na takim samym stanie faktycznym były już uchylane przez sądy administracyjne. Jako przykład podmiot skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Należy zatem w tym miejscu wskazać, że wyrok powyższy ( z dnia 20.05.2004r. Sygn. akt 3II SA/Lu 1472/03 ) został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11.05.2005r. Sygn. akt OSK 1396/04 a sprawa przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji RP nie ulega wątpliwości, że przepisy Zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r. - w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu ( Dz.Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6/2000, poz. 40 ) wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. - Prawo o miarach ( Dz.U. nr 56, poz. 248 ze zm. ) nie mogły stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak, że z akt sprawy nie wynikało, że organy celne wydając decyzje administracyjne i wymierzając kary stosowały przepisy Zarządzenia. W ocenie NSA Zarządzenie Prezesa GUM mogło stanowić jedynie o regulacji dotyczącej klasy wag, które są zainstalowane na przejściach granicznych, ze względu na wymagania metrologiczne i jako wewnętrzna regulacja zobowiązywać pracowników do zaliczenia wagi do danej klasy. Podstawą zaś wydania skarżonych decyzji były przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. - o drogach publicznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ), zaś wysokość wymierzonej kary administracyjnej pozostaje w zgodzie ze stawkami określonymi w załączniku do powołanej ustawy, przewidzianymi za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN. Tak więc NSA stwierdził, że niezrozumiałe były wywody sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, co do Zarządzenia, które nie stanowiło podstawy wydanych decyzji i organ nawet w uzasadnieniu tych decyzji nie powołał się na zawarte w nim regulacje. - 5 - W niniejszej sprawie mamy do czynienia z podobną sytuacją. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wydana bowiem została nie na podstawie Zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, lecz na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz.U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ). Cechą rażącego naruszenia prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ) jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Skoro Naczelnik Urzędu Celnego nie zastosował w spornej decyzji Zarządzenia Nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2002r., to nie można twierdzić, jak czyni to skarżący, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że wręczenie decyzji kierowcy wyjeżdżającego z kraju praktycznie uniemożliwiło stronie skuteczne wniesienie odwołania, wskazać należy, że z akt sprawy wynika decyzja organu celnego nr [...] przesłana została na adres siedziby podmiotu skarżącego i doręczona osobie uprawnionej do odbioru pism. Oznacza to więc, że podmiot skarżący miał możliwość udziału w postępowaniu i możliwość skutecznego wniesienia odwołania. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Mając na uwadze powyższe rozważania orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). M. Ruszyński I. Fornalik M. Bohdanowicz II SA/Go 62/06 22.05.2006r. Z A R Z Ą D Z E N I E Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć skarżącemu z pouczeniem o skardze kasacyjnej. Michał Ruszyński