II SA/Go 620/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: odrzucić skargę. M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego zgłoszenia, polegających na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych budynku mieszkalnego położonego na terenie działki nr [...], do czasu zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zarządzeniu tym wskazano, iż wpłaty należy dokonać w kasie Sądu lub na podany rachunek bankowy - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto na podstawie zarządzenia z tej samej daty skarżący wezwany został do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy jej odpisu, poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. W tym celu dla ułatwienia wykonania zobowiązania Sądu przesłano skarżącemu kserokopię skargi. Na wykonanie powyższego Sąd zakreślił skarżącemu również 7-dniowy termin od daty doręczenia wezwania, informując jednocześnie, iż nieusunięcie ww. braku formalnego skargi we wskazanym terminie spowoduje jej odrzucenie. Odpis zarządzenia z dnia 27 lipca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie o uzupełnienie braku formalnego skargi zostały doręczono skarżącemu w dniu 1 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 28 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu skarżący nie uiścił wymaganego wpisu, ani nie usunął braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane może być i toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 57 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), skarga ta powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto w związku z art. 47 § 1 p.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy w celu doręczenia pozostałym stronom. Zgodnie z treścią art. 32 p.p.s.a. stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przepis art. 33 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik sprawy dotyczy jej interesu prawnego. Mając na względzie powyższe przepisy Sąd przyjął na podstawie akt, że stronami w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie, oprócz skarżącego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego są także O.K., W.K.. Z uwagi na ustalenie, iż skarżący nie przedłożył dodatkowych odpisów swojej skargi z dnia [...] czerwca 2016 r., Sąd wezwał stronę do usunięcia braku formalnego złożonej skargi poprzez nadesłanie dodatkowych 2 odpisów skargi, celem doręczenia uczestnikom postępowania. W toku czynności wstępnych stwierdzono również brak należnego wpisu, który na podstawie art. 230 p.p.s.a. pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi. Wysokość wpisu należnego od złożonej przez skarżącego skargi została ustalona przez Sąd w oparciu o dyspozycję § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego akt lub czynności w sprawach skarg na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi - 100 zł. Z uwagi na treść art. 220 § 1 p.p.s.a, w myśl którego sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata, wezwano skarżącego do uiszczenia ustalonego jak powyżej wpisu od skargi. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W odniesieniu do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się NSA w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014/3/29), przyjmując, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, a który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Zdaniem NSA obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. P.p.s.a. nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. Ponadto Sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uiszczono należnego wpisu, o czym stanowi ustawodawca w art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia o wyżej wskazanych konsekwencjach, nie zastosował się do wezwań Sądu. Oba wezwania – do usunięcia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego – zostały odebrane przez skarżącego w dniu 1 sierpnia 2016 r. Zatem ostatnim dniem, w którym skarżący powinien wywiązać się z nałożonych obowiązków był dzień 8 sierpnia 2016 r. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że pomimo upływu zakreślonego 7-dniowego terminu, skarżący nie uiścił należnego wpisu, ani nie nadesłał brakujących odpisów skargi. Należy jednocześnie wskazać, iż art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi lex specialis w stosunku do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zakresie, w jakim sąd orzeka o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu. Jeżeli postanowienie sądu obejmuje również inne braki formalne skargi, podstawę prawną postanowienia odrzucającego skargę stanowią oba przywołane wyżej przepisy (B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego, Warszawa 2008, s. 418). W realiach rozpoznawanej sprawy skarga obarczona jest wadą w postaci braku wymaganego prawem wpisu sądowego oraz braku wymaganych odpisów skargi, co uniemożliwia jej nadanie dalszego biegu. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.