II SA/Go 622/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 17 września 2015 r. wpłynął do tut. sądu wniosek J.O. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. J.O. wskazał, że jest osobą przewlekle chorą, a jego miesięczny dochód z tytułu wynajmu wynosi 245 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej J.O. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą przewlekle chorą. Miesięczny dochód J.O. z tytułu wynajmu wynosi 245 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący otrzymał w lipcu 2015 r. zasiłek celowy w kwocie 80 zł. Z treści formularza PPF wynika, że J.O. nie posiada oszczędności. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.