II SA/Go 628/08

Dnia 10 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant starszy specjalista Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi [...] na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubuskiego z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Powiatu– K.D.. W uzasadnieniu zarządzenia organ wskazał, iż w dniu [...] września 2006 r. Sąd Rejonowy wydał w stosunku do K.D. wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne na okres 2 lat próby, w sprawie o występek z art. 178a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., nr 88, poz. 553 ze zm.) tj. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej. Z dniem [...] października 2006 r. wyrok stał się prawomocny. W dniu [...] listopada 2006 r. w wyniku wyborów bezpośrednich K.D. został wybrany radnym Powiatu. Na sesji Rady Powiatu w dniu [...] marca 2008 r. Rada rozpatrywała projekt uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego K.D.. Jednakże uchwała nie została podjęta. O tym fakcie przewodniczący Rady Powiatu poinformował organ nadzoru pismem z dnia [...] maja 2008 r.. Działając na podstawie art. 85a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym Wojewoda wezwał Radę Powiatu do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Na zwołanej w dniu [...] maja 2008 r. nadzwyczajnej sesji, po wysłuchaniu K.D., uchwała nie została podjęta. Wobec powyższego Wojewoda na podstawie art. 85a ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz.1592 ze zm.) w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., nr 159, poz 1547 ze zm.), zwana dalej Ordynacja wyborcza, zarządzeniem zastępczym stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego K.D., dokonując uprzednio stosownego powiadomienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Powyższe zarządzenie zastępcze zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego radny K.D.. Wniósł o uchylenie zarządzenia zastępczego i umorzenie postępowania, a z ostrożności procesowej o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji Skarżący zarzucił naruszenie zasad współżycia społecznego, poprzez przyjęcie, iż występek którego - zdaniem K.D. – społeczna szkodliwość czynu jak i wina jest znikoma, skutkuje utratą prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Ponadto K.D. zarzucił naruszenie art. 7, 10, 11 oraz 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie udziału Skarżącego w toczącym się postępowaniu administracyjnym, czego skutkiem była niemożność podjęcia obrony swych praw. W uzasadnieniu skargi K.D. wskazał, że nie zgadzał się z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] wrzesnia 2006 r. Jednak nie odwołał się od w/w wyroku, z uwagi na wstyd towarzyszący całej sprawie. Skarżący powoływał się na swoją nieposzlakowaną opinię represjonowanego opozycjonisty, który walczył w obronie demokracji. W świetle swoich dokonań przewinienie określił jako błahe, a karę za zbyt rygorystyczną. Ponadto podnosił, iż uniemożliwiono jemu wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem zarządzenia zastępczego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, iż na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 2 Ordynacji wyborczej, obligatoryjną przesłankę utraty prawa wybieralności stanowi jedynie prawomocny wyrok skazujący, w tym również warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a w związku z powyższym mandat radnego wygasa wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd oceniając na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), zaskarżone zarządzenie zastępcze pod względem zgodności z prawem stwierdził, że Wojewoda zastosował w sprawie właściwe przepisy prawa materialnego, a w postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia zastępczego nie doszło do uchybień proceduralnych. Według art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., nr 159, poz. 1547 ze zm.), zwanej dalej Ordynacja wyborcza, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek odmowy złożenia ślubowania (pkt 1), niezłożeni w terminach, określonych w odrębnych przepisach, oświadczenia o swoim stanie majątkowym pisemnego (pkt 1b) zrzeczenia się mandatu (pkt 2), naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności (pkt 2a), wyboru na wójta, burmistrza, prezydenta miasta (pkt 2b), utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów (pkt 3) oraz śmierci (pkt5). Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza Rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (ust.2). Uchwała Rady stwierdzająca wygaśnięcie mandatu z przyczyn, o których mowa w art. 190 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej ma charakter deklaratoryjny, ponieważ wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa, wskutek zdarzeń opisanych w ustawie. Stanowisko to od dawna nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała NSA w poszerzonym składzie z dnia 23 października 2000 r., OPS 13/00) i jest akceptowane w piśmiennictwie prawniczym (np. glosa B. Zawadzkiej do wyroku NSA z dnia 11 maja 1993 r. sygn. akt SA/Wr 432/93, OSP 1995, nr 2, poz. 28). Tryb zastosowany w sprawie przez organ nadzoru znajduje pełne oparcie w regulacji przewidzianej w art. 85a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. W świetle ust. 1 jeżeli właściwy organ powiatu, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 29 ust. 6, oraz art. 5 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z członkiem zarządu powiatu, sekretarzem powiatu, skarbnikiem powiatu, kierownikiem jednostki organizacyjnej powiatu i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego powiatową osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska albo nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ powiatu do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. Jak wynika z bezspornego w sprawie stanu faktycznego, wobec radnego zapadł wyrok sądu karnego, który uprawomocnił się [...] października 2006 r., warunkowo umarzający postępowanie karne na okres próby dwóch lat o czyn z art. 178a § 2 k.k , tj. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej, mające charakter umyślny i ścigane z oskarżenia publicznego. Tym samym, jak trafnie przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym, zostały spełnione przesłanki do uznania, iż w dacie wyborów samorządowych, radny nie miał prawa wybieralności w świetle art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza. Wskazany przepis wprost stanowi, że nie mają prawa wybieralności osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. W związku z powyższym ustawodawca nie wyposażył ani organu nadzoru ani Sądu w uprawnienia do kierowania się zasadami współżycia społecznego, stopniem szkodliwości społecznej czynu, zasługami dla demokracji w państwie – tak jak wskazuje skarżący. Nie trafny jest także zarzut niedopuszczenia do udziału w postępowaniu sprzed wydania zarządzenia skoro jak wynika z protokołu nadzwyczajnej Sesji Rady Powiatu z dnia [...] maja 2008 r. Skarżący został wysłuchany, przedstawił swoje stanowisko w sprawie i powołał się na te same argumenty, które następnie wyłuszczył w skardze. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270) orzeka jak w sentencji wyroku.