II SA/Go 63/08

Dnia 12 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. L. B. oraz Z. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zawarli złożony na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący między innymi podali, że pobierają emerytury w wysokości 6.350 zł, posiadają oszczędności w wysokości 30.000 zł, domek letniskowy oraz samochód marki F. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2008 roku, referendarz Sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ na skutek wniesienia przez skarżących sprzeciwu od postanowienia z dnia 28 stycznia 2008 roku, utraciło ono moc i podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W sprzeciwie z dnia 6 lutego 2008 roku, skarżący podnieśli, iż posiadane środki wydatkują na swoje utrzymanie konieczne oraz pomoc najbliższym i nie dysponują śród karni umożliwiającymi na uiszczenie wpisu. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazano w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu Referendarza lądowego instytucją pomocy prawnej jest; wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zwolnienia od ponoszenia opłat sądowych jak słusznie wskazano w postanowieniu Referendarza Sądowego, będących swego rodzaju daniną publiczną stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Sąd dokonując wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie udzielenia pomocy prawnej materiału dowodowego i wynikającej z niego sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej skarżących doszedł do przekonania, iż skarżący wykazali, iż są w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dwuosobowa rodzina skarżących utrzymuje się z wysokich dochodów w łącznej wysokości 6.350,00 złotych a comiesięczne stałe wydatki ponoszone na eksploatację mieszkania wynoszą: czynsz - 350 złotych, podatek od nieruchomości - ok. 90 złotych, energia - 200 złotych. Oprócz tego z oświadczenia skarżących wynika pomagają córce przebywającej na bezpłatnym urlopie wychowawczym przekazując jej kwotę 500 złotych miesięcznie. Ponadto wnioskodawcy wspomagają kwotą 300 złotych miesięcznie rodzinę będącą w trudnej sytuacji. Z sumowania wskazanych wyżej kwot wynika, iż wnioskodawcy miesięcznie wydają kwotę około 1440 złotych a zatem po odliczeniu wydatków Z. i L. B. zostaje około 4910 złotych miesięcznie. W ocenie Sądu kwota ta jest wystarczająca na pokrycie kosztów sprawy zawisłej przed tutejszym sądem, gdyż zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 500 złotych. Jednocześnie wskazać należy, iż skarżący posiadają 30.000 złotych oszczędności, z których również mogli by opłacić wpis sądowy w niniejszej sprawie. ——— Instytucja prawa pomocy ma służyć najuboższym, to jest osobą, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż wnioskodawcy Z. i L. B. nie należą do osób, których zobowiązanie Sądu do opłacenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie faktycznie ograniczałoby lub pozbawiało prawa do sądu. Z powyższych względów wniosek L. i Z. B. nie zasługiwał na uwzględnienie w związku z tym orzeczono jak w sentencji.