II SA/Go 640/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest współwłaścicielem majątku spółki cywilnej i której małżonek uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli argumentuje, że ponoszone wydatki na utrzymanie zakładu pracy dla około 20 osób nie pozwalają na swobodne dysponowanie kwotą 1500 zł?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienia od opłat sądowych stanowią odstępstwo od zasady powszechnego i równego ponoszenia danin publicznych i mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Sąd uznał, że skarżący, mimo ponoszonych wydatków na utrzymanie zakładu pracy, ma możliwość poniesienia kosztu 500 zł bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, przyznając mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł.Stan faktyczny
Skarżący T.P. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł), a w pozostałym zakresie odmówił. Skarżący argumentował, że jego niskie dochody i wysokie wydatki na utrzymanie zakładu pracy uniemożliwiają mu uiszczenie kosztów sądowych. Sprawa dotyczyła opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2009r. referendarz sądowy przyznał T.P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł, w pozostałym zaś zakresie odmówił przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia [...] listopada 2009r. T.P. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podniósł, iż osiągane przez niego w ostatnim czasie dochody są niskie i nie pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych. Zaznaczył, że ponoszone wydatki na utrzymanie zakładu pracy dla około 20 osób nie pozwalają na swobodne dysponowanie kwotą 1500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym miejscu podkreślić przede wszystkim należy, iż opłaty sądowe, do których zalicza się wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Wymaga nadto podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenia lub pozbawienie prawa do sądu (H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że T.P. jest współwłaścicielem majątku spółki cywilnej, żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.713,13 zł netto. Nadto z wyciągu bankowego wynika, iż żona skarżącego dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi.
Choć tutejszy Sąd nie podważa wydatków ponoszonych przez skarżącego na utrzymanie zakładu pracy, to jednak w ocenie Sądu skarżący ma możliwość poniesienia - bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny - kosztu 500 zł. Mając na względzie sytuację majątkową skarżącego, Sąd za uzasadnione uznał zwolnienie P.N. od kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło