II SA/Go 640/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E.R. na czynność Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. E.R., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego P.W., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na - dokonane jej zdaniem z rażącym naruszeniem prawa - czynności materialno–techniczne w postaci: 1. wydania przez Posterunek Policji zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego seria AA nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., 2. wydania przez Posterunek Policji zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego seria AA nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Powołując się na przepisy art. 52 § 3 i 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wywodziła, iż wskazane zezwolenia zostały wydane bez podstawy prawnej, tzn. z powołaniem się na nieobowiązujący § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz.U. Nr 134 poz. 113), z naruszeniem przepisu art. 130 a ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ), zgodnie z którym wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłat za parkowanie, które w niniejszej sprawie nie zostały uiszczone oraz z naruszeniem § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191 poz.1377) poprzez wydanie zezwolenia bez uiszczenia opłat za parkowanie. Powołując powyższe zarzuty skarżąca domagała się uznania, iż wskazane zezwolenia wydane zostały z naruszeniem prawa i uchylenia ich. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż w dniu [...] października 2008 roku funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji dokonali usunięcia z drogi publicznej i przewiezienia na parking prowadzony przez skarżącą dwóch naczep. Wskazywała, iż stosownie do przepisu art. 130 a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym pojazd usuwany jest z drogi na koszt właściciela. Umieszcza się go na parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie ( art. 130a ust. 5 c ). Stosownie zaś do przepisu art. 130 a ust. 7 Prawa o ruchu drogowym wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty. Ponieważ opłaty za parkowanie nie zostały uiszczone brak było podstaw do wydania pojazdów. Wskazywała, iż stosownie do przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz.U. z 2007 r., Nr 191, poz. 1377 ) podstawę do odbioru pojazdu z parkingu stanowi zezwolenie wydawane podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi. Kwestionowane skargą zezwolenia jako podstawę prawną wskazują przepis § 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. z 2002 r., Nr 134, poz. 113 ), które utraciło moc z dniem 18 października 2007 roku. Wydane zatem zostały bez podstawy prawnej i z wykorzystaniem nieaktualnego wzoru dyspozycji. Nie mogły więc wywołać określonych w nich skutków prawnych. Jednocześnie podała, że przedmiotowe zezwolenia nigdy nie zostały jej doręczone, a niezwłocznie po podjęciu informacji o ich wydaniu wystąpiła do strony przeciwnej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Do skargi dołączona została kopia pisma pełnomocnika skarżącej z dnia [...] maja 2010 r. stanowiącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z żądaniami i argumentacją powtórzoną następnie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji ch wniósł o odrzucenia skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi organ uzasadniał treścią art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wywodząc, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako niezbędne dla wniesienia skargi do sądu na czynność materialno-techniczną winno być złożone w terminie 14 dni od daty dowiedzenia się istnieniu naruszenia. Tymczasem skarżąca złożyła ten wniosek dopiero 25 maja 2010 r., a bezspornym jest, iż już w chwili przybycia na parking osób upoważnionych do odbioru naczep uzyskała informację o konieczności ich wydania. Nadto przesłuchiwana w charakterze świadka w sprawie o przywłaszczenie naczep także taką informację uzyskała. Również o fakcie konieczności wydania naczep wiedziała z postępowań sądowych o ich wydanie lub naprawienie szkody w związku z ich niewydaniem. Co do meritum skargi organ podał, że po funkcjonariusze Policji działali zgodnie z obowiązującym prawem. Po zatrzymaniu pojazdów [...] października 2008 r. wystąpili do Prokuratora o zatwierdzenie zatrzymania. [...] października 2008 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wydał trzy postanowienia na podstawie art. 217 § 4 i § 5, art. 228 oraz art. 230 § 3 kodeksu postępowania karnego, sygn. akt 3 Ds. 439/08, o zatwierdzeniu zatrzymania pojazdów, zwróceniu przewoźnikowi ciągników siodłowych i przekazaniu naczep Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska celem wszczęcia postępowania w sprawie nielegalnego wwozu do Polski odpadów bez zgody. Funkcjonariusze wydający zezwolenie na odbiór pojazdów działali zgodnie z decyzją dysponenta pojazdów, tj. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który wyraził zgodę na wydanie pojazdów podmiotowi realizującemu przewóz odpadów tj. firmie P. Na wydanych zezwoleniach na odbiór pojazdów z parkingu zawarto klauzulę, iż koszty związane z parkowaniem pozostają do uzgodnienia pomiędzy właścicielem pojazdu i właścicielem parkingu. Fakt wykorzystania przy wypisywaniu zezwolenia na odbiór formularzy będących załącznikami do rozporządzenia z 2002 r., które faktycznie nie obowiązywało, nie może przesądzać o nieważności czynności w sytuacji kiedy podstawa prawna czynności faktycznie istniała w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów. W ocenie organu, zajęcie jak i wydanie pojazdów nastąpiło na podstawie art. 183 § 4 kk czyli w trybie toczącego się postępowania karnego, albowiem sporne naczepy były uznane za dowody rzeczowe w sprawie o wwiezienie odpadów na teren kraju bez decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska . Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2010 r. rozdzielono skargi złożone jednym pismem na dwa zaskarżone zezwolenia w wyniku czego w niniejszej sprawie przedmiotem skargi pozostawało zezwolenie na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego seria AA nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczące naczepy nr rej. [...] należącej do firmy P spółka z o.o. Wezwany pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. do podania kiedy skarżąca powzięła wiadomość o dokonaniu kwestionowanej skargą czynności tj. wydania zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej w odpowiedzi ( pismo z dnia [...] września 2010 r. ) wskazał, iż fakt wydania zezwoleń na odbiór pojazdów ujawniony został "w toku prowadzonych postępowań o wydanie naczep" i wówczas skarżąca wystąpiła niezwłocznie do Komendanta Policji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć administracyjnych, którymi są kwestionowane zezwolenia. Komendant Wojewódzki Policji odmawiając stwierdzenia ich nieważności w decyzji z dnia [...] maja 2010 r. ([...]) wskazał , że nie mają one charakteru decyzji ale czynności materialno- technicznych. Z uwagi na taką kwalifikację skarżąca w dniu [...] maja 2010 r. wystąpiła do Komendanta Powiatowego Policji z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa , a wobec dokonanej odmowy wniosła, z dochowaniem terminu ustawowego, skargę do sądu. Wywodził, iż brak jest możliwości dokładnego sprecyzowania kiedy skarżąca dowiedziała się o wydaniu przedmiotowych zezwoleń gdyż te nie zostały jej nigdy doręczone ani okazane. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 roku strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska rozbudowując jedynie argumentacje wskazaną w skardze, piśmie procesowym i odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny zobowiązany jest badać czy skarga wypełnia wymogi formalno-prawne, jakie określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w tym czy została złożona w terminie oraz czy jej wniesienie nastąpiło po wyczerpaniu środków zaskarżenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako wypełnienie przesłanki dopuszczalności skargi. Wymaga to określenia przedmiotu zaskarżenia, który warunkuje ustalenie czy skarga do sądu została złożona w terminie i czy jej złożenie nastąpiło po wyczerpaniu przysługujących środków zaskarżenia lub po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej jako: ppsa ) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem skarżącej, kwestionowane przez nią zezwolenie na odbiór pojazdu seria AA nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczące naczepy nr rej. [...] należącej do firmy P spółka z o.o. stanowi czynność materialno- techniczną o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, skoro w skardze jako jej podstawa wskazany jest powołany przepis oraz powołane przepisy prawa materialnego. Stanowisko to wymagało weryfikacji zważywszy na treść art. 134 § 1 ppsa zgodnie z którym sąd administracyjny nie jest m.in. związany podstawą prawną skargi. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych wskazuje, iż akt ( czynność ) o jakich mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek którego akt ( czynność ) dotyczy jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Kolejnym elementem aktu lub czynności jest element władztwa administracyjnego rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administrację publiczną. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą wniesioną na podstawie powołanego art. 3 § 2 ust. 4 cytowanej ustawy. Jak wynika z akt sprawy podstawą materialno-prawną usunięcia naczep z drogi był art. 130 a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) stanowiący, iż pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy narusza wymagania ochrony środowiska. W treści kwestionowanego "zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego" z dnia [...] sierpnia 2009 r. jako podstawę do odbioru naczepy wskazano § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 134 poz. 1133) podczas gdy zdaniem skarżącej powinien to być – wobec uchylenia rozporządzenia z 2 sierpnia 2002 r. - § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz.U. Nr 191 poz. 1377). W ocenie Sądu analiza powołanych przepisów w kontekście wywodów skargi prowadzi do wniosku, iż jej przedmiotem jest akt ( czynność) o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa wobec czego zasadnie oparta ona została na powołanym przepisie. Przepis art. 52 § 3 ppsa stanowi, iż w przypadku gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy wnosi się po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W świetle przytoczonej regulacji warunkiem niezbędnym dla skutecznego wniesienia skargi w niniejszej sprawie było dotrzymanie terminu do wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Termin do wystosowania takiego żądania wynosi 14 dni i biegnie od dnia dowiedzenia się przez stronę skarżącą o podjęciu aktu (dokonaniu czynności) lub od dnia, kiedy mogła się ona dowiedzieć o podjęciu aktu (dokonaniu czynności). Termin ten ma charakter materialnoprawny, nie podlega przywróceniu a jego uchybienie skutkuje uznaniem niedopuszczalności skargi i w konsekwencji jej odrzuceniem w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy termin wskazany w przepisie art. 52 § 3 ppsa powinien być liczony od dnia dowiedzenia się przez skarżącą o wystawieniu "zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego seria AA nr [...]" z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczącego naczepy nr rej. [...], należącej do firmy P spółka z o.o. lub od dnia w którym mogła się o tej okoliczności dowiedzieć. Poza sporem pozostaje, iż wezwanie do usunięcia prawa w niniejszej sprawie wystosowanie zostało przez pełnomocnika E.R. do organu tj. Komendanta Powiatowego Policji pismem z dnia [...] maja 2010 r. w sytuacji, gdy próba odbioru wskazanej przyczepy z parkingu strzeżonego skarżącej E.R., w oparciu o kwestionowane skargą zezwolenie, miała miejsce w dniu [...] sierpnia 2008 r. Nawet w sytuacji – co akcentowała skarga – gdy skarżącej nie doręczono spornego zezwolenia można w niniejszej sprawie twierdzić, iż o zezwoleniach na odbiór pojazdów z parkingu wydanych w dniu [...] sierpnia 2009 r. mogła się dowiedzieć z wizyty funkcjonariuszy Policji i właścicieli naczep właśnie w tych dniach. Nawet jeśli skarżącej nie było w tych dniach na parkingu, a reprezentował ją jej pracownik to należy wskazać. iż w dniu [...] sierpnia 2009 roku była przesłuchiwana w charakterze świadka przez Prokuratora Rejonowego (pismo z dnia [...] listopada 2010 r. k – 66 akt) w prowadzonym w sprawie postępowaniu w sprawie przywłaszczenia dwóch naczep, w którym kwestia odmowy wydania naczepy z jej parkingu strzeżonego i podstaw do domagania się tego przez przedstawiciela firmy P była zasadnicza, co potwierdza też - znajdujące się w w odpisie w aktach administracyjnych - postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. o umorzenia śledztwa w tej sprawie . Kwestii podstaw żądania wydania naczep dotyczyły też sprawy cywilne o wydanie naczep i o naprawienie szkody związanej z zatrzymaniem naczep, które zakończyły się "na początku tego roku" jak przyznał pełnomocnik skarżącej na rozprawie. Nadto w nadesłanym na zobowiązanie Sądu, datowanym na [...] kwietnia 2010 r., wniosku pełnomocnika skarżącej "o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć administracyjnych" powołuje się on jednoznacznie na istnienie "zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego seria AA nr [...]" z dnia [...] sierpnia 2009 r." W ocenie Sądu ciężar wykazania dochowania terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa obciąża stronę skarżącą. W realiach niniejszej sprawy skarżąca E.R. nie wykazała daty, kiedy dowiedziała się o wydanych zezwoleniach na odbiór naczep, a w żadnym razie, że miało to miejsce najpóźniej przed datą 11 maja 2010 r., skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyła 25 maja 2010 r. Zauważyć należy, iż od [...] sierpnia 2009 r., to jest od daty wydania zezwolenia, do dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa minęło 9 miesięcy. Marginalnie należy wskazać, iż dla uznania dochowania przez skarżącą terminu o jakim mowa w art. 52 § 3 ppsa nie można za uprawnioną przyjąć tezy , iż dopiero wskazanie przez organ - Komendanta Wojewódzkiego Policji w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, iż kwestionowane zezwolenie nie jest decyzją ani postanowieniem, a czynnością materialno-techniczną, spowodowało rozpoczęcie biegu terminu do wystosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jak bowiem wskazano uprzednio termin ten biegnie od dowiedzenia się od wydaniu aktu (podjęciu czynności) lub od dnia w którym zaistniała możliwość dowiedzenia się w wydaniu aktu lub podjęciu czynności, a nie od dnia powzięcia informacji o kwalifikacji prawnej kwestionowanego działania organu administracji publicznej. Z omówionych wyżej przyczyn, w ocenie Sądu brak było podstaw dla merytorycznego rozpoznania skargi wobec jej wniesienia z uchybieniem art. 52 § 3 ppsa, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy.