II SA/Go 640/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, wszczętego na wniosek M spółki jawnej. Na skutek złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie [...] złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o uchylenie postanowień organu I i II instancji. W treści skargi strona skarżąca zwróciła się też z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez SKO, ewentualnie o wydanie w tym zakresie postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uzasadniając złożony wniosek strona skarżąca wskazała na nieodwracalne skutki jakie wywołać może brak wstrzymania wykonania postanowienia, które związane są z uniemożliwieniem udziału Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem skarżącego, powyższe może skutkować pozbawieniem strony wpływu na rozstrzygniecie w sprawie i tym samym wywołać negatywne skutki na środowisko. W nadesłanej przez organ II instancji odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, nie odnosząc się do złożonego przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczo, zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na podstawie § 2 cyt. art. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie, organ który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Natomiast w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiona została skarga, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wobec nierozpoznania przez SKO zawartego w skardze wniosku Stowarzyszenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wniosek ten stał się przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Niewątpliwie instytucja wstrzymania wykonania decyzji stanowi odstępstwo od reguły, że decyzje ostateczne podlegają wykonaniu. Podkreślić należy, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu art. 61 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Dopiero ustalenie, iż zaskarżony akt posiada cechę wykonalności uzasadnia dalsze rozważanie czy złożony przez stronę skarżącą wniosek o wstrzymanie jest uzasadniony. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu mogą podlegać jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54). Orzecznictwo oraz komentatorzy wskazują, iż do wykonania nie kwalifikują się wszelkie odmowne akty administracyjne (por. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T.Wosia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, str. 380). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania. Brak jest w tej sytuacji prawa lub obowiązku, który mógłby podlegać wykonaniu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżonemu postanowieniu, w przedmiocie odmowy dopuszczenia strony skarżącej do udziału w postępowaniu administracyjnym, brak jest wymaganej cechy wykonalności. Zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem procesowym, które nie wymaga, ale też nie nadaje się do wykonania. Zwrócić należy uwagę, iż skarżone postanowienie nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonego postanowienia. Wydanie takiego postanowienia nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Stanowisko Sądu w powyższym zakresie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 października 2008 r., II SA/Bk 426/08 i z dnia 5 sierpnia 2008 r., II SA/Bk 13/08. Reasumując wskazać należy, iż przy rozpoznawaniu wniosku w niniejszej sprawie, o treści rozstrzygnięcia zadecydował charakter zaskarżonego postanowienia i fakt, iż nie podlega ono wykonaniu, a w konsekwencji nie można zastosować wobec niego wstrzymania jego wykonania. Natomiast przy rozpoznaniu w/w wniosku nie podlegał badaniu fakt spełnienia uzasadniających wstrzymanie wykonania postanowienia, a określonych w treści art. 61 p.ps.a. przesłanek t.j.: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani też wykazanie ich zaistnienia. Z uwagi na powyższe zgodnie z treścią art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.