II SA/Go 641/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E.R. na czynność Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r. seria [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego postanawia: skargę odrzucić. W dniach [...] października 2008 r. funkcjonariusze Izby Celnej zatrzymali do kontroli 3 ciągniki siodłowe wraz z naczepami: - ciągnik siodłowy marki [...] nr rej. [...] oraz naczepę marki [...] o nr rej. [...] należący do firmy transportowej P sp. z o.o. - ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepę marki [...] o nr rej. [...] należący do firmy transportowej P sp. z oo - ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepę marki [...] o nr rej. [...] należący do firmy transportowej Zakład "H" H.Ł. z ładunkami odpadów z Holandii o innym kodzie i specyfikacji niż wynika to z wydanej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzji wyrażającej zgodę na wwiezienie do kraju określonego rodzaju odpadów. Tym samym przewoźnik nie miał decyzji GIOŚ wyrażającej zgodę na jego wwiezienie co stanowi spełnienie przesłanek przestępstwa z art. 183 § 4 kk. Na podstawie zlecenia nr [...] z dnia [...] października 2008 r. samochód o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] funkcjonariusze Posterunku Policji przeholowali na parking strzeżony, prowadzony przez E.B.R.. Natomiast w dniu [...] października 2008 r. na podstawie zleceń nr [...] na podstawie art. 50 a) ust.1, art. 130 a) ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602) na ten sam parking zostały przeholowane pojazdy o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. W dniu [...] października 2008 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wydał trzy postanowienia na podstawie art. 217 § 4 i § 5, art. 228 oraz art. 230 § 3 kodeksu postępowania karnego, sygn. akt 3 Ds. 439/08, o zatwierdzeniu zatrzymania w/w pojazdów, zwróceniu przewoźnikowi ciągników siodłowych i przekazaniu naczep Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska celem wszczęcia postępowania w sprawie nielegalnego wwozu do Polski odpadów bez zgody. W dniu [...] lipca 2009 r. Dyrektor Departamentu Kontroli Rynku Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska poinformowała Prokuratora Prokuratury Rejonowej o rozpoczęciu przez holenderski odpowiednik Inspektoratu Ochrony Środowiska o przygotowaniu do powrotnego wywozu tych odpadów z Polski i wybraniu firmy, która tego się podejmie. Firma P sp. z o.o. zwróciła się do Policji z wnioskiem o wydanie pojazdów zabezpieczonych na parkingu skarżącej. W dniu [...] sierpnia 2009 r. Posterunek Policji wydał dwa zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu o numerach Seria AA Nr [...] i [...] na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134 poz. 1133) określając jednocześnie, iż koszty związane z parkowaniem pozostają do uzgodnienia pomiędzy właścicielem pojazdów i właścicielem parkingu. W tym też dniu prezes firmy P udał się wraz z zezwoleniami do właścicielki parkingu E.R. celem odebrania zabezpieczonych naczep, która zażądała zapłaty w gotówce, a gdy jej nie otrzymała, nie wyraziła zgody na ich wydanie. W dniu [...] sierpnia 2009 r P.L. prezes firmy P złożył doniesienie o popełnieniu przez E.R. przestępstwa przywłaszczenia dwóch należących do spółki naczep o nr rej. [...] o łącznej wartości 146.000 zł.. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. 3 Ds. 326/09 Prokurator Rejonowy umorzył śledztwo w trybie art. 308 kpk. W uzasadnieniu podał, że przestępstwo z art. 284 § 1 i § 2 kk jest przestępstwem kierunkowym, a tym samym sprawca musi działać w zamiarze bezpośrednim przywłaszczenia rzeczy. Zamiar ten powinien obejmować zarówno świadomość sprawcy, że czyni on z cudzej rzeczy ruchomej swoją własność oraz chęć uczynienia swojej własności tego mienia. W dniu [...] sierpnia 2009 r. Posterunek Policji wydał pracownikowi Zakładu "H" P.K. zezwolenie Seria AA Nr [...] na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego i gdy ten udał się do skarżącej po wydanie, E.R. podobnie jak w dniu [...] sierpnia 2009 r. odmówiła ona wydania naczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...] parkowanej od dnia [...] października 2008 r. Rozpoznawana sprawa pod sygnaturą II SA/Go 641/10 dotyczy zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego z dnia [...] sierpnia 2009 r. AA nr [...]. W przedmiotowej sprawie toczyło się kilka postępowań sądowych: - przeciwko E.R. o wydanie w/w trzech naczep zakończone wyrokiem Sądu nakazującym ich wydanie (skarżąca nie podaje daty wyroku, jedynie tę okoliczność, iż miało to miejsce przed wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, tj. przed datą [...] maja 2010 r.): jak ustalił Sąd, w sprawie przeciwko E.R. o wydanie naczep przed Sądem Rejonowym, sygn. akt I C 8/10, w dniu [...] marca 2010 r. został wydany wyrok nakazujący wydanie ich właścicielowi. Wyrok jest prawomocny - z powództwa E.R. przeciwko Skarbowi Państwa Komendantowi Wojewódzkiemu Policji o zapłatę – zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego odrzucającym pozew w sprawie I C 24/10 w dniu 26 marca 2010 r. - z powództwa właścicieli naczep przeciwko E.R. o naprawienie szkody wynikającej z zatrzymania naczep oraz postępowanie administracyjne na wniosek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności zezwoleń. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił stwierdzenia ich nieważności i w dniu [...] sierpnia 2010 r. decyzją nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona nie wniosła (dowód w aktach tut. Sądu, II SA/Go 640/10). W dniu [...] maja 2010 r. skarżąca E.R. złożyła wniosek o usunięcie naruszenia prawa skierowany do Komendanta Powiatowego Policji na czynności materialno-techniczne nakazania wydania parkingowanych przez nią naczep, na podstawie dwóch tylko zezwoleń, a mianowicie z dnia [...] sierpnia 2009 r. o numerze seria AA nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2009 r. o numerze seria AA nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podała, że zgodnie z art. 130 a) ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela. Pojazd usunięty z drogi umieszcza się na parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usuniecie i parkowanie (ust. 5 c) art. 130a). Ponadto zgodnie z ust. 7 tego artykułu wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty. Ponieważ opłaty za parkowanie nie zostały uiszczone na rzecz skarżącej, to wydanie pojazdów nie powinno mieć miejsca. Nadto zezwolenia na odbiór pojazdów wydano na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134 poz. 113). Z dniem 18 października 2007 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191 poz. 1377) które w § 6 ust. 1 pkt 2 stanowi podstawę odbioru pojazdu z parkingu na podstawie zezwolenia które wydaje podmiot wydający dyspozycję usunięcia pojazdu w trybie określonym w art. 130 a) ust. 1-3 ustawy. W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2010 r., doręczonej pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 czerwca 2010 r., Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że nie podziela stanowiska skarżącej co do braku legalności wydanych zezwoleń, które uzasadniało by wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 lipca 2010 r. skarżąca wniosła o uznanie, iż zezwolenie na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego seria AA nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydanego przez Posterunek Policji – wydano z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji o jego uchylenie. Zaskarżonemu zaświadczeniu zarzuciła iż zostało wydane: - bez podstawy prawnej, tzn. z powołaniem się na nieobowiązujący § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134 poz. 113), - z naruszeniem przepisu art. 130 a) ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908), zgodnie z którym wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłat za parkowanie które w niniejszej sprawie nie zostały uiszczone, - z naruszeniem § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191 poz.1377) poprzez wydanie zezwolenia bez uiszczenia opłat za parkowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie podała, że przedmiotowe zezwolenia nigdy nie zostały jej doręczone, a niezwłocznie po podjęciu informacji o wydanie przedmiotowych zezwoleń wystąpiła do strony przeciwnej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o odrzucenia skargi ewentualnie o jej oddalenie. Odrzucenie skargi organ uzasadnił treścią art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem wniosek o wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako niezbędny dla wniesienia skargi do sądu na czynność materialno-techniczną winien być złożony w terminie 14 dni od daty dowiedzenia się istnieniu naruszenia. Skarżąca złożyła ten wniosek 25 maja 2010 r., a bezspornym jest, iż w chwili przybycia na parking osób upoważnionych do odbioru naczep uzyskała informację o konieczności ich wydania. Nadto przesłuchiwana w charakterze świadka w sprawie o przywłaszczenie naczep także taką informację uzyskała. Również o fakcie konieczności wydania naczep wiedziała z postępowań sądowych o ich wydanie lub naprawienie szkody w związku z ich niewydaniem. W przedmiocie meritum organ podał że funkcjonariusze wydający zezwolenie na odbiór pojazdów działali zgodnie z decyzją dysponenta pojazdów, tj. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Na zezwoleniach na odbiór pojazdów z parkingu zawarto klauzulę iż koszty związane z parkowaniem pozostają do uzgodnienia pomiędzy właścicielem pojazdu i właścicielem parkingu. Fakt wykorzystania przy wypisywaniu zezwolenia na odbiór pojazdów formularzy będących załącznikami do rozporządzenia z 2003 r., które faktycznie nie obowiązywało, nie może przesądzać o nieważności czynności w sytuacji kiedy podstawa prawna czynności faktycznie istniała w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów. W ocenie organu zajęcie jak i wydanie pojazdów nastąpiło w trybie toczącego się postępowania karnego, albowiem sporne naczepy były uznane za dowody rzeczowe w sprawie o wwiezienie odpadów na teren kraju bez decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 183 § 4 kk. Z dopuszczonego przez Sąd dowodu – protokołu przesłuchania świadka E.R. w sprawie o przywłaszczenie naczep przez Prokuratora Powiatowego w dniu [...] sierpnia 2009 r. wynika iż mimo wezwania jej do wydania naczep przez funkcjonariuszy Policji i okazania jej stosownych dokumentów odmówiła ich wydania ponieważ nie została zapłacona faktura za parkowanie. Rozumiała, że zachowanie jej stanowi utrudnienie czynności służbowych Policji, ale naczep nie wyda, bowiem żąda zapłaty w gotówce. Natomiast sprawa o nakazanie skarżącej wydania naczep zakończyła się przed Sądem Rejonowym wyrokiem z [...] marca 2010 r. (dowód: notatka służbowa k. 66 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie miedzy innymi w sprawach skarg: 1. na decyzje administracyjne 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa Z takiego sformułowania trudno dokładnie scharakteryzować te kategorie działań administracji określone w pkt. 4 tego przepisu. Zarówno komentatorzy ustawy ale przede wszystkim orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych idzie w tym kierunku, że akt lub czynność inna niż określone w pkt 1-3 charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek którego akt dotyczy jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Kolejnym elementem aktów lub czynności jest element władztwa administracyjnego rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administracje publiczną. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą wniesioną na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 cytowanej ustawy. Podstawą materialno-prawną usunięcia naczep z drogi był art. 130 a) ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) stanowiący iż pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy narusza wymagania ochrony środowiska. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, trzy zestawy ciężarowe funkcjonariusze Urzędu Celnego wraz z Dyrektorem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska zatrzymali i ustalili, iż znajdujący się na tych naczepach ładunek nie spełnia wymogów wydanej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzji notyfikacyjnej a tym samym jest odpadem nielegalnie wwiezionym do Polski. W związku z tym przedmiotowy ładunek skierowany został na parking Skarżącej. Natomiast podstawę do odbioru tych naczep z parkingu winien stanowić § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 191 poz. 1377) co trafnie podnosi skarga, a nie zastosowany przez organ nieobowiązujący w chwili wydawania zezwoleń na odbiór naczep, § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134 poz. 1133). Jednakże w orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż wskazanie w podstawie prawnej decyzji administracyjnej nieobowiązującego już przepisu prawa materialnego w sytuacji, gdy obowiązuje inny przepis regulujący analogicznie sytuacje prawą adresata decyzji, aczkolwiek wadliwie, jednak nie niweczy istnienia podstawy prawnej decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto w ocenie Sądu późniejsza zmiana stanu prawnego stanowiącego podstawę do odbioru pojazdu z parkingu uregulowana była identycznie jak w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133). Przed rozpoznaniem merytorycznym skargi Sąd zobowiązany jest badać czy skarga wypełnia wymogi formalno-prawne, jakie określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w tym czy wniesienie skargi nastąpiło po wyczerpaniu środków zaskarżenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako wypełnienie przesłanki dopuszczalności skargi. I tak art. 52 § 3 wyżej cytowanej ustawy stanowi, iż w przypadku gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy wnosi się po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. A zatem warunkiem niezbędnym dla skutecznie wniesienia skargi w niniejszej sprawie było dotrzymanie terminu 14 dni od dnia dowiedzenia się przez skarżącą lub od dnia, kiedy mogła się dowiedzieć, o nakazie wydania naczep do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu skarżąca temu materialnemu terminowi uchybiła. Można w niniejszej sprawie twierdzić, iż skarżąca o zezwoleniach na odbiór pojazdów z parkingu wydanych w dniu [...] sierpnia 2009 r. mogła się dowiedzieć z wizyty funkcjonariuszy Policji i właścicieli naczep właśnie w tych dniach. Nawet jeśli skarżącej nie było w tych dniach na parkingu a był jej pracownik – mąż, to gdy była przesłuchiwana w charakterze świadka przez Prokuratora Rejonowego w dniu [...] sierpnia 2009 r. i sama przyznała że wie o nakazie wydania naczep ale dopóki nie zostanie uiszczona zapłata w gotówce to tych naczep nie wyda mimo , że stanowi to utrudnienie działań organów ścigania. Następnie toczyły się sprawy cywilne o wydanie naczep i o naprawienie szkody związanej z zatrzymaniem naczep i jak wskazuje skarżąca zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] maja 2010 r. jak i w skardze do Sądu, miało to miejsce przed dniem [...] maja 2010 r. W żaden sposób E.R. nie wykazała daty, kiedy dowiedziała się o wydanych zezwoleniach na odbiór naczep, a w żadnym razie, że miało to miejsce najpóźniej przed datą [...] maja 2010 r., skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyła [...] maja 2010 r. Zauważyć należy, iż od sierpnia 2009 r., to jest od daty wydanych zezwoleń, do dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa minęło 9 miesięcy. W tym czasie skarżąca nie tylko uczestniczyła w procesach cywilnych przeciwko niej, ale także sama pozywała Skarb Państwa o zapłatę należności za parkowanie naczep, gdzie Sąd Okręgowy w dniu [...] marca 2010 r. odrzucił jej pozew, a nadto złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowych zezwoleń w dniu 25 kwietnia 2020 r., w którym pisze, iż wie o fakcie wydania zezwoleń Dlatego też w ocenie Sądu brak było podstaw dla merytorycznego rozpoznania skargi wobec jej wniesienia z uchybieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., co stanowiło podstawę do jej odrzucenia na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy.