II SA/Go 644/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie gospodarstwa rolnego postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu, 2. zwrócić z urzędu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącej M.M., na jej koszt, kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę M.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie gospodarstwa rolnego. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., nadanym w urzędzie pocztowym, M.M. zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym skarżąca wskazała, że z przyczyn niezależnych od niej, nie mogła złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie z powodu stanu zdrowia. Wyjaśniła, iż w dniu 15 listopada 2019 r. ze względu na pogarszający się stan zdrowia zgłosiła się do przychodni w celu leczenia. Po przeprowadzeniu wstępnej diagnozy została skierowana na badania laboratoryjne oraz do poradni specjalistycznych, celem ustalenia i leczenia przyczyn dolegliwości. Od tego czasu miała ograniczone możliwości wychodzenia z domu, a odległość do najbliższego prawnika wynosi 28 km. Dodatkowo wiek skarżącej spotęgował niemożność złożenia wniosku w terminie. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2019 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i uiściła opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wprawdzie skarżąca nie wykazała dochowania przez nią siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, to jednak mając na uwadze argumentację zawartą we wniosku, przyjęto na korzyść skarżącej, że wniosek ten został złożony z zachowaniem przewidzianego terminu. Następnie trzeba wskazać, że w orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, iż kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazania na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Oceniając zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu, jaką jest brak winy po stronie skarżącej, Sąd stwierdził, że przesłanka ta nie została w niniejszej sprawie spełniona. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że faktyczna przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była od niej niezależna i nie mogła być przezwyciężona przy dołożeniu wszelkich starań. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca w dniu 15 listopada 2019 r. zgłosiła się do przychodni POZ, gdzie podjęto leczenie skarżącej, a ponadto skierowano ją do poradni specjalistycznych. W zaświadczeniu wskazano też, że skarżąca pozostaje nadal w leczeniu, a jej aktywność została organiczona. Z przedłożonej przez skarżącą przy wniosku o przywrócenie terminu dokumentacji, jak też z treści uzasadnienia wniosku nie wynika zaś, że skarżąca nie mogła podjąć stosownych czynności w terminie (np. że na skutek nagłej i nieprzewidzianej choroby przebywała w tym czasie w szpitalu), ani że nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (np. domowników) celem dokonania czynności w terminie. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca ma możliwość skorzystania z takiej pomocy, bowiem opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczanym na skutek stosownego żądania uiściła w imieniu skarżącej osoba trzecia (uczestniczka postępowania), posługująca się takim samym adresem zamieszkania, co skarżąca. Wyjaśnić należy, że nie każda choroba uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2013 r., II FZ 746/13). Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że strona nie uprawdopodobniła, że dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. Wskazywane przez skarżącą pogorszenie stanu zdrowia nie może być uznane za nagłą i nieprzewidzianą przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej. Bez znaczenia pozostaje tu również powoływana przez skarżącą okoliczność znacznej odległości do prawnika. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wymaga podjęcia żadnych skomplikowanych czynności, dla których potrzebna jest wiedza prawnicza. Wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy skarżąca została pouczona o terminie i sposobie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd orzekł o zwrocie uiszczonej opłaty kancelaryjnej na podstawie art. 225 p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.