II SA/Go 647/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W.S. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Zasiłek celowy Uchylono zaskarżoną decyzję Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2005r. W.S. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał W.S. zasiłek celowy w miesiącu lutym 2005r. w wysokości 80 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że miesięczny dochód W.S. wynosi 138, 30 zł, przy kryterium dochodowym kwalifikującym do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej wynoszącym 461 zł miesięcznie. Wysokość przyznanego zasiłku celowego organ I instancji uzasadnił ograniczonymi możliwościami finansowym Ośrodka. Ponadto organ wskazał, że średnia wysokość przyznanej pomocy w formie zasiłku wynosiła 131, 81 zł, przy czym przy przyznawaniu zasiłków celowych organ przyjął zasadę, iż w wysokości wyższej aniżeli ustalona średnia zasiłku, przyznawane są zasiłki celowe rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci lub mającym istotne problemy zdrowotne. W wypadku natomiast osób samotnych, zdolnych do podjęcia pracy zasiłek jest przyznawany w kwocie poniżej średniej. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. W odwołaniu strona zarzuca, iż zasiłek celowy przyznany został w oparciu o zasadę uśredniania świadczeń, która to zasada jest nielegalna i prowadzi do zaniżania pomocy finansowej udzielanej osobom zdolnym do pracy. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 1996r. sygn. akt IC 242/96. Stawiając powyższy zarzut oraz zgłaszając wniosek dowodowy, W.S. wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II, instancji powołując się na treść art. 39 ustawy z dnia 23 marca 2004r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2004r. nr 64 poz. 593 ze zm.), wskazał na fakultatywny charakter pomocy w formie zasiłku celowego, którego przyznanie oraz konkretny rozmiar, opierają się na instytucji uznania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wyjaśnił dlaczego pomoc przyznana została w danej wysokości. W.S. wniósł skargę. W skardze skarżący zarzuca organowi II instancji nieprawidłową interpretację art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez pominięcie konkretnych okoliczności Sygn. akt II SA/Go 647/05 faktycznych związanych z daną sprawą, naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy poprzez przyznanie pomocy w rozmiarze, który nie pozwala na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały, aby sprawować kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest fakultatywną formą wsparcia, co oznacza, że organ administracyjny nie jest zobligowany do jego przyznania, a decyzja w tym zakresie opiera się na instytucji uznania administracyjnego. Organ administracyjny ma ustawowy obowiązek przedstawienia w decyzji przesłanek, którymi kierował się wydając decyzję uznaniową o określonej treści. Przesłanki, które legły u podstaw wydania przez organ administracyjny danego rozstrzygnięcia podlegają kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej. Kryteria, które legły u podstaw przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 80 zł nie są przewidziane w ustawie o pomocy społecznej, dlatego decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa. Kryteria przyznania pomocy w formie zasiłku celowego określone zostały przez ustawodawcę w art. 3, 5, 7, 8, 11, 12, 13 i 39 ustawy. Żaden z wymienionych przepisów ustawy nie daje podstaw do różnicowania wysokości zasiłku celowego ze względu na sytuację rodzinną osoby ubiegającej się o pomoc, a konkretnie ze względu na to czy o pomoc ubiega się rodzina wielodzietna, czy też osoba samotnie gospodarująca. Sygn. akt II SA/Go 647/05 Należy zauważyć, że ustawodawca zróżnicował już sytuację tych osób poprzez wprowadzenie w art. 8 ustawy odmiennego kryterium dochodowego kwalifikującego do otrzymania pomocy pieniężnej, przy czym dla osoby samotnie gospodarującej kryterium to zostało określone na poziomie dochodu wynoszącego 461 zł miesięcznie, natomiast dla osoby w rodzinie - na poziomie 316 zł miesięcznie. Nieuprawnione zatem było wprowadzenie przez organ I instancji kolejnego kryterium różnicującego sytuację osób ubiegających się o pomoc. Wprowadzając kryterium sytuacji rodzinnej osoby ubiegającej się o zasiłek celowy, organ administracyjny nie uzasadnił jakie względy legły u podstaw przyjęcia, iż w wypadku rodziny wielodzietnej wysokość zasiłku celowego wynosi powyżej średniej tj. powyżej kwoty 131, 81 zł, natomiast w wypadku osoby samotnej wysokość przyznanego zasiłku celowego wynosi poniżej ustalonej przez organ administracyjny średniej arytmetycznej. Dlatego przyjęte w ten sposób rozwiązanie należy uznać za dowolne. Nadto należy zauważyć, że w swoim wniosku z dnia [...] lutego 2005r. W.S. nie określił o jaką konkretnie formę pomocy się zwraca. Skarżący użył sformułowania – "wszechstronnej pomocy". A zatem z wniosku skarżącego nie wynika nawet, czy dotyczy on pomocy w formie pieniężnej, czy też niepieniężnej, o których mowa w art. 36 ustawy. Również w toku wywiadu środowiskowego nie skonkretyzowano wniosku skarżącego w zakresie formy pomocy. W tej sytuacji organ administracyjny winien rozważyć możliwość przyznania stronie poszczególnych forma wsparcia, a decyzję w tym zakresie należało wydać w oparciu o treść art. 3 ust. 3 ustawy. Przesłanki przyznania danej formy pomocy również winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Decyzję organu II instancji, jako utrzymującą w mocy decyzję naruszającą prawo, również uchylono. Orzeczenie w tym zakresie oparto na art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. i § 18 ust. 1c rozporządzenia Ministra Syg. Akt II SA/Go 647/05 Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ.U. z 2002r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).