II SA/Go 647/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-01-29
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Kamila Karwatowicz, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości może obejmować merytoryczne zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia egzekucji, w tym zasady najmniejszej uciążliwości i wyłączenia z egzekucji składników majątku niezbędnych do życia?Ratio decidendi
Skarga na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji, zgodnie z art. 110z § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może dotyczyć jedynie naruszeń przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji oraz nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom. Merytoryczne zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia egzekucji, w tym zasady najmniejszej uciążliwości czy wyłączenia z egzekucji składników majątku niezbędnych do życia, podlegają zaskarżeniu w innych trybach, np. na podstawie art. 54 u.p.e.a., i nie mogą być przedmiotem skargi na czynność obwieszczenia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) oddalające skargę skarżącego na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji udziału w prawie własności nieruchomości. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa, w tym zasady najmniejszej uciążliwości, nieproporcjonalnej szkody, braku podzielności nieruchomości, utrudnionego dostępu do drogi oraz braku powiadomienia współwłaściciela. Organy egzekucyjne i DIAS uznały, że skarga na obwieszczenie może dotyczyć jedynie kwestii formalnoprawnych związanych z samym obwieszczeniem, a zarzuty merytoryczne powinny być podnoszone w innych trybach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszenia o licytacji oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. (dalej jako NUS), działając na podstawie art. 110z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) oddalił skargę K.B. (dalej jako strona lub skarżący) na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia z [...] maja 2025 r. o pierwszej licytacji udziału nr 3 w wysokości 1/2 części prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...]., przy ul. [...] i [...], obejmującej niezabudowane działki o numerach: [...] i [...] oraz częściowo zabudowaną działkę numer [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę Wieczystą nr [...].
NUS wskazał, iż prowadzi z majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie jednolitych tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] z [...].05.2017 r., wystawionych przez H, obejmujących zaległości mieszczące się w katalogu należności "podatek akcyzowy, cło, podatek od wartości dodanej VAT." Zawiadomieniem nr [...] z [...] marca 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia udziału wysokości 1/2 części prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w [...]. przy ul. [...] i [...], obejmującej działki o numerach: [...] i [...] oraz numer [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę Wieczystą nr [...]. Przedmiotowe zawiadomienie zostało stronie doręczone 16 marca 2018 r.
Następnie NUS zlecił rzeczoznawcy majątkowemu M.W. wykonanie operatu szacunkowego ww. nieruchomości, a następnie zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019 r. poinformował skarżącego wyznaczeniu terminu opisu i oszacowania wartości nieruchomości na [...] maja 2019 r. Operat szacunkowy oraz protokół opisu i oszacowania z [...] maja 2019 r. został doręczony skarżącemu 11 czerwca 2019 r. W związku ze składanymi w toku postępowania egzekucyjnego z nieruchomości środkami zaskarżenia koniecznym było zaktualizowanie operatu szacunkowego i [...] września 2024 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził dodatkowy operat szacunkowy. Pismem z [...] listopada 2024 r. organ egzekucyjny wyznaczył termin dodatkowego opisu oszacowania, o czym skarżący był powiadomiony. Operat szacunkowy oraz protokół dodatkowego opisu i oszacowania z [...] grudnia 2024 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 19 grudnia 2024 r.
Następnie organ egzekucyjny obwieszczeniem nr [...] z [...] maja 2025 r. wyznaczył na godz. 10:00 w dniu [...] lipca 2025 r., termin pierwszej licytacji udziału nr 3 w wysokości 1/2 części prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...]. przy ul. [...] i [...]j, obejmującej niezabudowane działki o numerach: [...] i [...] oraz częściowo zabudowaną działkę numer [...], dla której Sąd Rejonowy w [...]. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę Wieczystą nr [...], stanowiącego własność skarżącego. Obwieszczenie zostało podane do publicznej wiadomości poprzez jego wywieszenie w dniu [...] maja 2025 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego w [...]., zamieszczenie w dniu [...] maja 2025 r. na stronie BIP Urzędu oraz na portalu Domu Aukcyjnego [...], w dniu [...] czerwca 2025 r. Obwieszczenie z [...] maja 2025 r. o pierwszej licytacji nieruchomości, wyznaczonej na dzień [...] lipca 2025 r., zostało doręczone pełnomocnikowi strony za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy w dniu [...] maja 2025 r. oraz skarżącemu w dniu [...] maja 2025 r. Obwieszczenie zawierało pouczenie, że na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga, którą można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji.
Pismem z dnia [...] maja 2025 r., skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, powołując się na art. 110i § 1 u.p.e.a. złożył skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji ww. nieruchomości, zarzucając naruszenie przepisów prawa oraz fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego i podnosząc, że jego wykonanie doprowadziłby do nieproporcjonalnej szkody po stronie dłużnika, w szczególności zagrożenie ruiną gospodarczą i utratą miejsca zamieszkania. Skarżący podał, że na stale zamieszkuje w budynku znajdującym się na działce nr [...], który obecnie pełni funkcję mieszkalną. Licytacja udziału w zamieszkałej nieruchomości z dużym prawdopodobieństwem doprowadzi do pozbawienia jedynego miejsca zamieszkania, co stanowi naruszenie: art. 8 § 1 u.p.e.a. oraz art. 823 k.p.c. Sprzedaż udziału w nieruchomości, która nie jest podzielna i która ma utrudniony dostęp do drogi, jest praktycznie nieefektywna egzekucyjnie, a jednocześnie nieproporcjonalnie dotkliwie dla dłużnika. W przypadku działki [...] istnieje dodatkowa komplikacja w związku z brakiem samodzielnego dostępu do drogi publicznej oraz infrastruktury technicznej, co ogranicza wartość rynkową oraz możliwość z jej korzystania przez nabywcę.
Pismem z [...] czerwca 2025 r. organ wezwał skarżącego do sprecyzowania podania z [...] maja 2025 r. poprzez wskazanie czy wniesione podanie stanowi skargę w rozumieniu art. 110z u.p.e.a., na czynność organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji, z pouczeniem, że w sytuacji nieudzielenia odpowiedzi w/w podanie zostanie potraktowane jako skarga z art. 110z u.p.e.a. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony 20 czerwca 2025r. i wobec nieudzielenia odpowiedzi organ egzekucyjny zakwalifikował w/w podanie jako skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji.
Oddalając skargę NUS wskazał, że obwieszczenie o licytacji zawiera wszystkie wymagane prawem informacje i pouczenia. Zostało upublicznione w terminie oraz w sposób nakazany w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obwieszczenie zostało doręczone wszystkim uczestnikom postępowania, jednostkom samorządu terytorialnego oraz organowi ubezpieczeń społecznych. W obwieszczeniu organ egzekucyjny wskazał termin oglądania nieruchomości oraz przeglądania akt postępowania, który zapewnia licytantom zapoznanie się ze stanem nieruchomości. Obwieszczenie zawiera również pouczenie o prawie osób trzecich do zgłoszenia służebności i praw użytkowania przed licytacją. W odniesieniu do pozostałych kwestii dotyczących sprzedaży w drodze licytacji wyodrębnionej części nieruchomości (np. jednej z kilku działek) organ powołał przepisy art. 110p u.p.e.a. wskazując, że taka sprzedaż może nastąpić w sposób i przypadkach określonych w tej ustawie.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie zarzucając organowi:
1. naruszenie przepisów o konieczności zawiadomienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości bowiem nie został powiadomiony brat dłużnika - zatem obwieszczenie jest nieważne.
2. Naruszenie art. 8 § 1 u.p.e.a., który nakazuje prowadzenie egzekucji w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego oraz zabrania doprowadzenia do jego ruiny gospodarczej, art. 823 k.p.c., który przewiduje możliwość wyłączenia z egzekucji składników majątku niezbędnych do życia (stosowany odpowiednio w trybie egzekucji administracyjnej). Sprzedaż udziału w nieruchomości mieszkalnej, która nie jest podzielna i która ma utrudniony dostęp do drogi, jest praktycznie nieefektywna egzekucyjnie, a jednocześnie nieproporcjonalnie dotkliwa dla dłużnika.
3. Sprzedaż udziałów w nieruchomościach współwłasnych, w tym udziału w działce zabudowanej budynkami użytkowymi i mieszkalnymi, nie prowadzi do rzeczywistego zaspokojenia wierzyciela, za to generuje potencjalne spory między współwłaścicielami oraz prowadzi do paraliżu gospodarczego zbywanej nieruchomości.
4. w przypadku działki [...]istnieje dodatkowa komplikacja związana z brakiem samodzielnego dostępu do drogi publicznej oraz infrastruktury technicznej, co znacząco ogranicza jej wartość rynkową oraz możliwość korzystania z niej przez ewentualnego nabywcę.
W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie obwieszczenia o licytacji nieruchomości z dnia [...] maja 2025 r. w części dotyczącej działki [...]oraz o wyłączenie działki nr [...]z postępowania egzekucyjnego, jako nieruchomości służącej do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych dłużnika i stanowiącej jego miejsce zamieszkania, a także zawieszenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do działki nr [...]do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia.
Postanowieniem z dnia [...] września 2025 r., znak sprawy: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazał na treść przepisów art. 110z § 1, art. 110w u.p.e.a. DIAS wskazał, że zaskarżone obwieszczenie o licytacji zawiera wszystkie wymagane dane i pouczenia, o których mowa w art. 110w § 3 u.p.e.a. Zachowany został również prawidłowy tryb publikacji obwieszczenia i doręczenia go uczestnikom postępowania. Obwieszczenie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony, organowi ubezpieczeń społecznych, tj. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]., Urzędowi Miasta w [...]. oraz wierzycielowi H.. Z akt sprawy wynika również, że ww. obwieszczenie było podane do publicznej wiadomości poprzez jego wywieszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Skarbowego w [...]. w dniach od [...]maja 2025 r. do [...] lipca 2025r. oraz poprzez zamieszczenie w dniu [...] maja 2025 r. na stronie BIP Urzędu. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym oraz argumentami strony DIAS nie stwierdził okoliczności uzasadniających uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia. Badając zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami u.p.e.a. oraz w świetle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, organ uznał, że czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia z [...] maja 2025 r. o pierwszej licytacji opisanej na wstępie części prawa własności nieruchomości gruntowej zostały dokonane prawidłowo.
DIAS wskazał, że zarówno w skardze z [...] maja 2025 r., jak i w zażaleniu strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 8 § 1 u.p.e.a. oraz art. 823 kodeksu postępowania cywilnego wskazując na zasadę prowadzenia egzekucji w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego oraz możliwość wyłączenia z egzekucji składników majątku niezbędnych do życia. Odnosząc się do powyższego DIAS zauważył, że przedmiotem skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. może być jedynie naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak również nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom, a określenia: "naruszenie" lub '‘nieprawidłowości" odnoszą się do zachowań będących działaniem lub zaniechaniem, jeśli ich konsekwencją będzie spowodowanie naruszeń lub nieprawidłowości. W skardze tej nie można zatem zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. W ramach skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności.
Co do zarzutu, że egzekucja powinna być prowadzona w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, DIAS zauważył, iż mieści się on w katalogu czynności, które mogą być zaskarżone w trybie art. 54, natomiast kwestia ta nie podlega rozpatrzeniu w trybie skargi czynność obwieszczenia o licytacji, dodając, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia. DIAS wskazał, że skarga na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całego postępowania egzekucyjnego, w tym także podstaw jego prowadzenia. W rozpatrywanej sprawie zatem prawidłowo została dokonana ocena podjętej czynności przez pryzmat przepisów określających jej wymagania formalnoprawne.
Natomiast odnosząc się do przywołanego w zażaleniu przepisu art. 823 k.p.c. DIAS wyjaśnił, iż egzekucja z nieruchomości w rozpatrywanej sprawie prowadzona jest podstawie przepisów u.p.e.a. i w związku z tym nie stosuje się do niej k.p.c.
Odnosząc się do zarzutu konieczności zawiadomienia o obwieszczeniu o licytacji wszystkich współwłaścicieli nieruchomości DIAS wskazał na treść art. 110b u.p.e.a. określającego krąg uczestników postępowania, którymi są: zobowiązany, wierzyciele egzekwujący, osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości, organ, który zawarł umowę o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste. Natomiast zgodnie z art. 114a u.p.e.a. o zajęciu ułamkowej części nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia także pozostałych współwłaścicieli, a o zajęciu użytkowania wieczystego - także właściciela nieruchomości oraz właściwy organ administracji publicznej. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny dopełnił obowiązku zawiadomienia współwłaściciela o zajęciu udziału w nieruchomości. W tym celu skierował do J.B. pismo z [...] marca 2018 r., które zostało doręczone adresatowi 16 marca 2018 r. Natomiast na organie egzekucyjnym nie ciążył obowiązek doręczenia obwieszczenia o licytacji współwłaścicielowi nieruchomości J.B., ponieważ w świetle art. 110b u.p.e.a. współwłaściciel nieruchomości nie jest uczestnikiem postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:
1. art. 110z § 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie przez organ, że przedmiotem skargi na obwieszczenie mogą być wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące sposobu i terminu publicznego obwieszczenia oraz doręczenia go uprawnionym podmiotom i tym samym niesłusznie pominięto merytoryczne zarzuty podniesione przez Skarżącego zarówno w skardze, jak i w zażaleniu, dotyczące naruszenia art. 8 u.p.e.a. i wpływu braku podzielności nieruchomości i utrudnionego dostępu do drogi na nieefektywność egzekucyjną i nadmierną dotkliwość dla dłużnika oraz postulatu wyłączenia działki nr [...] spod egzekucji jako nieruchomości służącej do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i stanowiącej miejsce zamieszkania. Organ bezzasadnie uznał, że powyższe zarzuty podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a., a nie w trybie skargi na czynność obwieszczenia.
2. art. 110w § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 110b u.p.e.a., poprzez stwierdzenie przez organ, że współwłaściciel nieruchomości (brat dłużnika – J.B.) nie jest uczestnikiem postępowania egzekucyjnego w świetle art. 110b u.p.e.a. i odstępując od doręczenia w/w kwestionowanego obwieszczenia,
3. art. 8 § 1 u.p.e.a., wskazując, że licytacja udziału 1/2, w zabudowanej działce nr [...], stanowiącej jedyne miejsce zamieszkania skarżącego, jest wysoce nieproporcjonalna i dotkliwa, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, źe sprzedaż udziału w nieruchomości współwłasnej, która jest zamieszkała, niepodzielna i ma utrudniony dostęp do drogi, nie prowadzi do rzeczywistego zaspokojenia wierzyciela, a jednocześnie może prowadzić do pozbawienia skarżącego jedynego miejsca zamieszkania.
4. art. 144 k.p.a. w zw. z art. 110z § 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przedmiotem skargi na obwieszczenie mogą być wyłącznie kwestie formalnoprawne, co skutkowało bezprawnym pominięciem merytorycznych zarzutów naruszenia zasady najmniejszej uciążliwości.
5. art. 8 § 1 u.p.a.a. (zasada prowadzenia egzekucji w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego), poprzez uznanie za dopuszczalną czynność obwieszczenia o licytacji udziału 1/2 części nieruchomości, której część (działka nr [...]) stanowi jedyne miejsce zamieszkania dłużnika, co prowadzi do nieproporcjonalnej dolegliwości i zagrożenia ruiny gospodarczej.
6. art. 8 § i u.p.e.a. w z w; z art. 823 k.p.c, (stosowanym odpowiednio), poprzez oddalenie zarzutu możliwości wyłączenia z egzekucji składników majątku niezbędnych do życia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiło w przedmiotowej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]z dnia [...] września 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. z dnia [...] czerwca 2025 r. oddalające skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości co do której skarżącemu przysługuje prawo współwłasności w wymiarze 1/2, położonej w [...]., przy ul. [...] i [...], obręb 12, [...], powiat i gmina Miasto [...]., obejmującej niezabudowane działki o numerach: [...]i [...]oraz częściowo zabudowaną działkę numer [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę Wieczystą nr [...]..
Zdaniem Sądu, utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie oddalenia skargi na czynność obwieszczenia o licytacji jest zgodne z przepisami prawa i nie uchybia im w żadnej mierze. Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia były przepisy u.p.e.a., w szczególności art. 110w i art. 110z u.p.e.a. Zajętą nieruchomość organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji publicznej (art. 110w § 1 u.p.e.a.). Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110w § 2 u.p.e.a.). Na podstawie art. 110w § 3 u.p.e.a., o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje:
1) termin i miejsce licytacji;
2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone;
3) oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą;
4) firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego;
5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć, z zaznaczeniem że wadium składa się w gotówce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny;
6) czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego;
7) wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;
8) wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.
W myśl art. 110w § 4 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji doręcza się: 1) uczestnikom postępowania; 2) właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; 3) osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej na 30 dni przed jej terminem, a jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż 83 600 zł - także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości (art. 110w § 5 u.p.e.a.). Na wniosek i koszt zobowiązanego lub wierzyciela organ egzekucyjny może zarządzić ogłoszenie o licytacji również w inny wskazany przez nich sposób (art. 110w § 6 u.p.e.a.). W ogłoszeniu w dzienniku podaje się oznaczenie nieruchomości, termin i miejsce licytacji, oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą oraz wysokość wadium, jakie licytant powinien złożyć (art. 110w § 7 u.p.e.a.).
Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji (art. 110z § 1 u.p.e.a.). W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2 u.p.e.a.). Na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 110z § 3 u.p.e.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd dotyczący granic skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. Mianowicie przyjmuje się, ze jej przedmiotem mogą być: a) naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, b) nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom, a określenia: "naruszenie" lub "nieprawidłowości" odnoszą się do zachowań będących działaniem lub zaniechaniem, jeśli ich konsekwencją będzie spowodowanie naruszeń lub nieprawidłowości. W ramach skargi nie można zatem zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. W ramach skargi można więc podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności (zob. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III FSK 4510/21, z 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3150/17; wyrok WSA w Lublinie z 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1049/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2020 r., I SA/Sz 142/20, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2023 r., VIII SA/Wa 564/23 i przywołane tam orzecznictwo).
Zatem kluczowe znaczenie dla rozpoznania spornej materii ma przepis
art. 110z u.p.e.a., który zakreśla organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którymi bezwzględnie musi kierować się organ egzekucyjny, a tym samym wyznaczał Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów (dla egzekucji z nieruchomości będą to: zajęcie nieruchomości, opis i oszacowanie wartości nieruchomości, obwieszczenie o licytacji, uiszczenie wadium, licytacja, przybicie, przyznanie własności). Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie, odrębne środki zaskarżenia (m.in.: zarzuty na podstawie art. 33 u.p.e.a., skarga na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 u.p.e.a., zażalenie na postanowienie w przedmiocie prowadzenia egzekucji z wydzielonej części nieruchomości i oszacowania jej wartości na podstawie art. 110p u.p.e.a., zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości na podstawie art. 110u u.p.e.a., zażalenie na postanowienie w sprawie powyższych zarzutów na podstawie art. 110u u.p.e.a., skarga na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a., zażalenie na postanowienie oddalające powyższą skargę na podstawie art. 110z § 3 u.p.e.a., skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji na podstawie art. 111l u.p.e.a., czy zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia na podstawie art. 111r § 2 u.p.e.a.).
Utrwaloną w postępowaniu egzekucyjnym zasadą jest zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w ramach u.p.e.a. Ma ona zapobiegać powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. II do 54 u.p.e.a., Lex 2025 oraz M. Romańska, Skarga na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość administracyjnego postępowania egzekucyjnego, [w:] System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, Wydawnictwo C.H. Beck, War-szawa 2004, s. 535 - 557).
Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA z 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13 oraz z 23 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 314/21 i III FSK 330/21, wyroki WSA w Gdańsku z 13 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 384/21, z 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 183/21 oraz WSA w Szczecinie z 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 567/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie było kwestionowane, że złożone przez pełnomocnika skarżącego do organu egzekucyjnego pismo z [...] maja 2025 r. stanowi skargę w rozumieniu art. 110z u.p.e.a., na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o pierwsze licytacji nieruchomości z dnia [...] maja 2025 r. W tym zakresie organ dodatkowo zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o sprecyzowanie pod rygorem przyjęcia w sytuacji nieudzielenia odpowiedzi, że taką skargę stanowi. W/w wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony i pozostawione bez odpowiedzi, co pozwoliło organowi przyjąć, że pismo z dnia [...] maja 2025 r. stanowi skargę złożoną w trybie art. 110z u.p.e.a., czego też strona skarżąca nie kwestionowała wtoku postępowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonych postanowień Sąd stwierdził, na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy, że organ egzekucyjny dokonując obwieszczenia o pierwszej licytacji (z dnia [...] maja 2025 r.) dochował wymogów określonych w art. 110w u.p.e.a. Obwieszczenie to z punktu widzenia wymogów określonych w art. 110w § 3 u.p.e.a., zawiera wszystkie wymagane elementy, co nie było kwestionowane przez stronę skarżącą. Mianowicie określono w nim:
1) termin i miejsce licytacji - [...] lipca 2025 r., godz. 10.00,
2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, z podaniem numeru księgi wieczystej – działka nr [...], nr [...]oraz nr [...], nr [...];
3) oszacowaną wartość nieruchomości - 247 470 zł i cenę wywoławczą – 185 602,50 zł;
4) nazwisko zobowiązanego, ze wskazaniem, że jest on właścicielem gruntów i budynków w udziale ½ - K.B.;
5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć – 24 747 zł;
6) czas, w którym przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego - w dniu [...] lipca 2025 r. w godz. 10-12;
7) informację, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;
8) informację że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.
Obwieszczenie zawierało również pouczenie o prawie wniesienia skargi, zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a.
Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zgodnie z wymogami
art. 110w § 4 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji doręczone zostało uczestnikom postępowania, tj.: pełnomocnikowi skarżącego (jako zobowiązanemu) – w dniu [...] maja 2025 r., wierzycielowi – [...] maja 2025 r.; właściwej jednostce samorządu terytorialnego tj. Urzędowi Miasta [...]. – [...] maja 2025 r. oraz ZUS (wraz z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji) – [...] maja 2025 r. Z akt sprawy wynika również, że ww. obwieszczenie było podane do publicznej wiadomości poprzez jego wywieszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Skarbowego w [...]. w dniach od [...] maja 2025 r. do [...] lipca 2025r. oraz poprzez zamieszczenie w dniu [...] maja 2025 r. na stronie BIP Urzędu i dodatkowo zlecona została publikacja na stronie internetowej Domu Aukcyjnego [...].
W ocenie Sądu organ egzekucyjny uczynił zadość wszystkim przywołanym powyżej przepisom prawa regulującym tryb i terminy dokonania obwieszczenia o licytacji nieruchomości.
Odnośnie podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu braku doręczenia obwieszczenia o licytacji nieruchomości współwłaścicielowi nieruchomości – J.B., Sąd wyjaśnia, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, iż doręczenie takie zostało dokonane z dniem 20 maja 2025 r. (k. 325 akt administracyjnych), choć w istocie w świetle art. 110w § 4 w zw. z art. 110b u.p.e.a., jak podał organ, organ nie był on zobowiązany dokonywać doręczenia tego obwieszczenia, gdyż współwłaściciel nieruchomości nie jest uczestnikiem postępowania egzekucyjnego z nieruchomości.
W świetle wcześniejszych rozważań dotyczących ograniczenia ram postępowania i kontroli dotyczącej skargi wniesionej w trybie art. 110 z u.p.e.a., za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia tego przepisu i braku uwzględnienia przez organy zarzutów naruszenia art. 8 § 1 u.p.e.a., a także postulatu wyłączenia działki nr [...] spod egzekucji, a także wpływu braku podzielności nieruchomości i utrudnionego dostępu do drogi na nieefektywność egzekucyjną i nadmierną dotkliwość dla dłużnika.
Zgodzić należało się także ze stanowiskiem skarżonego organu, że nieuzasadnionym był zarzut naruszenia art. 823 k.p.c., biorąc pod uwagę, że przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu prowadzonym n podstawie przepisów u.p.e.a.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego wyłączenia jednej z działek dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] prowadzona jest ona dla trzech działek: nr [...], ale także nr [...] i [...]. Należy wskazać, iż przedmiotem egzekucji z nieruchomości jest nieruchomość w ujęciu wieczystoksięgowym, nie zaś w znaczeniu geodezyjnym. W praktyce oznacza to, że egzekucja kierowana jest do nieruchomości, dla której prowadzona jest jedna księga wieczysta. Nie posiada przy tym żadnego znaczenia, czy dana nieruchomość obejmuje jedną, czy więcej wyodrębnionych geodezyjnie części powierzchni ziemskiej, oznaczonych na mapie ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 listopada 2023 r., I SA/|Gd 452/23).
W sprawie nie mogły również odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia podniesione w skardze zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (odnośnie naruszenia art. 8 § 1 u.p.e.a.), jako podlegające kwestionowaniu w innym trybie, a zatem niepodlegające zaskarżeniu w trybie skargi na czynność obwieszczenia o licytacji. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest to bowiem podstawa do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, która wymieniona jest wprost w art. 54 u.p.e.a. Jak już wcześniej wyjaśniono w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w świetle art. 110z § 1 u.p.e.a. przedmiotem oceny w trybie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji są jedynie przepisy dotyczące sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak też doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom. Skarga na czynności dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje także na zaniechanie dokonania przez organ egzekucyjny określonych czynności dotyczących obwieszczenia. W niniejszym postępowaniu ocenie podlega zatem, co do zasady, czynność egzekucyjna dokonana przez organ egzekucyjny, badana tylko pod kątem zgodności z przepisami regulującymi procedurę jej zastosowania, a więc badanie dotyczy tylko formalnej prawidłowości dokonanej czynności.
W związku z tym DIAS prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie NUS w przedmiocie oddalenia skargi na czynność obwieszczenia o licytacji przedmiotowej nieruchomości. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do wszystkich podniesionych w zażaleniu zarzutów, wskazując, dlaczego nie mogły one wywołać zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia postanowienia organu I instancji, a argumentacja DIAS nie budzi zastrzeżeń.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami wynikającymi z k.p.a. w związku z u.p.e.a. W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny zawarł wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 k.p.a. m.in. powołał obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy prawa i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podkreślić należy, że zarzuty adresowane wobec postanowienia o oddaleniu skargi na czynność obwieszczenia o licytacji nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania i nie związanych stricte z obwieszczeniem o licytacji nieruchomości.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło