II SA/Go 648/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-12-08

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może ustalać różne ceny za tę samą usługę przewozową w zależności od miejsca zakupu biletu?
Ratio decidendi
Rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego, jednak cena ta powinna być związana wyłącznie z wykonywaną usługą przewozu. Nie można wprowadzać różnych cen za tę samą usługę w zależności od miejsca zakupu biletu, gdyż miejsce to nie ma wpływu na samą usługę przewozu. Zróżnicowanie cen w zależności od miejsca zakupu biletu stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą ustalenia cen za usługi przewozowe, w szczególności punkt dotyczący ceny biletu jednorazowego kupowanego u kierowcy autobusu, który był wyższy niż cena biletu kupowanego w innych punktach dystrybucji. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów Prawa przewozowego i ustawy o cenach, wskazując na niedopuszczalność zróżnicowania cen za tę samą usługę. Miasto wniosło o oddalenie skargi, argumentując, że wyższa cena u kierowcy wynika z utrudnień w obsłudze i ma na celu zapewnienie rentowności, a ustawa o cenach nie zakazuje różnicowania cen urzędowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w punkcie 1 załącznika nr 1 do uchwały określającej cennik biletów jednorazowych i miesięcznych za usługi przewozowe, a także orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w tej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po w dniu 8 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia cen za usługi przewozowe I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w punkcie 1 załącznika nr 1 do uchwały określającej cennik biletów jednorazowych i miesięcznych za usługi przewozowe, II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części stanowiącej punkt 1 załącznika nr 1 do uchwały. - 2 - Sygn. akt II SA/Go 648/05 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda zaskarżył pkt 1B załącznika Nr 1 do uchwały Nr [...] Rady Miasta z [...] marca 2005r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia cen, zwolnień i ulg w cenach za usługi przewozowe lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych miasta, ustalającego opłatę za jednorazowy przejazd lokalnym transportem zbiorowym na podstawie biletu zakupionego u kierowcy autobusu. Zarzucając punktowi 1B załącznika do uchwały istotne naruszenie przepisów art. 34a ustawy z 15 listopada 1984r. – Prawo przewozowe ( Dz.U. z 2000r. Nr 50, poz. 601 ze zm. ) skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że załącznik Nr 1 do uchwały wprowadza cennik biletów jednorazowych i miesięcznych za usługi przewozowe lokalnym transportem zbiorowym w granicach administracyjnych miasta. W cenniku tym w pkt 1A i B zostały ustalone dwie różne ceny ( za ten sam przewóz ) za bilet jednorazowy w zależności od miejsca zakupu biletu. W ocenie skarżącego takie rozróżnienie sprowadza się do tego, że opłata za przewóz środkami komunikacji miejskiej na tych samych trasach, jest zróżnicowana w zależności od miejsca nabycia biletu. Cena biletu jednorazowego nabywanego u kierowcy autobusu jest wyższa w stosunku do ceny biletu zakupionego w innych miejscach dystrybucji. Skarżący stwierdził, że podstawa prawna podjęcia uchwały – art. 8 ust. 1 ustawy z 5 lipca 2001r. o cenach ( Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050 ze zm. ) nie daje podstaw do ustalania przez radę gminy różnych opłat za usługi przewozowe transportu zbiorowego na terenie gminy w zależności od miejsca nabycia biletu. Przepis ten przyznaje jedynie uprawnienia radzie gminy do ustalania cen urzędowych za usługi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Skarżący stwierdził, że Rada Miejska określając dwie różne ceny biletu na tym samym odcinku trasy wprowadziła de facto, stanowiącą różnicę pomiędzy obiema cenami, opłatę dodatkową dla pasażerów nabywających bilet u kierowcy pojazdu. Tymczasem art. 34a ustawy Prawo przewozowe wskazuje, iż opłatę dodatkową w zakresie transportu zbiorowego rada może regulować tylko w sytuacjach określonych w ust. 1 tego przepisu. Katalog ten nie przewiduje możliwości zróżnicowania cen biletów na tym samym odcinku trasy w zależności od miejsca ich nabycia czy też wprowadzania opłat dodatkowych do nabywanego biletu. Wprowadzenie takiego rozróżnienia przez Radę Gminy jest zdaniem skarżącego istotnym naruszeniem prawa. - 3 - Miasto wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę zaprzeczyło wywodowi Wojewody wyrażonemu w skardze. Rada nie wprowadziła bowiem opłaty dodatkowej w zakresie transportu drogowego. Na wniosek przewoźnika z [...].02.2005r., który świadczy usługi przewozowe transportu zbiorowego Rada dokonała zmiany uchwały odnośnie cen za bilety przychylając się do argumentacji przewoźnika. Przewoźnik wskazał, że ceną jednostkową za przejazd jest cena biletu zakupionego u kierowcy w autobusie. Jest to cena wskazana w pkt 1B załącznika do uchwały. Ponieważ zakup biletu u kierowcy powoduje określone utrudnienia w świadczeniu usługi, gdyż kierowca musi wydrukować bilet, wydać resztę a sprzedaż kilkunastu biletów w godzinach szczytu powoduje opóźnienia w przewozie, przewoźnik zaproponował udzielenie bonifikaty na zakup biletów w punktach sprzedaży. W ocenie Miasta art. 8 ustawy o cenach nie zawiera zakazu różnicowania cen urzędowych. Art. 9 tej ustawy wskazuje jedynie, że cena urzędowa jest ceną maksymalną i zarówno art. 8 i 9 tej ustawy nie zakazują obniżenia takiej ceny w określonych przez radę przypadkach i tym samym różnicowania takich cen. Miasto wskazało ponadto, że cena za bilet zakupiony u kierowcy jest ceną jednostkową za przewóz i taka została skalkulowana przez przewoźnika, aby zapewnić rentowność prowadzonej działalności. Organ nadzoru kwestionując cenę jednostkową za bilet tym samym nakazuje przewoźnikowi wykonywanie usług przewozu za cenę nie pokrywającą kosztów świadczonych usług. W szczególności organ nadzoru nie wskazał z jakich powodów dokonał wyboru pomiędzy ceną wymienioną w pkt 1A i 1B załącznika do uchwały i arbitralnie przyjął, że ceną urzędową maksymalną jest cena biletu zakupionego w punkcie sprzedaży – czyli cena niższa, podczas gdy z uwarunkowań ekonomicznych i z rachunków wyników i strat wynika, że ceną urzędowa maksymalną jest właśnie cena wskazana w pkt 1B, czyli cena wyższa i jeżeli w ocenie organu nadzoru brak jest podstaw prawnych do różnicowania wysokości cen urzędowych to taką ceną urzędową maksymalną jest właśnie cena zaskarżona przez organ nadzoru jako cena maksymalna, natomiast cena z pkt 1A jest ceną z bonifikatą a przepisy ustawy o cenach w szczególności art. 8 nie zabrania ustalania cen urzędowych równoznacznych z cenami jednostkowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. - 4 - Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Wynika z ich, że Rada Miejska podjęła uchwałę Nr [...] w której w załączniku Nr 1 określiła cennik biletów jednorazowych i miesięcznych za usługi przewozowe lokalnym transportem zbiorowym w granicach administracyjnych miasta. Rada Miejska w pkt 1 załącznika Nr 1 do uchwały wprowadziła zróżnicowanie poprzez podwyższenie ceny biletów jednorazowych ( normalnych i ulgowych ) nabywanych u kierowcy autobusu w stosunku do cen takich samych biletów nabywanych w punkcie sprzedaży. Przepis art. 8 ust. 1 ustawy z 5 lipca 2001r. o cenach ( Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050 ze zm. ) stanowi, że rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Z treści cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że cena jest związana wyłącznie z wykonywaną usługą przewozu. Za tę samą usługę nie mogą być wprowadzone różne ceny w zależności od miejsca zakupu biletu. Cena dotyczy wyłącznie przewozu i nie może być uzależniona od miejsca zakupu biletu, bo miejsce to nie ma wpływu na usługę przewozu. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Rada Miejska zróżnicowała cenę za przewóz w zależności od miejsca zakupu biletów. Sąd uznał zatem, że pkt 1 załącznika Nr 1 do uchwały z [...] marca 2005r. Nr [...] jest sprzeczny z prawem, tj. art. 8 ust. 1 ustawy o cenach. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O tym, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części stanowiącej punkt 1 załącznika nr 1 do uchwały, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy. A. Juszczyk- Wiśniewska G. Staniszewska M. Ruszyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło