II SA/Go 649/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Z. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu letniskowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu letniskowego. Zarządzeniem z dnia 2 października 2019 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi, podanie numeru PESEL, a także do uiszczenia wpisu od skargi wysokości 500 zł. Podstawę prawną zarządzenia stanowił przepis art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu 7 października 2019 r. (k. 17 akt sprawy) i pozostawił bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę W.Z.. Postanowienie to w dniu 18 listopada 2019 r. odebrał skarżący (do rąk dorosłego domownika k. 29 akt sprawy). Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi (data nadania 5 grudnia 2019 r.). W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wykonuje kontrakt poza granicami kraju. Zawarta umowa obliguje skarżącego do stałego przebywania w Niemczech w celu świadczenia usług pielęgnacyjnych i prowadzenia gospodarstwa domowego mieszkanki [...]. Skarżący wyjaśnia, że zawarty kontrakt został przedłużony na kolejny okres i obecnie nadal przebywa poza granicami kraju. Pod adresem ul. [...], który został wskazany w skardze jako adres zamieszkania skarżącego w kraju mieszka m.in. syn skarżącego B.Z.. Syn skarżącego ma 20 lat i jako dorosły domownik ma prawo w imieniu skarżącego odbierać korespondencję.To właśnie syn skarżącego – B.Z. odbierał korespondencję adresowaną do skarżącego z Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Były to w szczególności: "wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, wezwanie do przedłożenia zaliczki, pismo z przedkładaną odpowiedzią na skargę organu", a także pismo z doręczeniem postanowienia o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Go 649/19. Syn skarżącego o przychodzącej korespondencji nie informował ojca na bieżąco oraz jej nie otwierał, szanując tym samym tajemnicę korespondencji. Zdaniem skarżącego dochował on należytej staranności, jako osoba przebywająca poza stałym miejscem zamieszkania. Okoliczność braku poinformowania skarżącego doręczeniu przesyłek sądowych i związana z tym zwłoka w dokonaniu czynności, nastąpiły bez winy skarżącego. Skarżący składając skargę miał świadomość, istnienia możliwości skierowania do niego korespondencji z sądu. Opuszczając miejsce zamieszkania, zadbał odpowiednio o swoje interesy i wydał odpowiednie dyspozycje domownikowi, który nienależycie wykonał powierzone zadanie. Trudno jest zatem doszukać się w działaniu skarżącego elementów, które należałoby poczytywać za zawinione. Uchybienie terminu nastąpiło bowiem wskutek przeszkody, której skarżący nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wraz z wnioskiem strona uzupełniła braki formalne skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 z późn.zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę lub jej pełnomocnika po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Należy wskazać, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Przywrócenie uchybionego terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie uchybionej czynności procesowej. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy także uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 p.p.s.a). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd przyjął, że rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Jak wynika z oświadczenia skarżącego dowiedział się on o uchybieniu terminu w dniu 28 listopada 2019 r. z rozmowy telefonicznej z synem, natomiast wniosek o jego przywrócenie został złożony w dniu 5 grudnia 2019 r., a więc przewidzianym przez ustawę terminie. Przedmiotowy wniosek dotyczy przywrócenia stronie skarżącej uchybionego terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, nadesłanie odpisu skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego. Skarżący twierdzi, iż przesyłki zawierające wezwania do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi oraz postanowienie z dnia 8 listopada 2019 r. o odrzuceniu skargi zostały odebrane przez jego syna B.Z. oraz, że syn nie przekazał mu informacji o tych przesyłkach, ani ich nie otwierał. W ocenie Sądu wskazana argumentacja nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu tego terminu. Po pierwsze z akt sądowych sprawy wynika, że żadna z kierowanych przez Sąd do skarżącego przesyłek nie była odebrana przez B.Z.. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało odebrane przez matkę skarżącego – A.Z. (k. 17 akt sprawy), a postanowienie o odrzuceniu skargi przez M.Z. – dorosłego domownika (k. 29 akt sprawy). Po drugie wskazana przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. To na skarżącym ciąży bowiem obowiązek takiego zorganizowania swoich spraw, aby informacja o istotnej dla niego korespondencji docierała do niego niezwłocznie – co przy dzisiejszych możliwościach technicznych (powszechnie dostępne telefony komórkowe i internet) nie nastręcza żadnych trudności. Tym bardziej takiego działania należy wymagać od strony, gdy ma ona świadomość toczącej się sprawy sądowej, a co za tym idzie, możliwości otrzymywania korespondencji z sądu. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W literaturze oraz orzecznictwie dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Strona odpowiada za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako brak winy, będący przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (vide: postanowienie NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I GZ 872/15, postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., FZ 93/04 niepubl, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). Podsumowując, jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Do takich niedających się przezwyciężyć i przewidzieć przeszkód, niezależnych od strony, nie można jednakże zaliczyć zaniedbania osób, którymi strona się posługuje. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie może bowiem stanowić podstawy do przywrócenia terminu. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu co wyklucza przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając zatem na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.