II SA/Go 650/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-02-15
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Ireneusz Fornalik, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego) przysługują świadczenia pieniężne wymienione w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, z zastrzeżeniem możliwości przyznania nie więcej niż 50% odprawy na podstawie art. 114 ust. 4?Ratio decidendi
Organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 114 ust. 1 i 4 ustawy o Policji, uznając, że sformułowanie "z zastrzeżeniem ust. 2-4" w ust. 1 oznacza całkowity zakaz przyznania świadczeń pieniężnych (poza ewentualną 50% odprawą) policjantowi zwalnianemu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4. Sąd uznał, że zastrzeżenie to odnosi się jedynie do okoliczności przyznania lub wysokości odprawy, a nie do pozostałych świadczeń wymienionych w ust. 1, co skutkuje uchyleniem zaskarżonych rozkazów personalnych.Stan faktyczny
Policjant P.T. został zwolniony ze służby na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. Organ pierwszej instancji odmówił mu przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i nagrody rocznej. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na art. 114 ustawy o Policji, który miał wyłączać przyznanie takich świadczeń w przypadku zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4. Policjant zaskarżył rozkazy personalne do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego w zakresie odmowy przyznania świadczeń pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji i stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.T. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...]r., II. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Komendant Miejski Policji orzekł o zwolnieniu z dniem [...] kwietnia 2005r. P.T. ze służby w Policji oraz odmówił przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i nagrody rocznej za 2005 rok. Orzeczenie oparte zostało na art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (DZ.U. z 1990r. Nr 30 póz. 179 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (DZ.U. z 2001 r. nr 152 póz. 1732 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że okolicznością, która legła u podstaw rozstrzygnięcia, jest skazanie P.T. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w sprawie sygn. akt II K 286/04, za popełnienie czynu z art. 207 § 1 kk na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata. Od orzeczenia organu I instancji P.T. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona zarzuca, że rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie zawiera podstawy prawnej, która uprawniała do takiego stwierdzenia. Jednocześnie strona podaje, że posiada niewykorzystany urlop za lata 2004 - 2005.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2005r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki wskazał na obligatoryjny charakter zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby w wypadku prawomocnego skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Odnośnie rozstrzygnięcia w zakresie świadczeń pieniężnych, organ powołał się na art. 114 ustawy o Policji i stwierdził, że w myśl tego przepisu policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, nie przysługują żadne należności tj. odprawa, ekwiwalent za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby oraz zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do owego miejsca zamieszkania w kraju. Zdaniem organu II instancji, w sytuacjach wyjątkowych, gdy jest to uzasadnione potrzebami rodziny zwalnianego policjanta, można mu przyznać nie więcej niż 50% odprawy.
P.T. wniósł skargę, w której przytacza zarzuty i argumentację zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu II instancji przepis art. 114 ustawy o Policji nie pozwala na wypłatę świadczeń pieniężnych, tj. odprawy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz zwrot kosztów przejazdu policjanta oraz członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniu z urzędu, policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4. Policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odprawy (art. 114 ust. 4).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz na bezczynność organów. Kontrola wykonywana prze sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozstrzygnięcia organu I i II instancji naruszają przepisy prawa.
Organy obydwu instancji dokonały błędnej wykładni przepisu art. 114 ust 1 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, w wyniku czego orzeczenia zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Wyrokiem Sądu Rejonowego w sprawie sygn. akt II K-286/04 skarżący został skazany za popełnienie czynu z art. 207 § l kk na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata. Wyrok skazujący stał się prawomocny.
Przestępstwo z art. 207 § l k.k. jest przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (DZ.U. z 2002r. nr 7 poz. 58 ze zm.), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Z treści tegoż przepisu wynika jednoznacznie, że popełnienie przez policjanta określonego czynu przestępczego, rodzi konsekwencję w postaci obligatoryjnego zwolnienia go ze służby.
Zagadnieniem spornym jest natomiast kwestia świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.
Stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4:
1) odprawę,
2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3,
3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu.
Art. 114 ust. 4 reguluje kwestię przyznania świadczeń pieniężnych policjantowi zwolnionemu na podstawie m.in. art. 41 ust. 1 pkt 4. Zgodnie z treścią art. 114 ust. 4 policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50 % odprawy.
Interpretacja przepisu art. 114 przeprowadzona przez organy obydwu instancji opiera się na twierdzeniu, że użyte w ust. 1 tego przepisu sformułowanie — "z zastrzeżeniem ust. 2-4" – oznacza, że policjantowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4, nie należą się żadne świadczenia, o których mowa w ust. 1, jedynie w szczególnych sytuacjach — 50 % odprawy. Interpretacja ta nie znajduje potwierdzenia w treści omawianego przepisu.
W art. 114 ust. 1 ustawodawca ustalił świadczenia, które przysługują – co do zasady - policjantowi zwalnianemu ze służby. Natomiast w ust. 4 ustawodawca odniósł się konkretnie do sytuacji policjanta zwalnianego m.in na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i stwierdził, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych właściwy organ może mu przyznać 50 % odprawy. W przepisie tym nie wspomina się o pozostałych świadczeniach pieniężnych z ust. 1 art. 114, w szczególności brak jest konkretnych zastrzeżeń lub ograniczeń co do przyznania tych świadczeń. A zatem użyte w ust. 1 art. 114 sformułowanie - "z zastrzeżeniem ust. 2 - 4 "odnosi się jedynie do okoliczności przyznania lub ewentualnie - wysokości odprawy. Interpretacja wedle, której użyty zwrot "z zastrzeżeniem" — oznacza całkowity zakaz przyznania wszystkich świadczeń wymienionych w ust. 1 (oprócz 50 % odprawy), jest nieuprawniona i nie znajduje potwierdzenia w treści przepisu art. 114. Z treści ust. 4 nie wynika bowiem żaden zakaz bądź ograniczenie przyznania świadczeń pieniężnych, o których mowa w ust. 1, oprócz odprawy.
Redakcję art. 114 nie można uznać za przypadkową, a ustawodawcy znającemu techniki legislacyjne nie można przypisywać zamiaru wprowadzenia uregulowań ścieśniających uprawnienia podmiotu, jeżeli zamiar ten wprost, w sposób nie budzący wątpliwości, nie wynika z treści przepisu prawa.
Z powyższych względów orzeczenia organów obydwu instancji, jako naruszające przepisy prawa, Sąd uchylił.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. ), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło