II SA/Go 650/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2012 r. Przewodniczącego Wydziału I.W. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. 27 sierpnia 2012 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku I.W. podała, że jej wynagrodzenie za pracę wynosi 1.800 zł (brutto). Skarżąca wskazała, że wynagrodzenie podlega zajęciu egzekucyjnemu w wysokości 30%. I.W. oświadczyła, że posiada zadłużenie w wysokości około 60.000 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła między innymi wyciąg z rachunków bankowych, zaświadczenie pracodawcy o osiąganych dochodach. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że z przedłożonego zaświadczenia wynika, że wynagrodzenie I.W. wynosi 1.800 zł (brutto). Jednakże aktualnie z powyższego prawa majątkowego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1.059,26 zł. (netto). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca posiada ujemne saldo (-6.576,80 zł – stan na dzień [...] września 2012 r.). Zważyć również trzeba, że przedłożone dokumenty potwierdzają zobowiązania skarżącej do zapłaty ponad 35.000 zł należność głównej. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniony jest wniosek, że środki pieniężne posiadane przez skarżącą pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej odnośnie braku oszczędności. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek I.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.