II SA/Go 652/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-06
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych, można odmówić ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić, ponieważ skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od ich ponoszenia. Jednakże, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy dotyczące pomocy prawnej w zakresie zastępstwa procesowego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Analiza sytuacji materialnej skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, dlatego sąd postanowił ustanowić adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej odmawiającą mu pomocy w związku z pobieraniem nauki. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną spowodowaną chorobą i leczeniem, posiadaniem rodziny na utrzymaniu oraz otrzymywaniem uposażenia w wysokości 4.845 zł brutto. Sąd odrzucił skargę, ale rozpoznał wniosek o pomoc prawną.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. odrzucił skargę M.J. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki.
Dnia 20 października 2009 r. do sądu wpłynął wniosek M.J. złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż znajduje się trudnej sytuacji materialnej spowodowanej między innymi przebytą chorobą nowotworową i związanymi z leczeniem znacznymi wydatkami. Skarżący wskazał, że posiada na utrzymaniu żonę i dwójkę dzieci. Oświadczył, że otrzymuje uposażenie w wysokości 4.845 zł (brutto). W uzupełnieniu wniosku M.J. przedłożył zestawienie kosztów związanych z eksploatacją mieszkania (czynsz 459,86 zł, opłata ze energię elektryczną 65 zł, opłata za wodę i kanalizację 35 zł, opłata za gaz 45 zł).
Wniosek okazał się częściowo zasadny.
Na wstępie należy wskazać, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Dlatego też w tym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak
odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że M.J. nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Skarżący otrzymuje uposażenie w wysokości 3.604,65 zł (netto). Posiada na utrzymaniu żonę i dwójkę dzieci. Niewątpliwie na aktualną sytuację materialną miały istotny wpływ wydatki związane z przebytą przez skarżącego chorobą nowotworową (przewlekła białaczka szpikowa). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący nie posiada wolnych środków pieniężnych.
W świetle zasad doświadczenia życiowego uprawniony jest zatem wniosek, że dochód jakim dysponuje skarżący zapewnia pokrycie niezbędnych wydatków służących zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny.
Uprawniony jest zatem wniosek, iż M.J. wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło