II SA/Go 653/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skarg W.J., B.O., M.M., H.S. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r., nr LV/369/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie: [...] postanawia: odrzucić skargi. Rada Miejska w dniu [...] października 2010 roku podjęła, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku - O samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku - O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku, nr 80, poz. 717 ze zm.), uchwały Nr LV/369/10, LV/371/10, LV /372/10 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące różnych miejscowości na terenie Gminy. W.J., W.L., P.G., M.G., B.O., M.M., H.S., I.Z. i T.Ż., w piśmie z dnia [...] maja 2012 roku, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] października 2010 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wykonaniu zarządzenia z dnia 4 lipca 2012 roku pełnomocnik skarżących J.C. został wezwany m.in. do wskazania numeru i daty zaskarżonej uchwały oraz do wykazania, że przed wniesieniem skargi do sądu skarżący wezwali Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa związanego z podjęciem zaskarżonej uchwały. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2012 roku (data wpływu 20 lipca 2012 roku) J.C. podał, że skarga, wniesiona także przez inne osoby, dotyczy uchwał Rady Miejskiej z dnia [...] października 2012 roku: 1. nr LV/369/10 dotyczącą terenów położonych w obrębie: [...]; 2. LV/371/10 dotyczącą terenów położonych w obrębie: [...]; 3. LV/372/10 dotyczącą terenów położonych w obrębie: [...]. Pełnomocnik wyjaśnił, że skarżący, na podstawie art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwali Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa. Podał, że Rada uznała powyższe wezwania za bezzasadne. Wskazał nadto, że w pismach wzywających Radę do usunięcia wadliwie wskazano jeden numer uchwały z dnia [...] października 2012 roku, lecz prawidłowo wskazano numery działek i obręby geodezyjne, gdzie się znajdują. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 sierpnia 2012 roku, wyłączono skargi W.J., B.O., M.M. i H.S. odnoszące się do uchwały Rady Miejskiej Nr LV/369/10 dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie: [...], do oddzielnego postępowania, które to skargi stały się przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie. W odpowiedzi na skargę, zawartą w piśmie z dnia [...] maja 2012 roku, organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak umocowania procesowego dla wnoszącego skargę J.C. oraz położenie działek skarżących w obrębach nie objętym planem zagospodarowania przestrzennego. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 roku, pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o odrzucenie skarg W.J., B.O., M.M. i H.S. z tą zmianą, że jako podstawę swojego stanowiska wskazał brak wezwania przez skarżących organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] października 2010 roku Nr LV/369/10 sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie: [...]. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 roku,poz. 270 ) dalej nazywaną p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Podstawą do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przedmiotową uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, jest art. 3 § 2 pkt 5 cytowanej ustawy w związku z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Przepis art. 101 § 1 powołanej ustawy stanowi "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Z przepisu powyższego wynika, że legitymację do wniesienia skargi oparto na kryteriach interesu prawnego. Oznacza to, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Ponadto z powyższego przepisu wynika, że zaskarżenie musi dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej, zaś wniesienie skargi ma poprzedzać wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności jest zbadanie czy skarżące spełniają przesłanki wymienione w art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, w pierwszej kolejności zaś, czy spełniłył warunek formalny w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem zatem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy jest jej poprzedzenie wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero wykonanie tej czynności otwiera możliwości ustalenia czy skarżące posiadają legitymację do wniesienia skargi i następnie dopiero merytorycznego rozpoznania sprawy. Orzecznictwo i doktryna przyjmują, iż brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa nakłada na sąd bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi (zobacz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 12 marca 2009 roku w spr. IV SA/Wr 548/09, w Krakowie z dnia 19 lipca 2012 roku w spr. III SA/Kr 838/11, w Szczecinie z dnia 30 listopada 2012 roku w spr. II SA/Sz 1214/12 ). Według skarżących obowiązek wezwania Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę został dopełniony. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie powyższy warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia jednak nie został spełniony. W aktach sprawy administracyjnej znajdują się pisma W.J. z dnia [...] marca 2012 roku, B.O. z dnia [...] marca 2012 roku, M.M. z dnia [...] marca 2012 roku i H.S. z dnia [...] marca 2012 roku, będące wezwaniem Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa, ale przez uchwałę nr LV/371/10. W odpowiedzi na powyższe wezwania, każda ze skarżących oddzielnie otrzymała odpowiedź od Rady Miejskiej, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 roku, informującym o przesłaniu wraz z tym pismem uchwał Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr XXII/157,158,161,164/12 stwierdzających bezzasadność pism wniesionych przez skarżące. W uzasadnieniach każdej z tych uchwał Rada Miejska wskazała expressis verbis, że dla działek, których każda z wnoszących pismo była właścicielką odpowiednio do wymienionej numeracji działek, nie dotyczy oznaczonej w pismach uchwały LV/371/10, lecz zupełnie innej, mianowicie uchwały LV/369/10. Pomimo bardzo obszernego uzasadnienia uchwał z dnia 26 kwietnia 2012 roku i powyższego pouczenia, skarżące nie złożyły pism zawierających wezwania do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem właściwej uchwały, a to nr LV/369/10. W orzecznictwie na gruncie powołanego przepisu wskazuje się słusznie, że przedmiot zaskarżenia musi pokrywać się z przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia (zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2010 roku w spr. II SA/Sz 177/10). W ocenie Sądu nieprawidłowe wskazanie uchwały, której dotyczy wezwanie o usunięcie naruszenia prawa, nie może być uznane w kontrolowanej sprawie za dopełnienie obowiązku o jakim mowa w art.101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wezwanie o usunięcie naruszenia prawa uruchamia proces autokontroli organu co do prawidłowości zakwestionowanej czynności. Tak też stało się w kontrolowanej sprawie skoro Rada Miejska podjęła uchwały odnośnie wezwań każdej ze skarżących do usunięcia naruszenia prawa. Zawarte w uzasadnieniu uchwał wskazania o wadliwości oznaczenia kwestionowanej uchwały, mianowicie prawidłowo LV/369/10 zamiast wpisanej LV/371/10, stanowiło wystarczające pouczenie o nieprawidłowości i tym samym odmowie stwierdzeniu bezzasadności wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Obszerne i wyraźne pouczenia powinny skutkować ponownym wniesieniem przez skarżące omawianych wezwań z prawidłowym oznaczeniem uchwały. Skarżące zaniechały wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa przez uchwałę Rady Miejskiej nr LV/369/10. Stanowisko jakie zajęły w opisanym wyżej piśmie z dnia [...] lipca 2012 roku, w tym konkretnym przypadku, nie może się ostać skoro istniała możliwość usunięcia dostrzeżonej i wyraźnie wskazanej wady. Resumując należy powtórzyć, że z przepisu art. 101 § 1 ustawy – O samorządzie gminnym jednoznacznie wynika, że skarga wniesiona na uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego powinna być poprzedzona bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym do wyczerpania tego trybu obowiązany jest każdy skarżący. Brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do zaskarżonych uchwał wyklucza merytoryczne rozpoznanie skargi i skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 tego artykułu. W tym miejscu wypada wskazać, że odrzucenie skargi z przyczyn niedopełnienia warunku wynikającego z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, polegającego na wezwaniu rady gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącego nie stoi na przeszkodzie ponownemu zaskarżeniu uchwały przez tą samą osobę, jeżeli warunek ów w późniejszym czasie zostanie spełniony (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1993 r., I SA 892/93, ONSA 1994/4 poz. 159). Kierując się powyższymi rozważaniami Sąd, z powołaniem się na wskazany wyżej przepis art. 58 § 1 ust 6 p.p.s.a. odrzucił skargi wniesione przez W.J., B.O., M.M. i H.S..