II SA/Go 655/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z [...] września 2025 r. R.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim "SKARGĘ NA BEZCZYNNOŚCI WOJEWÓDZKIEGO NADZORU BUDOWLANEGO, NA PRZEWLEKŁOŚĆ POWIATOWEGO NADZORU BUDOWLANEGO W POSTĘPOWANIU [...]". W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się m.in. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o numerze "[...]". Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Go 186/25. Wobec powyższego, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2025 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania skargi, czy stanowi ona skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania ponaglenia, czy dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2025 r., nr [...], pod rygorem przyjęcia, że skarga dotyczy bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania ponaglenia. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] października 2025 r. skarżący podał, że skarży postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2025 r., nr [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych zrealizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] – znak sprawy: [...]. Wobec powyższego na podstawie zarządzenia z dnia 17 listopada 2025 r. skargę R.O. na ww. postanowienie z dnia [...] września 2025 r. zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Go 655/25. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie podnieść należy, że Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W ramach tej wstępnej kontroli dokonuje przede wszystkim badania swojej właściwości biorąc pod uwagę przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 769 ze zm., dalej jako k.p.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że kwestionowane postanowienie nie mieści się w katalogu spraw, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Zastosowany przez organ w niniejszej sprawie przepis art. 37 § 6 k.p.a. przewiduje wydanie w toku postępowania administracyjnego postanowienia rozpatrującego ponaglenie. Unormowanie to służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Należy wskazać, że stanowisko organu wyrażone na gruncie art. 37 k.p.a. powinno przybrać formę postanowienia, na które jednak nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy, a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Dalej wyjaśnić należy, że postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Postanowienie wydane w trybie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne, a jedynie – jak już Sąd wskazał – postępowanie w trybie nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Zaskarżonego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. – w szczególności zaś z żadnego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wniesiona zatem skarga R.O. na to postanowienie podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.