II SA/Go 656/15

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-10-12

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, pod warunkiem wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie z opłat sądowych z mocy ustawy nie wyklucza możliwości ustanowienia adwokata na zasadach prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona M.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada dochodu ani majątku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono: 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a : 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 5 października 2015 r. wpłynął do tut. sądu wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. M.B. oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek dochodu ani majątku. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej M.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z dniem [...] lipca 2014 r. (zaświadczenie z dnia [...].08.2015 r. – akta sprawy II SA/Go 470/15). Zważyć również trzeba, iż M.B. systematycznie korzysta z pomocy społecznej począwszy od 2011 r. (akta sprawy II SA/Go 645/14). Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit h p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło