II SA/Go 657/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.A. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę p o s t a n a w i a : zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych. Dnia 1 sierpnia 2012 r. do tut. Sądu wpłyną wniosek B.A. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowych formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku B.A. podała, że jest zatrudniona w wymiarze ¼ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 380 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła opłaty związane z eksploatacją nieruchomości (podatek – 45 zł, energia elektryczna za okres sześciu miesięcy – 1.127,39 zł) oraz zakupem leków (100 zł). B.A. wskazała, że ma córkę, która uczy się w szkole średniej. Nadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych i nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z W.A.. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 200 zł (§ 2 ust.5 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Analiza sytuacji materialnej B.A. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że skarżąca jest zatrudniona w wymiarze ¼ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 380 zł. Według oświadczenia skarżącej z posiadanego gospodarstwa rolnego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku. W świetle zasad doświadczenia życiowego uprawniony jest zatem wniosek, że posiadane przez skarżącą środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jej rodziny. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek B.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.