II SA/Go 657/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi K.K. i R.K. – wspólników K s.c. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących K.K. i R.K. – wspólników K s.c. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] września 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), działając na podstawie art. 78 ust. 2, art. 79 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm., dalej: u.g.n.) w związku z art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku użytkowników wieczystych K.K. i R.K. (dalej: użytkownicy wieczyści lub skarżący), o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa, oznaczonego nr ewid. działek: [...],[...],[...],[...] i [...]o łącznej pow. 4.328 m2, położonego w [...]. przy ul. [...] jest nieuzasadniona w odniesieniu do oferty Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent) zawartej w piśmie z [...] grudnia 2024 r., znak [...]. Uzasadniając postanowienie SKO wskazało, że Prezydent pismem z [...] grudnia 2024 r., znak [...] wypowiedział użytkownikom wieczystym dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego ww. gruntów, proponując jednocześnie nową wysokość opłaty rocznej : - od 01.01.2025 r. w kwocie 12006,30 zł; - od 01.01.2026 r. w kwocie 16068,15 zł; - od 01.01.2027 r. w kwocie 20130,00 zł, Dalej SKO wyjaśniło, że pismem z [...] czerwca 2025 r., nadanym u operatora pocztowego 18 czerwca 2025 r., użytkownicy wieczyści wystąpili o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Jednocześnie w tym samym dniu użytkownicy złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, wskazując, że niedotrzymanie wskazanego w art. 78 ust. 2 u.g.n. terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez ich winy - korespondencja w tej sprawie nigdy do nich nie dotarła, nie została prawidłowo doręczona. W uzasadnieniu wniosku użytkownicy podali, że o ustaleniu opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości w nowej wysokości obejmującej działki wskazane powyżej dowiedzieli się wyjaśniając dlaczego otrzymali wezwanie do zapłaty tej opłaty, skoro dokonali płatności za rok 2025 w terminie. 12 czerwca 2025 r. otrzymali mail, w załączniku którego nadesłano im pismo z [...] grudnia 2024 r. oraz skan skierowanej do nich przesyłki. W związku z tym wyjaśnili, że przesyła ta nigdy do nich nie dotarła, nie została prawidłowo doręczona. Wnioskodawcy wskazali, że siedziba spółki cywilnej [...]mieści się przy ul. [...], na terenie byłego "S" i dojazd jest bezpośredni z ulicy [...]. W tym samym budynku siedzibę ma także I. sp. z o.o. Szyldy obu firm są umieszczone na ogrodzeniu przy wjeździe. Biuro obu firm jest otwarte w dni robocze od godz. 7 do godziny 16. Po godzinach pracy biura brama w ogrodzeniu jest zamykana. Nie zdarza się, aby jakakolwiek przesyłka polecona była awizowana, albowiem pocztę odbiera upoważniony do tego pracownik sekretariatu. Użytkownicy podnieśli, że jak wynika z adnotacji na kopercie przesyłka zawierająca wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste miała być rzekomo awizowana dwukrotnie w dniu 16 grudnia i 24 grudnia, a awizo miało być rzekomo umieszczone w skrzynce pocztowej. Tak jednak się składa, że w związku z funkcjonowaniem biura firmy nie mają potrzeby posiadania skrzynki pocztowej. Wobec faktu, że 16 grudnia w godzinach 7-16 (poniedziałek) jak i 24 grudnia w godzinach 7-14 (wtorek) biuro firmy było otwarte i jak już podano, nie posiadają skrzynki pocztowej, należy według nich uznać, że ze strony operatora pocztowego nie było realnej próby doręczenia korespondencji, a adnotacje na kopercie i "zwrotce"' mijają się z prawdą. Dodali że 16 grudnia 2024 r. w biurze firmy odebrana została korespondencja, co potwierdza wpis w książce odbiorczej. W dalszej części uzasadnienia postanowienia SKO stwierdziło, że użytkownicy wieczyści składając wniosek o przywrócenie terminu, dopełnili czynności dla której był uchybiony termin, tj. wraz z tym wnioskiem złożyli wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego wskazanych gruntów jest nieuzasadniona. Wykazali też, że wniosek o przywrócenie terminu złożyli w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jak wynika bowiem z akt sprawy, użytkownicy wieczyści o dokonanym wypowiedzeniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów dowiedzieli się 12 czerwca 2025 r., kiedy to otrzymali, na swoją prośbę, drogą mailową, pismo wypowiadające tą opłatę od pracownika Urzędu Miasta [...]. Powyższe potwierdził też Kierownik Referatu Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Majątku Urzędu Miasta [...]., przesyłając wydruk korespondencji mailowej. Uznać zatem należy, że z tą też datą ustała przyczyna uchybienia terminu, bo w tym dniu użytkownicy powzięli informację o dokonanym wypowiedzeniu i możliwości złożenia wniosku o ustalenie jego niezasadności i wniosku o przywrócenie terminu. Zatem użytkownicy wieczyści mieli 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności ewentualnego "zaskarżenia" dokonanego wypowiedzenia licząc od dnia [...] czerwca 2025 r. Termin ten upływał zatem 19 czerwca 2025 r. (czwartek), natomiast wniosek został złożony pismem z [...] czerwca 2025 r. w dniu 18 czerwca 2025 r., kiedy został nadany na poczcie. W związku z powyższym SKO stwierdziło, że użytkownicy wieczyści wypełnili niezbędny warunek wynikający z art. 58 § 2 k.p.a., tj. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełnili czynności, dla której określony był termin oraz wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. SKO wskazało, że aby termin mógł być przywrócony, użytkownicy wieczyści powinni uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, nastąpiło bez ich winy. W ocenie SKO użytkownicy wieczyści dopuścili się co najmniej niedbalstwa polegającego na nie złożeniu w terminie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów jest nieuzasadniona. Wbrew twierdzeniom użytkowników wieczystych przesyłka zawierająca dokonane wypowiedzenie opłaty rocznej została im skutecznie doręczona. Została ona wysłana im na adres prowadzonej przez nich działalności, co jest zgodne z art. 42 § 1 k.p.a, który stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Z uwagi na fakt, iż nie było możliwości jej osobistego doręczenia, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru, przesyłka ta była zgodnie z art. 44 k.p.a. dwukrotnie awizowana i nie podjęto jej w terminie, co skutkowało uznaniem jej doręczenia. Obecnie użytkownicy wieczyści wskazują, że nie było realnej próby doręczenia im korespondencji. Podnoszą, że na terenie którym znajduje się ich firma mieści się też inny podmiot. Biura tych firm otwarte są w dni robocze od godz. 7 do godziny 16, po godzinach pracy brama w ogrodzeniu jest zamykana. Dodają, że [...] grudnia 2024 r. w godzinach 7-16 jak i [...] grudnia 2024 r. w godzinach 7-14 biuro było otwarte i nie posiadają skrzynki pocztowej. W świetle powyższych argumentów SKO stanęło na stanowisku, że użytkownicy wieczyści nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Jak bowiem wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu użytkownicy wieczyści ponoszą winę w niezłożeniu w terminie stosownego wniosku, albowiem dopuścili się co najmniej niedbalstwa. To że firma użytkowników ma biura czynne w dni robocze od godziny 7.00 do godziny 16.00 tym bardziej wskazuje, że winni oni zabezpieczyć swoje interesy poprzez możliwość doręczania przesyłek także po godzinach pracy w skrzynce pocztowej. W przeciwnym razie operator pocztowy uprawniony jest do pozostawienia awiza na drzwiach biura adresata lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Mając na uwadze powyższe, SKO uznało, że użytkownicy wieczyści nie uprawdopodobnili braku swej winy w uchybieniu terminowi złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów jest nieuzasadniona. Skargę na powyższe postanowienie - działając przez profesjonalnego pełnomocnika - złożyli użytkownicy wieczyści, zarzucając SKO naruszenie art. 58 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że nie uprawdopodobnili oni braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości, jest nieuzasadniona we wskazanej wysokości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że SKO zupełnie pominęło okoliczności opisane we wniosku o przywrócenie terminu, że po pierwsze wszystkie przesyłki pocztowe kierowane do skarżących są doręczane w siedzibie spółki do rąk upoważnionego pracownika oraz że godziny pracy biura (dni robocze od 8 do godz. 16) pokrywają się z godzinami pracy doręczycieli, tzn. przesyłki pocztowe nie są doręczane pod godz. 16., ani w dni wolne od pracy. Ale przede wszystkim SKO zignorowało fakt, że z adnotacji listonosza na przesyłce poleconej i na "zwrotce" wynikało, że zawiadomienie o przesyłce (awizo) było dwukrotnie umieszczone w skrzynce pocztowej, której skarżący w siedzibie spółki nie posiadali, co prowadzi wprost do wniosku, że jest niemożliwością, aby awizo było w takiej skrzynce pozostawione, a informacje na kopercie i zwrotce są nieprawdziwe. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Na wstępie rozważań należy wskazać, że Sąd w pełni podziela i przyjmuje jako własne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zgodnie z którym w postępowaniu toczącym się przed samorządowym kolegium odwoławczym w przedmiocie ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w niższej wysokości, stosuje się w szerokim zakresie - odpowiednio - przepisy k.p.a., w tym przepisy o terminach, zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. Nie ulega zatem wątpliwości, że SKO powinno rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n., opierając się na treści przepisów działu I rozdziału 10. k.p.a. dotyczącego terminów (por. uchwała NSA z 17 grudnia 2018 r., I OPS 2/18, ONSAiWSA 2019, nr 2, poz. 15). Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepis art. 44 k.p.a. stanowi natomiast, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Przepis art. 44 k.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1-4 k.p.a., mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, iż treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Dopuszczalne jest obalenie domniemania skuteczności takiego doręczenia, jeżeli okaże się, że samo zastosowanie art. 44 k.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego. Natomiast, jeżeli powyższe czynności wykonano prawidłowo, organ administracji uprawniony jest uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2026 r., I OSK 126/25, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). W rozpoznawanej sprawie SKO wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku skarżących o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa jest nieuzasadniona w odniesieniu do oferty Prezydenta zawartej w piśmie z [...] grudnia 2024 r., znak [...], powołał się na adnotacje poczynione przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przysyłki (dalej: ZPO) zawierającej to wypowiedzenie. W ocenie Sądu treść powyższego dokumentu nie potwierdza prawidłowego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Z treści ZPO wynika bowiem, że zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki nie pozostawiono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata czy też na drzwiach mieszkania/biura adresata lecz w jego oddawczej skrzynce pocztowej. Zdaniem Sądu SKO wadliwie przyznało moc dowodu w sprawie, wypełnionemu przez listonosza drukowi ZPO przesyłki zawierającej wypowiedzenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów. Należy bowiem wskazać, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu z [...] czerwca 2025 r. jednoznacznie wskazali, że "...w związku z funkcjonowaniem biura firmy nie mamy potrzeby posiadania skrzynki pocztowej". Wobec powyższego - w ocenie Sądu - stanowisko SKO że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku, jest przynajmniej przedwczesne, bowiem nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Na okoliczność adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Nie wypowiedział się w tym zakresie listonosz awizujący przesyłkę. SKO nie podjęło czynności zmierzających do ustalenia danych tej osoby, która wyjaśniłaby przyczynę poczynienia adnotacji na ZPO, która może spowodować niekorzystne dla adresata skutki. Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku), zasądzając od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł, na którą składa się wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Ponownie rozpoznając wniosek, SKO rozważy przedstawione przez skarżących okoliczności i zbada czy zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu wskazane w art. 58 § 1-2 k.p.a., a następnie wyczerpująco uzasadni podjęte rozstrzygnięcie, a w szczególności wyjaśni wątpliwości dotyczące skuteczności doręczenia skarżącym wypowiedzenia dotyczącego wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych.