II SA/Go 661/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. zatytułowanym " Podanie organu do pomocy pieniężnej itp.", D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego aby składane przez nią wnioski o pomoc społeczną rozpatrywane były przez inny organ niż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Wskazała, iż nie jest zadowolona z rozstrzygnięć tego organu wydawanych w sprawach jej wniosków o pomoc społeczną. Do przedmiotowego pisma D.B. dołączyła odpowiedzi Urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim na swoją skargę skierowaną do tego Urzędu a dotyczącą bezczynności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Po uzyskaniu pisemnych wyjaśnień Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiotowej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] wyjaśniło D.B., że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Nadto Kolegium wskazało, że podania D.B. o udzielenie jej pomocy w postaci zaspokojenia wskazanych przez nią potrzeb rozpatrywane są przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, ponieważ zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, organem właściwym do rozpatrzenia wniosków strony jest organ miejsca zamieszkania strony. Z uwagi na to, że D.B. mieszka w [...] organem właściwym do rozpatrywania jej wniosków o pomoc jest więc Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Kolegium podkreśliło, że pomoc społeczna przyznawana jest w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych, a nie wszystkich potrzeb wnioskodawcy wskazywanych we wnioskach. Jednocześnie wskazało, że w przypadku niezadowolenia strony z rozstrzygnięcia organu przysługują jej środki odwoławcze do organów wyższej instancji. Skargą z dnia [...] lipca 2011 r., złożoną za pośrednictwem organu, D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kilka pism, postanowień oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w tym pismo z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi odniosła się ogólnie do wszystkich zaskarżonych pism, postanowień i decyzji domagając się od Sądu, aby wydzielił nową placówkę zarówno pierwszej jak i drugiej instancji do załatwienia składanych przez nią wniosków o pomoc społeczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie podkreślić należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaznaczyć należy, że art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej jako p.p.s.a.) ogranicza zakres tej kontroli enumeratywnie wyliczając formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. Jak wynika z treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie należało więc rozważyć czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z analizy treści zaskarżonego pisma, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że nie jest ono decyzją ani postanowieniem, nie dotyczy także rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy należącej do właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dalszej kolejności należało zatem rozważyć czy zaskarżone pismo mieści się w kategorii "innych aktów lub czynności" organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowanych do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Biorąc pod uwagę powyższe należało przyjąć, że zaskarżone pismo Kolegium nie spełnia także wymogów innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotowym pismem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło skarżącej, że organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Wobec tego, że skarżąca jest mieszkanką [...] organem właściwym do rozpatrzenia składanych przez nią wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej jest więc Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Podkreślić należy, iż zasadne są wywody Kolegium, bowiem kompetencja i właściwość (także miejscowa) organu administracji publicznej do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej konkretnego obywatela, nie jest uzależniona od jego uznania, czy też wyboru strony, lecz wynika z przepisów prawa. Wobec powyższego stwierdzić należało, że zaskarżone pismo ma jedynie charakter wyjaśniający, informacyjny a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku wobec czego nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jak również w sytuacji gdy skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn. Przedmiotowa skarga na pismo informacyjne organu administracji publicznej stanowiące odpowiedź na podanie strony jako niedopuszczalna podlegała zatem odrzuceniu.