II SA/Go 661/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 29 lipca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga K.K. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. Pismem z dnia [...] września 2013r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata, argumentując go stopniem skomplikowania zagadnienia będącego przedmiotem skargi. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013r. referendarz sądowy odmówił przyznania K.K. prawa pomocy. W dniu 7 stycznia 2014r. do Sądu wpłynął sprzeciw K.K. od powyższego postanowienia, w którym strona wskazała, że skomplikowany charakter prawny sprawy i jej zawiłość mają wpływ na wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Analizując możliwość skorzystania z dobrodziejstwa udzielenia pomocy prawnej, należy mieć na względzie koszty, jakie musi w sprawie ponieść skarżący, a dopiero później zestawić je z osiąganymi dochodami przez skarżącego. Referendarz sądowy zupełnie nie odniósł się do kwestii średniego rynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, który specjalizuje się w tej dziedzinie, a tylko taki zebrany ogół okoliczności daje rzeczywisty obraz tego, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. K.K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata, motywując go skomplikowanym i złożonym charakterem sprawy. Rozpoznając wniosek w pierwszej kolejności należy zauważyć, że celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie, po przeanalizowaniu przedłożonych przez skarżącego dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, trudno uznać, aby zachodziły okoliczności uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z pewnością miesięczny dochód wynoszący 9.542 zł brutto (7331 zł netto) oraz posiadane przez niego oszczędności w kwocie 120 000 zł, pozwalają skarżącemu na skorzystanie z pomocy pełnomocnika we własnym zakresie. W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r,, I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne czy pobierające niskie świadczenia emerytalno-rentowe. Z całą stanowczością należy stwierdzić, że K.K. nie należy do grupy osób najuboższych, którym Państwo powinno zabezpieczyć pomoc pełnomocnika. W złożonym od postanowienia referendarza sądowego sprzeciwie strona skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, wobec czego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.