II SA/Go 662/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta wniosku (skargi) strony z dnia [...] kwietnia 2014 r., w którym D.B. wyraziła swoje krytyczne uwagi pod adresem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, skarżąc się na nieudzielenie pomocy społecznej w zakresie m.in. dofinansowania lub sfinansowania z funduszu PFRON turnusów rehabilitacyjnych, kursu na prawo jazdy, zakupu samochodu osobowego, czy komputera. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej jako "k.p.a.", uznało zażalenie za nieuzasadnione. Kolegium wskazało w tym zakresie na stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2014 r., w którym Prezydent Miasta podał, że pismem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] udzielono już stronie stosownych wyjaśnień. Na powyższe rozstrzygnięcie D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając ww. postanowieniu bezpodstawność, niezasadność i bezprawność. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwaną jako "p.p.s.a.", Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., a obejmuje on: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Zaskarżone przez D.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r. wydane zostało na podstawie art. 37 k.p.a. i w ocenie Sądu nie mieści się w żadnej z kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego bądź prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Przepis ten ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 k.p.a. Wynik postępowania wyjaśniającego determinuje dalsze czynności organu wyższego stopnia. W sytuacji, gdy zakończy się ono ustaleniem, że nie zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, organ wyższego stopnia ogranicza się w swoim rozstrzygnięciu tylko do uznania zażalenia za nieuzasadnione. Przy czym przyjmuje się, stosownie do treści art. 123 § 1 i 2 k.p.a., iż organ wyższego stopnia zajmuje stanowisko w sprawie w formie postanowienia. W konsekwencji powyższych rozważań, wyjaśnić także należy, iż rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. następuje w drodze czynności nadzorczej, która nawet jeżeli jest ujęta w formę postanowienia nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Ponadto brak jest szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia. W konsekwencji stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 560/08 oraz powołane tam wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 1866/00, ONSA 2002 r. z. 4, p. 144, z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002 z. 3 p. 116). W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 306/05, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w sentencji.